ئاڵۆزییەکانی ئەمریکا و ئێران ناسەقامگیری دەخاتە بازاڕی نەوتەوە

لەگەڵ توندبوونەوەی گرژییە سەربازییەکانی نێوان ئەمریکا و ئیسرائیل لەلایەک و کۆماری ئیسلامی ئێران لەلایەکی تر، بازاڕەکانی وزە لە جیهاندا شڵەژانێکی گەورەیان بەخۆوە بینیوە، و بەهۆی پەرەسەندنی جەنگ و داخستنی گەرووی هورمز، کە گرنگترین ڕێڕەوی دەریایی وزەیە لە جیهاندا، نرخەکان گەیشتوونەتە ئاستێکی نوێ.​

نرخی نەوت ئەمڕۆ سێشەممە بەرزبووەوە، دوای ئەوەی ئێران رەتیکردەوە لەگەڵ ئەمریکا دانوستاندنی کردبێت، نرخی نەوتی برێنتی دەریای باکوور 1 دۆلار و 6 سەنت بەرزبووەوە و بە 101 دۆلار مامەڵەی پێوەکرا.

هاوکات نرخی نەوتی سووکی تەکساسی ئەمریکاش 1 دۆلار و 58 سەنت بەرزبووەوە و بە 89 دۆلار و 71 سەنت مامەڵەی پێوەکرا.

نرخی نەوت رۆژی دووشەممە بە رێژەی 10٪ دابەزی دوای ئەوەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند بۆ ماوەی 5 رۆژ هێرشی سەر وێستگەکانی کارەبای ئێران رادەگرێت بەهۆی دانوستاندنی ئەرێنی لەگەڵ بەرپرسێکی ئێرانی بۆ راگرتنی شەڕ.

چاودێرانی سیاسی و ئابووری هۆشداری دەدەن کە بەردەوامی داخستنی گەرووەکە و قووڵبوونەوەی ململانێ سەربازییەکان، ڕەنگە ببێتە هۆی بازدانی زیاتری نرخەکان لە ڕۆژانی داهاتوودا.

جەنگی ئێران، قەبارەی بازاڕی چەک و جبەخانەی گەیاندە 500 ملیار دۆلار

لە کاتێکدا ئاسمانی ناوچەکە بەهۆی ته‌قینەوەی درۆن و مووشەکەکانەوە دەناڵێنێ، کۆمپانیا زەبەلاحەکانی چەک لە جیهاندا خەریکی دروێنەکردنی داهاتێکی خەیاڵین کە پێشووتر وێنەی نەبووە.

پەرەسەندنی جەنگی ئێران و هەڕەشەی بەردەوامی درۆنە هەرزانبەهاکان، وای کردووە وڵاتانی جیهان پێشبڕکێ بکەن بۆ کڕینی سیستەمی بەرگری کە پێشبینی دەکرێت قەبارەی مامەڵەی بازاڕەکەی بگاتە نێوان 400 بۆ 500 ملیار دۆلار.

ئەم خواستە گەورەیە، کۆمپانیاکانی وەک (لوکهید مارتن)، (ئار تی ئێکس)، (ڕاینمیتال) و (رافائیل)ی خستووەتە ژێر باری داواکارییەکی گەورەوە کە لە توانای بەرهەمهێنانی کارگەکانیاندا نییە.

بە گوێرەی ڕاپۆرتێکی (بلومبێرگ ئینتێڵێجێنس)، تەنیا لە ماوەی یەک ساڵدا نزیكەی 150 ملیار دۆلار چووەتە سەر بودجەی بەرگریی ئاسمانیی جیهانی. ئەمەش بەهۆی ئەوەی ئێستا هەموو دەوڵەتان پەلەیانە بۆ مسۆگەرکردنی مووشەکی بەرگریی تێکشکێنەر تا ئاسمانیان لە هێرشە کتوپڕەکانی ئێران بپارێزن.

بە گوێرەی ئەو ڕاپۆرتە، ئەمەریكا کە ساڵانە 35 ملیار دۆلار بۆ ئەم بوارە تەرخان دەکات، ئێستا لەژێر فشاری جەنگی ئێراندایە و داوای بودجەی فریاگوزاریی تری 50 ملیار دۆلاری لە کۆنگرێس کردووە.

هاوکات، ئەورووپاش بۆ دروستکردنی قەڵغانێکی مووشەکیی تۆکمە، پێویستی بە نزیكەی 500 ملیار دۆلاری دیکە هەیە.

ئەم کێشەیە تەنیا ئەمەریكا و ئەورووپای نەگرتووەتەوە، بەڵکوو ئیسرائیل کە (قوبەی ئاسنین) بەکار دەهێنێت، ساڵانە زیاتر لە 5.2 ملیار دۆلار بۆ بەرگریی ئاسمانیی خەرج دەکات، جیا لەو 8.7 ملیار دۆلارەی وەک هاوکاری لە واشنتۆنەوە پێی دەگات. هەروەها وڵاتانی کۆریای باشوور و ژاپۆنیش ناچار بوون بودجەی بەرگریی ئاسمانیی خۆیان بە بڕی 10 ملیار دۆلار زیاد بکەن.

یەکێک لە کێشە هەرە گەورەکان کە لەم ڕاپۆرتەدا هاتووە (نادادیی تێچووی جەنگە) هێرشە درۆنییەکانی ئێران بۆ سەر بنکە ئەمەریكییەکان دەریانخستووە کە ناتوانرێت بۆ تێکشکاندنی درۆنێکی چەند هەزار دۆلاری، مووشەکێکی (باتریۆت) یان (پاک 3) بەکار بهێنرێت کە تێچووی هەر دانەیەکی زیاتر لە 4 ملیۆن دۆلارە. هەر بۆیە ئێستا وڵاتان ڕوویان لە سیستەمە هەرزانەکان کردووە، وەک (فامبایەر) کە بە تەنیا 20 هەزار دۆلار ئامانجەکەی دەپێکێت، یان سیستەمی (سکای نێکس) کە بە تێچووی تەنیا 7 هەزار دۆلار درۆنەکان لە ئاسماندا دەپێکێت. هەرچەندە کۆمپانیای (لوکهید مارتن) گرێبەستێکی 9.8 ملیار دۆلاری وەرگرتووە تا ساڵی 2030 بەرهەمهێنانی مووشەکی (پاک 3) بگەیەنێتە 2000 دانە لە ساڵێکدا، بەڵام مەترسییەکە لەوەدایە کە کۆگاکانی جیهان خەریکە بەتاڵ دەبن.

نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهاندا بۆ خوار 100 دۆلار دابەزی

لەگەڵ توندبوونەوەی گرژییە سەربازییەکانی نێوان ئەمریکا و ئیسرائیل لەلایەک و کۆماری ئیسلامی ئێران لەلایەکی تر، و داخستنی گەرووی هورمز،بازاڕەکانی وزە لە جیهاندا شڵەژانێکی گەورەیان بەخۆوە بینیوە.

دوای ئەوەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، لەگەڵ ئێران لە دانوستاندندان، نرخی نەوت بە رێژەی 5% دابەزی، و نرخی یەک بەرمیل نەوتی برێنتی دەریای باکوور لەدوای کردنەوەی بازاڕەکانی ئاسیا ئەمڕۆ چوارشەممە دابەزی بۆ نزیکەی 99 دۆلار هاوکات نرخی نەوتی سووکی تەکساسی ئەمریکاش بە هەمان رێژە دابەزی و بەرمیلێکی بە 87 دۆلار مامەڵەی پێوەکرا.

سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، هێرشی بۆ سەر دامەزراوەکانی وزەی ئێرانی راوەستاندووە و ئێران بەنیازە لەگەڵ ئەمریکا رێکبکەوێت.

درەنگانی رۆژی سێشەممە نیویۆرک تایمز بڵاویکردەوە، ئەمریکا 15 داواکاریی بۆ ئێران ناردووە بۆ ئەوەی کۆتایی بە شەڕ بهێنێت.

چاودێرانی سیاسی و ئابووری هۆشداری دەدەن کە بەردەوامی داخستنی گەرووەکە و قووڵبوونەوەی ململانێ سەربازییەکان، ڕەنگە ببێتە هۆی بازدانی زیاتری نرخەکان لە ڕۆژانی داهاتوودا.

نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهاندا بۆ خوار 100 دۆلار دابەزی

لەگەڵ توندبوونەوەی گرژییە سەربازییەکانی نێوان ئەمریکا و ئیسرائیل لەلایەک و کۆماری ئیسلامی ئێران لەلایەکی تر، و داخستنی گەرووی هورمز،بازاڕەکانی وزە لە جیهاندا شڵەژانێکی گەورەیان بەخۆوە بینیوە.

دوای ئەوەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، لەگەڵ ئێران لە دانوستاندندان، نرخی نەوت بە رێژەی 5% دابەزی، و نرخی یەک بەرمیل نەوتی برێنتی دەریای باکوور لەدوای کردنەوەی بازاڕەکانی ئاسیا ئەمڕۆ چوارشەممە دابەزی بۆ نزیکەی 99 دۆلار هاوکات نرخی نەوتی سووکی تەکساسی ئەمریکاش بە هەمان رێژە دابەزی و بەرمیلێکی بە 87 دۆلار مامەڵەی پێوەکرا.

سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، هێرشی بۆ سەر دامەزراوەکانی وزەی ئێرانی راوەستاندووە و ئێران بەنیازە لەگەڵ ئەمریکا رێکبکەوێت.

درەنگانی رۆژی سێشەممە نیویۆرک تایمز بڵاویکردەوە، ئەمریکا 15 داواکاریی بۆ ئێران ناردووە بۆ ئەوەی کۆتایی بە شەڕ بهێنێت.

چاودێرانی سیاسی و ئابووری هۆشداری دەدەن کە بەردەوامی داخستنی گەرووەکە و قووڵبوونەوەی ململانێ سەربازییەکان، ڕەنگە ببێتە هۆی بازدانی زیاتری نرخەکان لە ڕۆژانی داهاتوودا.

زیو لە ماوەی سێ رۆژدا 10 دۆلار بەرزبووەتەوە

ئەمڕۆ چوارشەممە، هاوشان لەگەڵ بەرزبوونەوەی بەهای کانزاکانی دیکە، نرخی زیو گۆڕانکارییەکی خێرای بەخۆیەوە بینی و نرخی یەک ئۆنسەی گەیشتە 73 دۆلار. ​بەپێی ئەو داتایانە، کانزای سپی لە ماوەی تەنها سێ رۆژی رابردوودا بەرزبوونەوەیەکی بەرچاوی تۆمارکردووە و لە 63 دۆلارەوە بۆ 73 دۆلار بەرزبووەتەوە، تەنها لە مامەڵەکانی ئەمڕۆشدا نرخەکەی 3 دۆلار زیادیکردووە.

​هۆکاری ئەم بەرزبوونەوە خێرایە کە رێژەی 4%ی تێپەڕاندووە، بۆ گەشبینییەکان لەسەر دانوستاندنەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران دەگەڕێتەوە. بەتایبەت دوای ئەوەی سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوە کرد “ئێران لە دانوستاندنەکاندا جیددییە”، ئەوەش هیواکانی بۆ گەیشتن بە رێککەوتنێک و کۆتاییهێنان بە جەنگ بەرزکردووەتەوە.

​چاودێران پێیانوایە، هەر ڕێککەوتنێکی ئەگەری و کۆتاییهاتنی گرژییەکان، فشارەکانی هەڵاوسان کەمدەکاتەوە؛ ئەوەش ڕێگەخۆشکەر دەبێت بۆ بانکی ناوەندیی ئەمریکا تاوەکو بە چاوێکی نوێدا بە سیاسەتی نەختینەیی و سوودی بانکیدا بچێتەوە، کە ڕاستەوخۆ کاریگەریی لەسەر ئاڕاستەی بازاڕە جیهانییەکان دەبێت.

‎گرژییەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهاندا بەرزکردەوە

لەگەڵ توندبوونەوەی گرژییە سەربازییەکانی نێوان ئەمریکا و ئیسرائیل لەلایەک و کۆماری ئیسلامی ئێران لەلایەکی تر، و هەروەها داخستنی گەرووی هورمز،بازاڕەکانی وزە لە جیهاندا شڵەژانێکی گەورەیان بەخۆوە بینیوە.

ئەمرۆ پێنجشەممە لە دوای کردنەوەی بازاڕەکانی ئاسیا، نرخی نەوتی برێنتی دەریای باکوور 1 دۆلار و 13 سەنت بەرزبووەوەو بە 103 دۆلار و 35 سەنت مامەڵەی پێوەکرا، هاوکات نرخی نەوتی سووکی تەکساسی ئەمریکاش 1 دۆلار و 8 سەنت بەرزبووەوە و بە 91 دۆلار و 40 سەنت مامەڵەی پێوەکرا.

بازرگانانی نەوت چاویان لە ئەگەری وەستانی شەڕ و ئەنجامی گفتوگۆکانی نێوان ئەمریکا و ئێرانە بۆ کۆتایی هێنان بە شەڕ.

رۆژی رابردوو هەردوو نرخی نەوتی برێنت و سووکی تەکساسی ئەمریکا بەڕێژەی 2٪ دابەزینیان بەخۆوە بینی بوو.

عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران شەوی رابردوو رایگەیاند، سەرەرای ئەوەی پێشنیازەکانی ئەمریکایان پێگەیشتووە، بەڵام هیچ نیازێکیان نییە بۆ دانوستاندن بۆ هێورکردنەوەی شەڕ لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست.

چاودێرانی سیاسی و ئابووری هۆشداری دەدەن کە بەردەوامی داخستنی گەرووەکە و قووڵبوونەوەی ململانێ سەربازییەکان، ڕەنگە ببێتە هۆی بازدانی زیاتری نرخەکان لە ڕۆژانی داهاتوودا.

ئاگاداریەک لە بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی هەولێرەوە

ئاگاداری سەرجەم شوفێرانی سنوری پارێزگای هەولێر دەکەینەوە. لەئەنجامی پێشبینیەکانی کەشناسی بەهۆی دابەزینی پلەی گەرما لە ڕۆژانی پێنج شەممە و هەینی ڕێکەوتی (٢٠٢٦/٣/٢٦ و ٢٠٢٦/٣/٢٧) شەپۆلێکی باراناوی هەرێمی كوردستان بە گشتی و سنوری پارێزگای هەولێر سەنتەری شار و دەوربەری دەگرێتەوە.

ئەگەری بەرزبونەوەی باراناو لە هەندێک شەقام و گەڕەکەکانی ناوشار هەیە . وە هەروەها لە ڕێگاکانی دەرەوەی شار بەهۆی نالەباری کەش و هەوا لێخوڕین سەخت دەبێت.

بۆیە داوا لە شوفێران دەکەین ئەگەر بۆکاری زۆر گرنگ و پێویست نەبێت شەقام و ڕێگاکان بەکار نەهێنن تا شەپۆلە بارانەکە کۆتایی پێدێت و کەش و هەوا ئاسایی دەبێتەوە. بۆئەوەی توشی ڕووداوی نەخوازراو نەبن•

بەهیوای سەلامەتی بۆهەمووان.

ئیمارات هێرشە مووشەکییەکانی ئێران بۆ سەر هەرێمی کوردستان بە توندی سەرکۆنە دەکات

وەزارەتی دەرەوەی دەوڵەتی ئیمارات لە بەیاننامەیەکدا، سەرکۆنەی ئەو هێرشە مووشەکییانەی ئێرانی کرد کە بارەگا سەربازییەکانی هەرێمی کوردستانیان کردە ئامانج و بووە هۆی شەهیدبوون و برینداربوونی ژمارەیەک لە هێزەکانی پێشمەرگە.

ئیمارات ئەم هێرشانەی بە “پێشێلکارییەکی مەترسیداری یاسا نێودەوڵەتییەکان” وەسف کرد و دووپاتی کردەوە کە بە تەواوی هاوسۆز و پشتیوانی عێراق و حکوومەتی هەرێمی کوردستانە بۆ پاراستنی ئاسایش و سەقامگیریی وڵاتەکەیان.

هەروەها وەزارەتی دەرەوەی ئیمارات سەرەخۆشیی لە کەسوکاری قوربانییان و گەلی عێراق کرد و هیوای چاکبوونەوەی خێرای بۆ بریندارەکان خواستووە.

ئاگادارییەک لە بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی هەولێر

ئاگادارییەک بۆ سەرجەم هاووڵاتییان

ئاسایشی هەولێر ئاگادارییەکی بۆ هاووڵاتییان بڵاو کردەوە و تێیدا هاتووە:

ئێستا دەتوانن بەبێ بەکارهێنای کۆد و بە شێوەی ڕاستەوخۆ پەیوەندی بکەن بە هێڵی گەرمی بەڕێوەبەرایەتیی ئاسایشی هەولێر:

هێڵی گەرم: 106 یان 126

ناردنی فایلی ڤیدیۆ و زانیاری :07502522728

نێردەی تایبەتیی سەرۆکی ئەمەریکا سەرەخۆشی لە سەرۆکی حکومەت دەکات

ئێوارەی ئەمڕۆ چوارشەممە 3/25، مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لە باڵیۆز تۆم بەڕاک نێردەی تایبەتی سەرۆک دۆناڵد ترەمپ بۆ سووریا و باڵیۆزی ئەمەریکا لە تورکیا پێگەیشت.

لە پەیوەندییەکەدا باڵیۆز بەڕاک ، پرسە و سەرەخۆشی لە سەرۆکی حکومەت کرد بۆ شەهیدانی پێشمەرگە لە هێرشی مووشەکی بالیستی ئێرانی بۆ سەر بنکەکانی پێشمەرگە لە دەڤەری سۆران.

سەرۆکی حکومەت سوپاسی باڵیۆز تۆم بەڕاک-ی کرد بۆ پەیوەندی و هاوخەمی.

لە بەشێکی دیکەی پەیوەندییەکەدا، دوایین پێشهات و گۆڕانکارییەکانی باردۆخی گشتیی هەرێمی کوردستان عێراق و ناوچەکە تاوتوێ کرد.