دەوڵەتێک ناتوانێت لە کاتی خۆیدا شایستەکان بدات، هێشتا زیاتری لە هاوڵاتییەکانی دەوێت!

ڕامیار یەحیا

لە هەموو سیستەمێکی حوکمڕانیی سەردەمییانەدا، پەیمانی کۆمەڵایەتی لەسەر بنەمای دوولایەنەی «متمانە و هاوبەشی» بینا دەکرێت؛ دەوڵەت خزمەتگوزاری و شایستە داراییەکان لە کاتی خۆیدا دابین دەکات، هاوڵاتیش لە بەرامبەردا پابەندبوونە دارایی و یاساییەکانی بەجێدەهێنێت. بەڵام لە کابینەکەی مەسرور بارزانی و حوکمڕانانی هەرێمی کوردستاندا، ئەم هاوکێشەیە بە تەواوەتی تێکدراوە و بووەتە ئامرازێکی شێواو بۆ چەوساندنەوە. حکومەتێک کە مانگ دوای مانگ لە ئاست سادەترین ئەرکی خۆیدا کە پێدانی مووچە و شایستە ڕەواکانی فەرمانبەرانە ئیفلیج و دەستەپاچەیە، بە هەمان ئەو دەستە شەلەلەیەوە دێت و بڕیاری نوێ بۆ توندکردنەوەی باج، بەرزکردنەوەی کرێی خزمەتگوزارییە داڕزاوەکان و سەپاندنی سزای دارایی دەردەکات!

ئەم دژایەتییە تۆقێنەرەی نێوان «پابەندبوونی دواکەوتوو»ی حکومەت و «ستاندنەوەی دەستبەجێ» لە هاوڵاتی، ڕوونترین بەڵگەی داڕمانی ئەخلاقیی سیستمی حوکمڕانییە. کاتێک فەرمانبەر دەبێت مانگەکان چاوەڕێی حەقدەستی ماندووبوونی بکات، حکومەت هیچ حیسابێک بۆ سوود یان قەرەبووکردنەوەی زیانەکانی ناکات. بەڵام کاتێک تۆرەکە دەگاتە سەندنەوەی کرێی کارەبا، ئاو، یان باجی کاسپکاران، هەمان دەسەڵاتدار یەک ڕۆژ دواکەوتن نابوورێت و خێرا سزای دارایی و بڕین بەسەر جەماوەردا دەسەپێنێت. دەسەڵاتداران متمانەیان کردووە بە شەقامێکی یەکئاڕاستە؛ داوای پابەندبوونی سەدا سەد لە جەماوەر دەکەن، کاتێک خۆیان سەدا سەد لە بەجێهێنانی ئەرکەکانیان فەشەلیان هێناوە.

کۆتایی ئەم ناهاوسەنگییە جەرگبڕە، حەقیقەتێکی زۆر تاڵمان بەڕوودا دەپەکێنێتەوە کە هیچ نووسراوێکی فەرمی ناتوانێت پەردەپۆشی بکات: متمانە پرۆسەیەکی دوولایەنەیە و ناكرێت تەنها لە سەر شانی هاوڵاتی بێت؛ ئەگەر دەسەڵاتداران داوا دەکەن هاوڵاتییان بەبێ کەموکاسڕی پابەندی ئەرکەکانیان بن، دەبێت سەرەتا حکومەتیش فێربێت چۆن لە کاتی خۆیدا ئەرک و پابەندبوونەکانی خۆی بەجێبهێنێت.

پارتی و یەکێتی مەحاڵیان کردە سیستەمێکی سیاسی!

شوان عبدالرحمن حارس

ئەگەر لە جیهانی سیاسەتدا پێوەرێک هەبێت بۆ داهێنانە سەیر و سەمەرەکان، ئەوا بێگومان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان گەورەترین داهێنانیان تۆمار کردووە؛ ئەوان شتێکی مەحاڵیان بەدەستهێنا کاتێک توانییان “چاوەڕوانیی بێكۆتایی” لە حاڵەتێکی کاتی و بێزارکەرەوە بگۆڕن بۆ سیستەمێکی سیاسیی تەواو و جێگیر لەم هەرێمەدا .

لەم وڵاتەدا، کاتێک هاوڵاتییەک لەدایک دەبێت، یەکەمین شت کە فێری دەبێت چۆنیەتیی مانەوەیە لەناو ڕیزێکی درێژی چاوەڕوانیدا: چاوەڕوانی بۆ هاتنی کارەبا، چاوەڕوانی بۆ مووچەی مانگێک کە بەهۆی ململانێی حزبییەوە دواکەوتووە، چاوەڕوانی بۆ پێکهێنانی حکومەت دوای ساڵێک لە هەڵبژاردن، و تەنانەت چاوەڕوانی بۆ ڕێککەوتنێکی سادەی نێوان دوو بەرپرس بۆ ئەوەی بڕیار لەسەر چارەنووسی پڕۆژەیەکی خزمەتگوزاری بدرێت . ئەم دوو حزبە دەسەڵاتدارە زۆر وەستایانە توانیویانە کلتووری “سبەی ڕێکدەکەوین” و “لیژنەیەکمان پێکهێناوە بۆ چارەسەر” بکەنە ستراتیژی سەرەکیی حوکمڕانی، بە جۆرێک کە ئیتر هیچ کەسێک سەری سوڕ نامێنێت کاتێک دەبینێت پەرلەمان بۆ چەندین مانگ دادەخرێت یان بڕیارە ئابوورییەکان بەهۆی ناکۆکییەک لەسەر پشکی نەوتەوە ڕادەگیرێن .

ئەم وەهمە سیاسییە کە تێیدا دەسەڵات بەردەوام بەڵێنی چاکسازی دەدات و دواتریش بە بیانووی ڕێکنەکەوتن لەگەڵ لایەنی بەرامبەر دەیخاتە دوواوە، نەک هەر ئیرادەی جەماوەری شکاندووە، بەڵکو وەهای لە مرۆڤی کورد کردووە کە ئیتر خەونەکانیشی بچووک بکاتەوە بۆ ئاستی چاوەڕوانییەکی زۆر نزم . لەبری ئەوەی نەوەی نوێ چاوەڕێی بونیاتنانی ژێرخانێکی مۆدێرن و داهێنانی تەکنەلۆژی بکات، ناچار کراوە چاوەڕێی ئەوە بێت بزانێت کەی هەردوو مەکتەب سیاسییەکە ئامادەن لەسەر مێزێک دابنیشن تا ژیانی ڕۆژانەی خەڵک لەم ئیفلیجییە ڕزگاری ببێت . ئەم سیستماتیککردنی چاوەڕوانییە گەورەترین چەکی نوخبەی سیاسییە بۆ بێزارکردن و ماندووکردنی کۆمەڵگا، چونکە کاتێک هاوڵاتییەک بۆ چەندین ساڵ تەنیا خەریکی چاوەڕوانیی گەڕانەوەی مافە سەرەتاییەکانی دەبێت، هەرگیز وزە و کاتی ئەوەی نابێت بیر لە گۆڕانکاریی ڕیشەیی و لێپرسینەوە لە دەسەڵات بکاتەوە . بۆیە ئەوەی پارتی و یەکێتی دروستیان کردووە حوکمڕانی نییە، بەڵکو ژوورێکی گەورەی چاوەڕوانییە کە تێیدا تەمەن و ئومێدی میللەتێک دەسووتێت، لە کاتێکدا ئەوان لە پشتی پەردەوە ئاهەنگی مانەوەی خۆیان دەگێڕن .

هاووڵاتیی عێراقی پێویستی بە وتارێکی تری بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی نییە!

بەڵێن جەمال بابەکر

کاتێک هاووڵاتییەکی ئاسایی عێراقی گوێی لە سەرۆکوەزیران یان بەرپرسێکی نوێ دەبێت کە بە ڕووخسارێکی جدیییەوە لەسەر شاشەکان دەڵێت: “ئێمە شەڕی گەندەڵی دەکەین”، ئیتر تووشی بێزاری و ماندوێتییەکی قووڵ دەبێت؛ چونکە ئەم دەستەواژەیە چەندین دەیەیە دووبارە دەبێتەوە بێ ئەوەی هیچ گۆڕانکارییەک لە ژیانی ڕۆژانەیدا دروست بکات. هاووڵاتیی عێراقی ئیتر تێپەڕیوە لە قۆناغی بڕواکردن بە وتاری ئاگرین و لێدوانی ڕاگەیاندنەکان؛

ئەوەی هاووڵاتی لە ئێستادایە بەڕاستی دەیەوێت گوێی لێبێت، وەڵامی روون و بڕواپێکراوە بۆ کۆمەڵێک پرسیاری زۆر سادە: پارەکە بۆ کوێ چوو؟ کێ پارەکەی برد؟ کێ لێکۆڵینەوەی لە دۆسیەکە کرد؟ ئایا پارە دزراوەکە گەڕێندراوەتەوە بۆ خەزێنەی دەوڵەت؟ ئایا هیچ بەرپرسێک تاوانبار کرا و سزادرا؟ و لە هەمووی گرنگتر، دوای ئەوە چی لەسەر زەمینی واقیع گۆڕا؟ لەم ڕەوشە تەنزئامێزەدا، دەبێت زمانی حاڵی جەماوەر بە ڕوونی دەرببڕین: “هاووڵاتی بە قەد بەسیار گوێی لە وتار و ڕستەی قەبە بووە؛ ئەو لە ئێستادا تەنیا دەیەوێت گوێی لە ژمارەیەک بێت: چەند لە پارە دزراوەکە گەڕێندرایەوە؟” ئەم خواستە ڕەوایە نیشانەی ئەوەیە کە متمانەی گشتی بە دروشمە سیاسییەکان بە تەواوەتی ڕووخاوە.

چاکسازیی ئابووری و سەروەریی یاسا بە دەستەواژەی جوانی ناو پرێس کۆنفرانسەکان ناپێورێن، بەڵکو بە بەرجەستەبوونی دادپەروەری لە ژیانی خەڵکدا هەڵسەنگاندنیان بۆ دەکرێت. لە کۆتاییدا، سیاسەتی بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی دەبێت تەنیا و تەنیا لە ڕێگەی بەڵگەی بەهێز، دادگاییکردنی ئاشکرا و بڕی پارەی گەڕێنراوەوە بۆ خەڵک باس بوبکرێت، نەەک لە ڕێگەی دروشمی بەتاڵ کە تەنیا بۆ کڕینی کات و داپۆشینی شکستەکان بەکاردەهێنرێن.

قەیرانی پشتەوەى دیمەنەکان

چۆمان محمد امین

لە ژینگەی سیاسی و کۆمەڵایەتیی هاوچەرخی عێراق و هەرێمی کوردستاندا، سەرنجڕاکێشترین دیاردە بریتییە لە بوونی پلەبەندییەکی زۆر سەیر و ئاوەژوو لە دابەشکردنی سەرنج و ئاگایی گشتیدا. کاتێک قەیرانێکی زەبەلاحی دارایی یان مووچە ڕوو دەدات کە بەستراوەتەوە بە بژێوی و چارەنووسی سەدان هەزار خێزانی کەمئامادە و کارمەندانی دەوڵەت، بە شێوەیەکی سەیر و جێی سەرنج، ئاستی گفتوگۆی گشتی و بڵاوبوونەوەی لە میدیاکاندا زۆر کەمتر و لاوازتر دەبێت بە بەراورد لەگەڵ دەمەقاڵێیەک یان دەنگۆیەکی ناڕوونی نێوان دوو کەسایەتیی دیاری تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان،

یان بڵاوبوونەوەی چیڕۆکێکی مۆدێل و فاشن! پرسیاری جەوهەری، تاڵ و بکوژ لەم هاوکێشەیەدا ئەوەیە: کێ ئەم بڕیارە بێبەزەییەی دا کە شەڕ و درامای تایبەتیی کەسایەتییە ئینتەرنێتییەکان شایستەی سەرنجی نیشتمانیی زیاتر بێت لە سەرکەوتن یان داڕمانی ئابووریی خێزانە ئاساییەکان؟ لەم واقیبە تەنزئامێزەدا، مرۆڤ ناچارە زمانی حاڵی دەسەڵاتدارانی میدیا و سیاست بەم شێوەیە دەرببرێت: “ئێمە ناتوانین قەیرانی بێکاری و نەبوونی مووچەکەت بۆ چارەسەر بوبکەین، بەڵام بێگومان دەتوانین درامایەکی نوێی ئینفلۆئەنسەرێک بکەینە بابەتێکی نیشتمانی تاوەکو خەمە ئابوورییەکانت لەبیر بچێتەوە!” ئەم جێبەجێکردنە هۆشیارانەی سەرگەرمکردن نیشانەی ئەوەیە کە دەستەبژێری دەسەڵاتدار فێری ئەوە بوون چۆن ڕووداوە لاوەکییەکان بوبکەنە چەترێک بۆ داپۆشینی قەیرانە ستراتیژییەکان.

کاتێک ڕەنگاڵەیی و درامای کەسایەتییە مەشهورەکان دەبنە ئامرازی ئاراستەکردنی ئاگایی جەماوەر، ئیتر تەواوی پرسیارە جدییەکان لەسەر بەهەدەردانی سەرمایەی نیشتمانی و دادپەروەریی کۆمەڵایەتی بە بێدەنگی دادەپۆشرێن. لە کۆتاییدا، تا ئەو کاتەی کۆمەڵگە فێری ئەوە نەبێت کە بەهای دیاردەکان بەپێی کاریگەرییان لەسەر ژیانی واقعی بسەنگێنێت، کەسایەتییە مەشهورەکان و دراماکانیان هەمیشەیی دەبنە باشترین پەناگە بۆ دەسەڵات تا لە پشتیانەوە لە لێپرسینەوە و بەرپەرسیارێتیی قەیرانە نیشتمانییەکان هەڵبێن.

یاری دەسەڵات و ئۆپۆزیسیۆن لە هەرێمی کوردستان…!

ڕاوێژ ڕزگار تەها – چالاکوان

من هیچ کاتێک باوەڕم بە بوونی ئۆپۆزیسیۆنێک نەبووە لە هەرێمی کوردستان، هەموو ئەوەی هەبووە لە ئێستا و لە ڕابردووش دا دا کۆمەڵێک خەڵکی بازرگان و بەرژەوەندی خواز بوون ئامانجیان خۆ دەوڵەمەند کردن بووە لە ژێر چەمکی ئۆپۆزیسیۆن بوون دا و دەسەڵات بەکاری هێناون بۆ نەهێشتنی متمانەی میللەت بە گۆڕانکاری، دوای بەدەست هێنانی متمانەی میللەت و بوونیان بە ڕەقەم لە هاوکێشەی سیاسی هەرێم دا هەر زوو سحرەکەیان بەتاڵ دەبێتەوە و پەل دەهاوێن بۆ وەرگرتنی پۆست و وەزارەت و خۆ دەوڵەمەند کردن لەژێر ناوی بەشداری کردن لە حکومەت، ئامانجی ئەوان لە گۆڕینی ئەو سیستەم و دەسەڵاتەوە دەگۆڕێت بۆ هاوبەشی بوون لەو سیستەم و دەسەڵاتە، شاسوار عەبدولواحید و جوڵانەوەکەی کە نەوەی نوێیە لە تازەترین ڤێرژنی گەوجاندنی میللەت لە بەرگی ئۆپۆزیسیۆن داو دوای بەدەست هێنانی ١٥ کورسی لە هەڵبژاردن دا لە ماوەکانی ڕابردوو خۆیان خزاندە نێو ڕێکەوتنێک لەگەڵ یەکێتی نیشتیمانی کوردستان و ڕێکەوتنێکیان لەگەڵ پاڤڵ تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتی ئیمزا کرد بە ناوی گۆڕانکاری لە سیستەمی حکومڕانی، شاسوار و نەوەی نوێ لەپێناو چاوپۆشی کردن لە پۆخڵەوات و لێخۆشبوونیان لە باج و گەندەڵیەکانیان لە سنوری یەکێتی ئەو یاریەیان کرد، دەسکەوتی ئەو ڕێکەوتنە پاراستنی سەرمایە و لێخۆشبوونی سەرۆکی جوڵانەوەکە شاسوار عەبدولواحید و هەروەها وەرگرتنی وەزارەتی ژینگە بوو لە عێراق بۆ سروە عەبدولواحیدی خوشکی سەرۆکی جوڵانەوەکە و چاوپۆشی بوو لەو مەلەفانەی کە لەسەریانە لە دادگا، دەسکەوتی دەسەڵاتیش نەمانی متمانە بوو بە هیچ ئۆپۆزیسیۆنێک لە چوارچێوەی سیاسەت لە هەرێمی کوردستان و کۆتا بزمار بوو لە تابووتی ئۆپۆزیسیۆن و متمانەی میللەت درا بۆ هەمیـــشە…

ئازادی ل هەرێما کوردستانێ

هێرش صالح عبداللە

  
بێ گومان ئازادیا ڕادەربڕینێ ئێک ژ مافێن بنەڕەتیێن هەر مرۆڤەکی یە، و دەمێ لایەنێن دەسەڵاتدار سنوورداریێ دئێخنە سەر ڤی مافی  باندورەکا راستەوخۆ ل سەر هەموو بەشێن جڤاکی دروست دکەت و دبیتە ئاریشەکا مەزن دناڤ هەمی وەلاتی دا ، کۆنترۆڵکرنا دەنگێ سەربەخۆ /ل گەلەک دەم و جهان ، دەسەڵات هەوڵا کێم کرن  یان بێدەنگکرنا دەنگێن ڕەخنەگر و ڕۆژنامەڤان و ماموستایا ب تایبەت ددەت، ئەڤەژی زیانێ دگەهینیتە بڕیارێن دادپەروەرانە و پاشەکشێ ب پرۆسەیا دیمۆکراسیێ دکەت ، ترس و بێدەنگی د جڤاکی دا  پەیدا دبیت دەمێ ئازادیا ئاخفتنێ و دەربریناهزران دهێتە بەرتەنگکرن ، ترس د ناڤ جڤاکی دا بەلاڤ دبیت ، کو ئەوژی باوەریا گەنجان و هەووڵێن پێشڤەچوونێ و سەرکەفتنێ ژناڤ دبەت و هزرێن نوو و ئافرێنەر بێدەنگ دکەت دناڤا مللەتی دا ، ماف و دادپەروەری زوڵم و نەبوونا ئازادیا ڕادەربڕینێ دەستکەفتێن ئابووری و ئاڤەدانیێ ژی بێ مفا دکەت و سنوردار دکەت ، چونکی بێی ئازادیا ئاخفتنێ ئاستەنگێن خەلکی ناگەهنە کەتوارێ بڕیاردانێ و گەندەڵیا گەندەلکاران ژی دهێتە ڤەشارتن .

کوردستان و گەندەڵى

ئاسۆ حسن محمد

ئەمڕۆ لەناوچەكە عێراق و هەرێمی كوردستانیش زۆرترین قسە و باس لەوە بارەیەوە كراوە و دروشمی حكومەتەكەی ئێستاش چاكسازیی و ڕووبەڕوو بوونەوەی گەندەڵییە، بەڵام وەك چاودێران دەڵێن ماوەیەكی زۆر بەسەر دەرچوونی یاسای چاكسازیدا تێپەڕیوە و هێشتا دەرئەنجامێكی كردەیی دەرنەكەوتووە ، وەك شارەزایان باسی دەكەن گەندەڵی لە فراوانترین پێناسەیدا بریتییە لە بەکارهێنانی دەسەڵات و سەروەت و پێگەی گشتی بۆ بەرژەوەندی تایبەتی ، جا ئەو بەرژەوەندیە تایبەتیە دەکرێ هی کەسێک، گروپێک، حزبێک، خێزانێک یان ناوچەیەکی دیاریكراو بێت. ئەمە ئەو پێناسە گشتیەیە کە زۆرترین لێکۆڵەر و دەزگای نێودەوڵەتی گرنگی وەکو بانکی نێودەوڵەتی و رێکخراوی شەفافیەتی نێودەوڵەتیش پەسەندی دەکەن ، گه‌نده‌ڵى له‌هه‌رێمى كوردستان چوارچێوه‌ى گه‌نده‌ڵى تێپه‌ڕاندووه‌ و خه‌ریكه‌ ده‌بێته‌ به‌تاڵانبردن ، ڕاسته‌ له‌ وڵاتێكه‌وه‌ بۆ وڵاتێكی تر ڕێژه‌كه‌ی جیاوازه‌ و میكانیزمی به‌رجه‌سته‌بوونی بۆ واقیعێكی كۆمه‌ڵایه‌تی دیسان جیاوازه‌ وە ئەکرێت جیاواز تر بێ ، به‌ڵام واقعى هه‌رێمى كوردستان شتێكى تر ده‌ڵێت ، بۆنموونه‌ له‌وڵاتێكى مۆدێرن ڕه‌نگه‌ گه‌نده‌ڵى هه‌موو جومگه‌كانی كۆمه‌ڵگاى نه‌گرتبێته‌وه‌، تەنها کۆمەڵس جومگەیەکی وڵاتەکەی گرتبێتەوە ، به‌ڵام لێره‌ پێچه‌وانه‌ی وڵاتانی جیهانی سێیه‌م و ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راست كه‌ گه‌نده‌ڵی دیارده‌یه‌كی واقعیه‌ و كۆمه‌ڵگاكانی له‌ گه‌شه‌ی شارستانی و مه‌عریفی و بگره‌ ئابووریش وه‌ستاندووه‌ و ڕێگه‌ نادات كۆمه‌ڵگاكان قۆناغه‌كانی پێشكه‌وتنی شارستانی خۆیان په‌ره‌ پێ بده‌ن و عێراق و هەرێمی كوردستانیش پشكی سەرەكییان بەركەوتووە لەم نەخۆشی گەندەڵیە ،

شكستى ئابوورى و دامه‌زراوه‌یى ڕویداوە له‌هه‌رێمى كوردستان هۆكارى سه‌ره‌كى ئه‌و به‌هه‌ده‌ردان  و تاڵانكردنانە بووە كه‌ له‌ساڵانى ڕابردوو له‌لایه‌ن دەسەڵاتی حکومڕان لە کوردستان ئەنجامدراوە قسەی زۆر و کرداری کەممان لە شەڕی پێویستی دژە گەندەڵیدا هەبووە ، هەوڵی زۆر دراوە کە گەندەڵی وەکو کولتور وێنا بکرێت و گشتگیر بكرێت و ببەسترێتەوە بە ڕووداوە مێژوییەكانەوە ، ئەمەش تەنیا بۆ خۆ دزینەوە و بیانوو دۆزینەوەیە بۆ پەرەپێدان و بەردەوامیدان بە گەندەڵیە نهێنی و زاقەکانی وڵات . دەنا هیچ راستیەکی زانستی و مێژوویی نیە بیسەلمێنێ کە گەندەڵی کولتورە و قەدەری هەندێ میللەت و وڵات وایە کە ئەکرێ تێیدا هەبێ وەك کلتوور بەرجەستە بکرێت و ئاشنا بکرێت بە هەموو چاودێران وەك هاوڵاتی و وڵاتانی دیکە و دژە گەندڵەیەکان ،
ئەوە راستە کە زۆر وڵات بە رێژەی جیاواز دووچاری گەندەڵی بوون و دەبن، بەڵام لە هەرێمی كوردستان و هەرجێگەیەكی دیكە كە گەندەڵی سەرجەم جومگەكانی فەرمانڕەوایی داگیر دەكات ،  لە ڕێگەی بەرەنگاربوونەوە و مامەڵە کردن لەگەڵ ئەو هۆکارانەی دەرفەتەکان بۆ گەندەڵی فراوان دەکەن، ئایندەی ئەو وڵاتانەی دەست نیشان کردووە. 
ئەو جۆرە گەندەڵییەی لە هەرێمی كوردستان دەبینرێت جیاوازە لە زۆربەی جیهان بەوەی لایەنە گەندەڵەكان خۆیان باس لە نەهێشتنی گەندەڵی دەكەن و خۆیان بە هۆكاری نەهێشتنی گەندەڵی دەناسێنن ، جوانتر بڵێم دەستی پیسی خۆیان بە ئاوریشمێك لەژێر ناونیشانی دەست پاکی دەسڕن ، پرۆژە بۆ كۆتایی هێنانی گەندەڵی پێشكەش دەكەن ، ئەوە لە كاتێكدایە هیچ كەس و لایەنێك دەستی نەگرتوون و زۆرینەی گەندەڵییەكانیش لەهەردوو جۆری یەكەم و دووەم هەبووە و جۆری دووەم بووەتە چەترێكی گەورە و پەنایەكی فراوان بۆ خۆشاردنەوەی گەندەڵكاران و ئەوەشی جێگەی سەرنجی مێژوو نووسانە بەشێك لە پەرەپێدانی گەندەڵییەكە دەكەوێتە ئەستۆی ئەو بەرپرسانەی مێژوویەكی دوور و درێژیان هەیە لە ڕووبەڕووبوونەوەی گەندەڵییەكانی رژێمی پێشوو ، بەوەش مەترسی گەورەیان بۆ سەر مێژووەكەی خۆشیان دروستكردووە، لەرۆژی بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵیدا هەموو ساڵێک سەرۆكایەتی هەرێم و سەرۆكایەتی پەرلەمان و سەرۆكایەتی حكومەتیش كۆكن لەسەر ئەوەی لەناوخۆی هەرێم و دامودەزگاكان و گرێبەستەنەوتیەكان و سنوورەكان و جیاوازی ژیانی خێزان و كەسوكارە نزیكەكان و كۆمپانیاكانی نزیك لە دەسەڵاتداران زۆر جیاوازە لە ژیانی ئاسایی خەڵك و هاونیشتیمانی ئەوەش زۆرینەی خەڵکی بەدگومان كردووە لەوەی گەندەڵی لە هەرێمی كوردستان هێندە فراوان و بەرقەرارە كە هیچ فەرمانگەیەكی هەرێمی كوردستان بەدەر نەبێت لە گەندەڵی جۆری یەكەم و دەسەڵاتدارانیش سواغدرابن بە گەندەڵی ، ئەوە لە كاتێكدا ڕاپۆرتە رۆژنامەوانیەكان و پەرلەمانتاران و شارەزایانی بواری گەندەڵیی بەبەڵگەوە ئەو ڕاستییانە دەسەلمێنن و لەبری ئەوەش لە شوێنێكدا كۆتایی بەو دۆخە بێت كە چی تادێت زیاتردەبێت و لەبەرامبەریشدا نیگەرانییەكانی خەڵكیش بەرەو هەڵكشان دەچێت ، ئێستاش دەیان دژە گەندەڵکاران دەبینین لە کەناڵەکانی حوکومەت و لایەنە بێلانەکانی دیکە وە هەروەها لە سۆشیاڵ میدیاش دەیان بینین کە بە بەڵگەی ورد و زاق و ڕاستی قسە لەسەر گەندەڵیەکان دەکەن ،کەچی هیچ

یەکێك لە بەڵگەکان نرخیان بۆ دانانرێت لەو وڵاتە تەنها لەبەر ئەوەی خۆیان دەسەڵاتن نەك بەڵگەکان !

هەمووان دەڵێن لەگەڵ پەرلەمانین — کەواتە کێ ڕێگری لێدەکات؟

سەربەست سەعید ساڵح

سەرکردە و گوتەبێژانی پارتە باڵادەستەکان ڕۆژانە بە گەرمی دەردەکەون و بە یەک دەنگ کۆمەڵێک دروشمی لەبەرکراو دەڵێنەوە، کەچی هەموو دامەزراوە شەرعی و یاساییەکانی وڵات لە خاڵی سفردا چەقیون.

کێ لەگەڵ کاراکردنەوەی خێرای پەرلەمانە؟ هەموان دەڵێن ئێمە!
کێ لەگەڵ پێکهێنانی خێرای کابینەی حکومەتە؟ هەردوولا دەڵێن ئێمەین!
کێ پشتگیری لە ڕێزگرتن لە دەنگی خەڵک و ئەنجامی هەڵبژاردن دەکات؟ هەردوو پارت پێداگری لەسەر دەکەن!
کێ پارێزەری بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان و خەمی هاوڵاتییانە؟ بێگومان هەردوولا خۆیان بە تاکە فریادڕەس دەزانن!
کێ لەگەڵ یەکڕیزیی نەتەوەیی و پاراستنی قەوارەی هەرێمە؟ هەموو بەیاننامە فەرمییەکان بەم دروشمە دەستپێدەکەن!

لێرەدا پرسیارە سادە و بنەڕەتییەکە دروست دەبێت: ئەگەر هەموو لایەک لەگەڵ هەموو ئەم پرەنسیپە پیرۆزانەدان، کەواتە بۆچی لە واقیعدا هیچ شتێک ڕوونادات و کێ ڕێگری لە کاروانی حکومڕانی دەکات؟

ئەم تەنگژەیە بە تەواوی لەو دوو کەسە دەچێت کە لە تەنیشت ئۆتۆمبێلێکی پەکیەکەوتوودا وەستاون: «هەردووکیان هاوڕان لەسەر ئەوەی کە دەبێت ئۆتۆمبێلەکە بجوڵێت، هەردووکیشیان کۆکن لەسەر ئەوەی بزوێنەرەکە گرنگە، هەروەها هەردوولاش لەسەر ئەوە کۆکن کە شۆفێرەکە دەبێت بەرپرسیار بێت؛ تەنیا لەسەر یەک شتی بچووک ڕێکنەکەوتوون: کێ مافی ئەوەی هەیە دەست لە سوکانەکە بدات!»

بەرپرسیارێتیی ڕاستەقینەی سیاسی بەوە ناپێورێت کە پارتەکان لە ڕاگەیاندنەکانیاندا بانگەشەی چی دەکەن یان دەڵێن پشتگیری لە چ پڕۆژەیەک دەکەن، بەڵکو تەنیا و تەنیا بەوە دەپێورێت کە لە واقیعدا ڕێگە دەدەن دامەزراوەکان چەندە سەربەخۆ بن و چ ئەرکێک بەجێبهێنن.

کاتێک هەژاری دەبێتە بازاڕێک بۆ فرۆشتنی سەرقاڵیی بێبەها

مە ريوان قادر حسن

لە جیهانی سیاسەت و حوکمڕانیی هاوچەرخدا، سەرنج و هۆشیاریی گشتی لە ئامرازێکی سادەی کۆمەڵایەتییەوە گۆڕدراوە بۆ ئۆپۆزسیۆنێکی بەهێز یان دراوێکی سیاسیی گرانبەها کە دەسەڵاتداران بۆ درێژکردنەوەی تەمەنی خۆیان بەکاریدەهێنن. لە واقیعی ڕۆژانەی عێراق و هەرێمی کوردستاندا، سەرنجی هاووڵاتییان ڕۆژانە بە ئەنقەست و لە ڕێگەی داڕشتنی سیناریۆی جۆراوجۆرەوە ئاڕاستەی کەناڵە لاوەکییەکان دەکرێت تا دووربخرێنەوە لە قووڵبووبوونەوە لە قەیرانە بنەڕەتییەکان. هەموو ڕۆژێک بابەتێکی نوێ لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و ڕاگەیاندنەکاندا بەرهەم دەهێنرێت تا بێتە مانشێتی سەرەکی: شەڕەقسەی بێبەهای نێوان فاشنیستاکان، ڕەفتاری سەیر و سەمەرەی ئەستێرە دروستکراوەکان، پێشبڕکێ و نمایشی ئۆتۆمبێلە گرانبەهاکان، یان کێشەیەکی ناوخۆییی بچووک کە بە ئەنقەست گەورە دەکرێتەوە. کاتێک جەماوەر بەم جۆرە نمایشە ڕووکەشانە سەرقاڵ دەکرێت و هەفتەیەک تەواوی وزە و ناڕەزایەتیی خۆی لەسەر ڤیدیۆیەکی ترێند بەهەدەردەدات، کێشە پێکهاتەیییە قوڵەکان وەک خۆیان بە بێدەنگی دەمێننەوە. داڕمانی کەرتی تەندروستی، نەبوونی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکان، بێکاریی گەنجان،

داڕزانی ژێرخانی ئابووری، و تاڵانکردنی سیستماتیکی سەروەتی گشتی، لە پشت پەردەی ئەم جۆرە سەرقاڵکردنە جەماوەرییانەدا دەشاردرێنەوە و هیچ لێپرسینەوەیەکیان لەسەر ناکرێت. لەم هاوکێشە دارێژراوەدا، تاڵترین تەنز لەوەدا بەرجەستە دەبێت کە بگوترێت: “دەسەڵاتداران پێویست ناکات هیچ چارەسەرێک بۆ هەژاری و داڕمانی ژێرخان بدۆزنەوە، کاتێک دەتوانن بە ڤیدیۆیەکی ترێند لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان تەواوی شەقام بۆ چەندین ڕۆژ سڕ بوبکەن!” کاتێک هۆشیاریی گشتی تووشی داڕشتبوونەوەی ساختە دەبێت و سۆشیاڵ میدیا دەبێتە ئامرازێک بۆ دروستکردنی کەشوهەوای بێئاگایی، دەسەڵات بەرژەوەندییەکانی خۆی بەبێ هیچ فشارێک لەلایەن جەماوەرەوە دەپارێزێت. چاکسازیی ڕاستەقینە کاتێک دەست پێ دەکات کە هاووڵاتییان هۆشیارانە سەرنجی خۆیان لەسەر کێشە بنەڕەتییەکان کۆبکەنەوە و ڕێگە نەدەن نمایشە ڕووکەشەکان ببنه پەردەیەک بۆ داپۆشینی ناکارامەیی و گەندەڵییەکانی دەسەڵاتداری.

کوردستان پێویستی بە گۆڕانێکی ڕاستەقینە هەیە

پەیوەند حەمە ئەمین

کوردستانی ئەمڕۆ پێویستی بە دروشم و قسەی زۆر نییە؛ پێویستی بە کردار، دادپەروەری، یاسا و گۆڕانێکی ڕاستەقینە هەیە.

ئێمە سیستەمێکی سیاسیمان دەوێت کە تێیدا یاسا بۆ هەمووان یەکسان بێت، دامەزراوەکان بەهێز و سەربەخۆ بن، و دەنگ و ویستی گەل بنەمای بڕیارەکان بێت.

کوردستان نابێت بەردەوام لە هەمان بازنەی سیاسی و هەمان شێوازی بەڕێوەبردندا بمێنێتەوە. پێویستە هەنگاو بۆ گۆڕانێکی بنەڕەتی بنرێت؛ گۆڕانێک کە بەرپرسیارێتی، شەفافیەت، دادپەروەری و مافی هاووڵاتی بکاتە بنەمای کار.

کوردستان هی هیچ حزب، گرووپ یان کەسێکی تایبەت نییە؛ کوردستان هی هەموو گەلە.

هیچ دەسەڵاتێک نابێت خۆی لە سەرووی یاسا بزانێت، و هیچ هاووڵاتییەک نابێت بەهۆی دەربڕینی ڕای خۆی بێدەنگ بکرێت.

ئێمە کوردستانێکمان دەوێت کە تێیدا یاسا لەسەر دەسەڵات بێت، دادپەروەری بۆ هەمووان بێت، و بەرژەوەندیی گشتی لەسەر بەرژەوەندیی تایبەت بێت.

کوردستان بە دەسەڵاتی بێ سنوور و بەردەوامبوونی دۆخی کۆن پێش ناکەوێت؛ بە دامەزراوەی بەهێز، یاسای دادپەروەر و بەشداریی ڕاستەوخۆی گەل پێش دەکەوێت.

ئێستا کاتی گۆڕانە؛ کاتی ئەوەیە کوردستان بۆ گەل بێت، نەک بۆ بنەماڵا

👤
Live: 8 Today: 25 📊 Click Here