هاریکاریی ئەمنی یان پاشکۆیەتیی ستراتیژی؟

سەرکەوت رەمەزان علی

لە دوای ڕووداوەکانی ١٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧ و گەڕانەوەی سوپای عێراق و حەشدی شەعبی بۆ کەرکوک و ناوچە جێناکۆکەکان، پرسی مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم هێزانە بووەتە یەکێک لە گەرمترین بابەتەکانی ململانێی سیاسی و میدیایی لە هەرێمی کوردستان. ئامادەیی بەهێزی حەشدی شەعبی لە کەرکوک و ناوچەکانی دەوروبەری، وای کردووە کە میدیای کوردی و چاودێرانی سیاسی بەردەوام لەبەردەم دوو بۆچوونی دژبەیەکی “پارتی و یەکێتی”دا بن سەبارەت بە سروشتی ئەم پەیوەندییە: ئایا ئەمە هاریکارییەکی ئەمنییە بۆ سەقامگیری، یان تەسلیمبوون و لاوازکردنی ئۆتۆنۆمیی کوردە؟بۆ یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ، کە خۆی بە خاوەنی مێژوویی و جەماوەریی کەرکوک دەزانێت، مامەڵەکردن لەگەڵ حەشدی شەعبی و هێزە فیدراڵییەکاندا وەک پێویستییەکی واقیعی بۆ پاراستنی سەقامگیریی شارەکە و ڕێگریکردن لە خوێنڕشتن سەیر دەکرێت. یەکێتی پێی وایە کە دوای شکستی ڕیفراندۆم و گەڕانەوەی هێزەکانی بەغدا، تاکە ڕێگا بۆ مانەوەی کورد لە کەرکوک و بەشداریکردن لە ئیدارەدانی شارەکەدا. لە بەرامبەردا، پارتی دیموکراتی کوردستان و میدیاکانی نزیک لێی، ئەم جۆرە هاریکارییەی یەکێتی و حەشدی شەعبی وەک “پاشکۆیەتیی ستراتیژی” و هەڕەشەیەکی گەورە بۆ سەر ئۆتۆنۆمیی هەرێمی کوردستان وەسف دەکەن. بەپێی گێڕانەوەی پارتی، ڕێککەوتنی نهێنیی باڵێکی یەکێتی لەگەڵ حەشدی شەعبی (کە لەلایەن ئێرانەوە پشتیوانی دەکرێت) لە ساڵی ٢٠١٧دا، هۆکاری سەرەکیی لەدەستدانی کەرکوک و سەرچاوە نەوتییەکانی بوو. میدیاکانی پارتی بەردەوام تۆمەتی ئەوە دەخەنە پاڵ یەکێتی کە بەهۆی ئەم نزیکبوونەوەیەوە، ڕێگەی داوە حەشدی شەعبی کۆنترۆڵی ئابووری (وەک قاچاخیی نەوت بۆ ئێران) و ئەمنیی کەرکوک بکات، کە ئەمەش بووەتە هۆی پەراوێزخستنی هێزە کوردییەکان و ڕێگریکردن لە گەڕانەوەی پێشمەرگە بۆ پاراستنی ناوچەکە.

یەکێک لەو پێشهاتە مەترسیدارانەی کە ئەنجامی ئەم پەیوەندییە تێکشکاوەی کورد و بەغدایە، هەوڵەکانی حەشدی شەعبییە بۆ دامەزراندنی فەوجی کوردی لە کەرکوک و ناوچە جێناکۆکەکان. بۆ نموونە، حەشدی شەعبی دەستی کردووە بە دامەزراندنی گەنجانی کورد و تەنانەت فەرماندەی پێشووی پێشمەرگە لە ڕیزەکانیدا، بە سوودوەرگرتن لەو بۆشاییە ئەمنی و ئابوورییەی کە بەهۆی ململانێی حیزبە کوردییەکان و بێکارییەوە دروست بووە. چاودێران هۆشداری دەدەن کە ئەم ستراتیژییەی حەشد، ئامانج لێی دروستکردنی جێگرەوەیەکە بۆ پێشمەرگە، کە لە درێژخایەندا ئینتیمای نەتەوەیی گەنجانی کورد لاواز دەکات و دەیانباتە ژێر ڕکێفی هێزەکانی نزیک لە ئێران. ئەمەش دەریدەخات کە نەبوونی یەکدەنگی لە نێوان پارتی و یەکێتیدا بۆ ئیدارەدانی کەرکوک، هەلیک بۆ هێزە فیدراڵییەکان ڕەخساندووە کە دەسەڵاتی خۆیان لەسەر حیسابی ئۆتۆنۆمیی کورد فراوانتر بکەن

کاتێک بەغدا دەبێتە پاشکۆی شەڕە سەگەکەی پارتی و یەکێتی!

سەربەست حوسێن مەحموود

“کاتێک پایتەخت دەبێتە بارمتەی چەتەکانی باکوور، ئیتر ناوی دەنێین چ دەوڵەتێک؟” ئەمە ئەو پرسیارە گاڵتەجاڕییەیە کە ئێستا عێراقییەکان لێی دەپرسن. دوای هەڵبژاردنە گشتییەکانی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥، عێراق بەتەواوی لە بۆشاییەکی سیاسی و ئیداریی کوشندەدا دەژی و پرۆسەی پێکهێنانی حکومەتی فیدراڵی وەستاوە. هۆکارەکەشی تەنها ناکۆکیی نێوان شیعەکان نییە لەسەر کاندیدکردنی نوری مالیکی یان محەمەد شیاع سودانی، بەڵکو کارەساتە گەورەکە ئەوەیە کە بەغدا دەبێت چاوەڕێی مۆڵەتی دوو بنەماڵەی مافیایی بکات لە هەرێمی کوردستان (پارتی و یەکێتی) کە تەنانەت ناتوانن لەسەر دابەشکردنی داهاتی قاچاخچێتی و پۆستەکانی خۆشیان ڕێکبکەون!

پارتی و یەکێتی کە لە دوای هەڵبژاردنەکانی ئۆکتۆبەری ٢٠٢٤ەوە نەیانتوانیوە حکومەتی هەرێم پێکبهێنن و پەرلەمانی کوردستانیان ئیفلیج کردووە، ئێستا هەمان ڤایرۆسی ئیفلیجیان گواستووەتەوە بۆ بەغدا. لەکاتێکدا سووننەکان توانییان سەرۆکی پەرلەمان هەڵبژێرن، دەسەڵاتدارانی کورد چارەنووسی پۆستی سەرۆک کۆماری عێراقیان خستووەتە ناو بازاڕی سەودا و مامەڵەی شەخسییەوە. یەکێتی بە ئاشکرا پێکهێنانی حکومەتی هەرێم ڕەتدەکاتەوە و دەیبەستێتەوە بەوەی کە دەبێت پارتی جارێکی تر پشتگیری بکات بۆ وەرگرتنەوەی پۆستی سەرۆک کۆمار لە بەغدا، پۆستێک کە بۆ کورد هیچ نییە جگە لە ڕەمزێکی بێمانا، بەڵام بۆ سەرکردەکانی حیزب ئامرازێکە بۆ کۆکردنەوەی سامان و پەیوەندی بەستن لەگەڵ میلیشیاکان. ئەم گرێدانەی قەیرانی هەولێر بە بەغداوە، بووەتە هۆی ئەوەی کە پەرلەمانی عێراق ناچار بێت دانیشتنەکانی تایبەت بە هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار دوابخات، تەنها لەبەر ئەوەی دوو ئاغاکەی کورد نەیانتوانیوە پشکی یەکتر لە تاڵانییەکاندا یەکلایی بکەنەوە.

ئەمە ترۆپکی بێشەرمییە کاتێک دوو حیزب کە خۆیان بە “نوێنەری کورد” دەزانن، نەک تەنها میللەتی خۆیان لەسەر خاکی خۆیان برسی و بێماف کردووە، بەڵکو ئێستا بوونەتە هۆکاری ناسەقامگیری بۆ تەواوی عێراقیش. لەکاتێکدا عێراق و ناوچەکە بەدەست هەڕەشەی شەڕی هەرێمایەتی و کێشەی ئابوورییەوە دەناڵێنن، ئەم بازرگانە سیاسییانە تەنها خەمی ئەوەیانە کە کام وەزارەتی ناوخۆ، دژەتیرۆر، یان دەروازەی سنووری دەکەوێتە ژێر کۆنترۆڵیان بۆ ئەوەی داهاتەکەی بدزن. بۆ ئەوان، نە عێراق و نە کوردستان هیچ بەهایەکی نیشتمانییان نییە؛ تەنها شتێک کە گرنگە، مسۆگەرکردنی بەردەوامیی ئەو سیستەمە پاتڕۆناژ و تاڵانکارییەیە کە خۆیان و میلیشیا شیعەکانیش پێی قەڵەو دەبن.

ئایا دەوڵەتێک کە بەهۆی دوو بنەماڵەی چەتەی شاخەکانەوە نەتوانێت سەرۆکی خۆی هەڵبژێرێت، دەکرێت ناوی بنرێت دەوڵەت؟ یان تەنها کۆمپانیایەکی هاوبەشە بۆ دابەشکردنی داهاتی نەوت بەسەر ئۆلیگارشییەکاندا؟

👤
Live: 67 Today: 413 📊 Click Here