یادی ڕۆژنامەگەری؛ لە شکۆی ‘کوردستان’ەوە بۆ زیندانە تەسکەکان

محمد عەبدوڵا عومەر

٢٢ی نیسان ئەو ڕۆژەی ١٢٨ ساڵ بەر لە ئێستا، میقداد مەدحەت بەدرخان لە غەریبیدا مۆمی ڕۆژنامەگەریی کوردی داگیرساند. بڕیار بوو ئەم یادە ببێتە جەژنی ئازادی و دەنگە جیاوازەکان، بەڵام مەخابن ئەمساڵ لە کاتێکدا بەرەو ئەو یادە دەچین، کە کایەی ئازادی لە هەرێمی کوردستان لە هەموو کات زیاتر بەرتەسک بووەتەوە.ئەو ڕاستییەی ناتوانرێت پەردەپۆش بکرێت ئێمە لە کاتێکدا یادی دەرچوونی یەکەم ژمارەی ڕۆژنامەی “کوردستان” دەکەینەوە، کە ژینگەی کارکردنی ڕۆژنامەوانی لە هەرێمەکەماندا دوچاری پاشەکشەیەکی مەترسیدار بووەتەوە: بەرتەسکبوونەوەی فەزا گشتییەکە: ئەو شوێنەی بڕیار بوو ببێتە پەناگەی قەڵەمە ئازادەکان، ئێستا بووەتە گۆڕەپانی ململانێی سیاسی و ترساندنی ئەو دەنگانەی کە نایانەوێت تەنها “چەپڵەوێن” بن.
یاسا و واقیع:سەرەڕای بوونی یاسای کاری ڕۆژنامەگەری، بەڵام پەنابردن بۆ یاساکانی تری وەک “خراپ بەکارهێنانی ئامێرەکانی پەیوەندیکردن” بۆ سزادانی ڕۆژنامەنووسان، نیشانەیەکی ڕوونی ئەو بەرتەسکبوونەوەیەیە.
*زیندان و قەڵەم :یادی ئەمساڵ غەمگینە، چونکە هێشتا قەڵەم هەن لە پشت شیشەکانی زینداندان و خێزانەکانیان چاوەڕێی گەڕانەوەیانن، تەنها لەبەر ئەوەی ویستوویانە وەک چاوی سێیەمی کۆمەڵگە ڕاستییەکان بگوازنەوە.

ڕۆژنامەگەری تەنها پیشەیەک نییە، بەڵکو پێوەری دیموکراسی و زیندوێتی نەتەوەیە. بەرتەسککردنەوەی مەودای ئازادییەکان و دروستکردنی ترس لە دڵی نووسەراندا، تەنها بێدەنگکردنی کەسێک نییە، بەڵکو کوشتنی هیوایە بۆ گەیشتن بە کۆمەڵگەیەکی تەندروست.
با یادی ٢٢ی نیسان تەنها نانی شیرینی و پیرۆزبایی فەرمی نەبێت، با ببێتە وێستگەیەک بۆ پێداچوونەوە؛ چونکە هیچ دەسەڵاتێک بە بێدەنگکردنی ڕەخنەگران بەهێز نەبووە، بەڵکو هێز لەوەدایە گوێ بۆ دەنگە ناڕازییەکان بگیرێت و فەزایەک بخوڵقێنرێت کە تێیدا هیچ قەڵەمێک لە نووسین نەترسێت.
ئازادیی ڕادەربڕین، ئەو هەوایەیە کە دیموکراسی تێیدا هەناسە دەدات؛ کاتێک فەزاکە بەرتەسک دەبێتەوە، نەک تەنها ڕۆژنامەگەری، بەڵکو هەموو کۆمەڵگە تووشی خنکان دەبێت

پەرلەمانی تەنکە و تارمایی

ئەحمەد جەلال ئەحمەد

کاتێک قوفڵی دەرگای یاسادانان لە گیرفانی دوو بازرگانی چەکداردا بێت، بینای پەرلەمانیش دەبێتە وێرانەیەک کە تەنها جاڵجاڵۆکەکان تێیدا حوکم دەکەن! ئەگەر ئەمڕۆ بچیتە بەردەم پەرلەمانی هەرێمی کوردستان، دەبینیت دەرگاکانی هێندە بە داخراوی ماونەتەوە کە ژەنگیان هێناوە و کورسییەکانی ناو هۆڵەکەش بە تەواوی بە تەونی جاڵجاڵۆکە داپۆشراون . ئەم دەزگایە لە دوای هەڵبژاردنەکانەوە بە تەواوی پەکخراوە و بووەتە خانوویەکی چۆڵ و تارمایی، تەنها لەبەر ئەوەی دوو بنەماڵە مافیاییەکە ناتوانن لەسەر دابەشکردنی کێکی داهات و پۆستەکانی کابینەی نوێ ڕێک بکەون . ئەم فەنتەڵۆسانەی دەسەڵات، بە ئەنقەست پەرلەمانیان ئیفلیج کردووە بۆ ئەوەی هیچ دەنگێکی ناڕازی و چاودێرییەک بەسەر قاچاخچێتیی دەروازەکان و دزینی نەوتەوە نەمێنێت، و بڕیارەکان تەنها لەناو دیوەخانە شەخسییەکانی خۆیاندا بدرێن .
گەورەترین جۆری گەندەڵی ئەوە نییە کە دزێک پارەت لێ ببات، بەڵکو ئەوەیە کە کۆمەڵێک نوێنەری بێکار بە پارەی سکی برسیی میللەتەکەیان قەڵەو ببن! لە کاتێکدا فەرمانبەر و مامۆستای داماو بۆ وەرگرتنی چارەکە مووچەیەک دەبێت لەسەر شەقامەکان بپاڕێتەوە یان مانگ بگرێت، ئەم منداڵە لوسکە و پەرلەمانتارانە لەناو ڤێلا قایمەکانیاندا دانیشتوون و لە زۆرخۆری و بێکاریدا کێشیان زیاد دەکات. ئەوان مانگانە ملیۆنان دینار مووچەی خەیاڵی، دەرماڵەی پاسەوان و ئۆتۆمبێلی گرانبەها وەردەگرن بەبێ ئەوەی یەک پەنجە بجوڵێنن یان یەک دانیشتن ئەنجام بدەن . ئەم کەسانە یاسادانەر نین، بەڵکو کۆمەڵێک مشەخۆری گوێڕایەڵن کە تەنها ئەرکیان ئەوەیە لە ماڵەوە چاوەڕێ بکەن تا خاڵۆژن و پورەکانی سەرکردایەتیی حیزبەکانیان لەسەر مێزی قومار ڕێک دەکەون، و پارەی بێدەنگیی خۆیان لەسەر حیسابی سکی برسیی منداڵی ئێوە وەردەگرن.
کوشتنی دیموکراسی بە گوللە ناکرێت، بەڵکو بە کڕینی بێدەنگیی نوێنەرەکان و داخستنی هۆڵەکانی گفتوگۆیە. (وەک چۆن بیرمەند و شۆڕشگێڕ، ڤلادیمێر لینین زۆر بەوردی لەسەر پەرلەمانە درۆینەکان دەڵێت: “چەوساوەکان تەنها چەند ساڵ جارێک مۆڵەتی ئەوەیان پێ دەدرێت کە بڕیار بدەن کام نوێنەری چینی چەوسێنەر لە پەرلەماندا نوێنەرایەتییان بکات و دواتر سەرکوتیان بکات.”) ئەمڕۆ لە کوردستاندا، پارتی و یەکێتی ڕێک ئەم یارییە قێزەونە دەکەن؛ ئەوان نەک هەر پەرلەمانیان پەکخستووە، بەڵکو بێشەرمانە هەڕەشەی هەڵوەشاندنەوەی دەکەن و دەیانەوێت هەڵبژاردنێکی تر بکەنەوە، تەنها لەبەر ئەوەی ژمارەی کورسییەکانیان بە دڵی خۆیان دەرنەچووە بۆ ئەوەی بە ئاسانی وڵات تاڵان بکەن . ئەوان دەرگای پەرلەمانیان بە ژەنگاوی هێشتووەتەوە، تا دەرگای کۆمپانیا سێبەرەکانیان بە کراوەیی و بریقەداری بمێنێتەوە!
مانەوەی دەزگایەک کە تەنها بۆ بەرهەمهێنانی مشەخۆر دروست بووبێت، گەورەترین سوکایەتییە بە ئارەقەی ناوچەوانی کرێکارێکی هەژار! ئەی ئەو زۆرینە بێدەنگەی کە باجی ئەم قەیرانە دەدەن، تف بکەنە ڕووی ئەو پەرلەمانتارە قەڵەو و بێکارانەی کە نانی ئێوەیان قوت داوە. هاوار بکەن و ئەو تەونی جاڵجاڵۆکانە بپچڕێنن کە ئەم دەسەڵاتە بەسەر کەرامەتی ئێوەدا کێشاویەتی. ئەگەر پەرلەمانێک تەنها بۆ ئەوە دروست بووبێت کە پارەی میللەت بەسەر کۆمەڵێک دەمڕاستی حیزبیدا دابەش بکات لە کاتێکدا دەرگاکانی ژەنگیان هێناوە، ئەوا کاتی ئەوەیە بە گڕی توڕەیی ئێوە ئەو دەرگایانە لە ڕەگەوە هەڵبکێشرێن و ئەم شانۆگەرییە بۆ هەمیشە دابخرێت!

لامین؛ ئێمە دەگەڕێینەوە و سەردەکەوین

لامین یاماڵ پیش ڕووبەڕووبونەوەی ئەتلەتیکۆ مەدریدئاماژەی بەوە کرد کە هەموو تەرکیزی لەسەر یارییەکەیە و نایەوێت ئاوڕ بۆ دواوە بداتەوە، چونکە ئامانجی سەرەکی تیپەکە تەنها سەرکەوتنە.

ئەو دووپاتی کردەوە کە کاتێک یارییەکان بەو شێوەیە ناڕۆن کە ئەو دەیەوێت، هەوڵ دەدات بە هەموو توانایەکییەوە هاوکاری هاوڕێکانی بکات و پاڵپشتی تیپەکە بێت، چونکە لە کۆتاییدا تەنها بەرژەوەندی گشتی یانەکە بۆ ئەو گرنگە و هیچ شتێکی تر بێزاری ناکات.

ئەم یاریزانە لاوە باسی لەوەش کرد کە چۆن مامەڵە لەگەڵ هەستی بێئومێدیدا دەکات و ڕایگەیاند کە هەمیشە هەوڵ دەدات تەرکیزی لەسەر باشترین ئاستی خۆی بێت، تەنانەت ئەگەر گۆڵیش تۆمار نەکات.

لامین یامال جەختی لەوە کردەوە کە هاندەرانی بەرشەلۆنە شایەنی باشترینن ئاماژەی بەوەش کرد کە سەرەڕای تەمەنە بچووکەکەی، خەون بە بردنەوەی گەورەترین نازناوەکانەوە دەبینێت، لەوانەش نازناوی مۆندیال و چامپیۆنزلیگ، کە بە ئامانجی سەرەکی خۆی دایان دەنێت.

یوفا سکاڵایەکی بارسێلۆنا ڕەتدەکاتەوە

یەکێتی تۆپی پێی ئەوروپا(یوفا) سکاڵایەکی یانەی بارسێلۆنای ئیسپانی ڕەتدەکاتەوە،کە لەسەر ئاستی ناوبژیوان تۆمار کرا بوو لەیاری ڕابردووی بارسا بەرامبەر ئەتلەتیکۆ مەدرید لەنێو یاریگای سپۆتیفای کامپ نۆ.

یوفا لە وەڵامی سکاڵاکەی بارسێلۆنا وتی؛ سکاڵاکەی یانەی بارسێلۆنا لەسەر ئاستی ناوبژیوان لەیاری چوونی قۆناغی چارەکی کۆتایی چارەکی چامپیۆنزلیگ ڕەتدەکەینەوە و ناڕەوایە.

ئەم بڕیارەی یوفا لەم کاتەدا مشتومڕەکانی بارسێلۆنای نەهێشت و ئەمشەویش لەیاری گەڕانەوەی قۆناغی چارەکی کۆتایی چاپمیۆنزلیگ دەبێتە میوانی ئەتلەتیکۆ مەدرید لەیاریگای واندا میترۆ پۆلیتانۆ،بۆ سەرکەوتنیش لەم قۆناغە بارسا پێویستی بە جیاوازی سێ گۆڵە،کە ئەمە زۆر قورس دەبێت لەسەر یانەکەی هەرێمی کەتەلۆنیا.

“سەرکار ڕێبوار”

سەرۆکی یانەی ئەتلەتیکۆ مەدرید گاڵتە بە بارسێلۆنا دەکات

ئەمشەو بارسێلۆنا و ئەتلەتیکۆ مەدرید لەقۆناغی چارەکی کۆتایی چامپیۆنزلیگ ڕووبەڕووی یەکتری دەبنەوە و پێش ئەم یاریەش کۆمەڵێک مشتومڕ بوونە بەشێکی یاریەکە،تائەوەی سەرۆکی یانەی ئەتلەتیکۆ مەدریدیش هاتە نێو بابەتەکە و چەند قسەیەکی خۆی کرد و گاڵتەی بە بارسێلۆنا کرد.

ئینریکی سێریزۆی سەرۆکی یانەی ئەتلەتیکۆ مەدرید لەسەر گلەییەکەی فلیکە،کە گوت بووی چیمەنی یاریگای میترۆ پۆلیتانۆ درێژە، لێدوانێکیدا وتی؛ ئەوە بینیمان یوفاش سکاڵاکەی ئەوانی ڕەتکردەوە،من تێناگەم لەم کارە سەیرانەی دەیکەن،بەڕاستی گاڵتەجاڕیە،ئەوان هەندێک جار حەزیان بە قژی درێژە و هەندێک جاریش قژی کورت،بەڕاستی سەیرە،کەس ناتوانێت لەوان تێبگات.

لەسەر خوان لاپۆرتاش ئینریکی وتی؛ هەرچەندە تاکو ئێستا بەفەرمی وەکو سەرۆکی بارسێلۆنا دەستبەکار نەبووە،بەڵام من میوانداریم کردوە بۆ خوانێک،کە پێموایە خوانێکی چێژبەخش دەبێت،وە متمانەی تەواویشم بە تیپەکەم هەیە بتوانن ئەم قۆناغە تێپەڕ بکەن.

“سەرکار ڕێبوار”

ریال مەدرید دەست بەرداری ئەستێرەیەکی دەبێت

ریاڵ مەدرید پاش ئەوەی وەرزی رابردووی بەبێ بەدەست هێنانی نازناو تێپەراند لە ئێستاش نزیکە لەوەی هەمان سیناریۆ دووبارە ببێتەوە.

دیفینسا سێنتراڵ بڵاویکردووەتەوە کە ئەگەر ریاڵ مەدرید ئەم وەرزەش بەبێ بەدەست هێنانی نازناو تێپەرێنێت ئەوا گەورەترین چاکسازی لە تیپەکەیاندا ئەنجام دەدەن.

سەرچاوەکە جەختی لەوەکردووەتەوە کە ئیدواردۆ کاماڤینگا لە پێشەنگی ئەو یاریزانانە دەبێت کە ریاڵ مەدرید دەستبەرداری دەبن لەلایەکیترەوە هۆکاری دیاریکردنی کاماڤینگا بۆئەوە دەگەرێتەوە کە ئاستی ئەو یاریزانە بەرێژەیەکی بەرچاو دابەزینی بەخۆیەوە بینیەوە و بەردەوام دەبێتە خاڵی لاوازی تیپەکەی.

ئەستێرە فەرەنسییەکە لەم وەرزە لەگەڵ یانەی شاهانە بەشداری 36 یاریی کردووە و لەوماوەیەدا توانیوێتی دوو گۆڵ و یەک ئەسیست تۆماربکات.

گاڤی؛ئەوان ئەزموونیان لە ئێمە زیاتر بوو

دوای کرانە دەرەوەی بارسێلۆنا لە چامپیۆنزلیگ بەرامبەر ئەتلەتیکۆ مەدرید،تەقینەوەکان بەردەوامن لەسەر یاریەکە و ئەمڕۆش گاڤی ئەستێرەی هێڵی ناوەڕاستی یانەی بارسێلۆنا لەلێدوانێکدا کۆمەڵێک قسەی کرد و هۆکارێکی دیکەی ئەم کرانە دەرەوەی بارسێلۆنای خستەڕوو.

گاڤی وتی؛ئەوان لەئێمە زیاتر ئەزموونیان هەبوو،ئەزموونیش زۆر پێویستە بۆ ئەم جۆرە یاریە،ئێمە تەواوی یاریەکە باڵادەست بووین،بەڵام نەمانتوانی گۆڵی زیاتر تۆمار بکەین،لەکاتێکدا ئەوان یەک هەلی گۆڵ کردنیان هەبوو توانیان گۆڵ تۆمار بکەن،یاریش پەیوەندی بە گۆڵ تۆمار کردن هەیە تاکو براوەبیت.

ئەم لێدوانەی گاڤی بەشێکی دیکەی سەختیەکانی بارسێلۆنایە و بێزاریەکی زۆری دەرخستووە لەم حاڵەی ئێستای یانەکە،ئەمە دەبێتە 11 وەرزی یەک لەدوای یەکە بارسا ناگاتە یاری کۆتایی چامپیۆنزلیگ،کە سێیەمین جارە لەلایەن ئەتلەتیکۆ مەدریدەوە دوور دەخرێتەوە.

“سەرکار ڕێبوار”

کیمیچ؛هەمووتان بە ڕەنگی سوور وەرن

جۆشوا کیمیچی ئەستێرەی یانەی بایرن میونخ پێش یاری یانەکەی بەرامبەر یانەی ڕیاڵ مەدرید داوایەک ئاڕاستەی هاندەرانی یانەکەی دەکات بۆ کاتی ڕووبەڕوو بوونەوەی ئەمشەو.

کیمیچ دەڵێت؛داوا لەهاندەرانەی یانەکەم دەکەم بۆ یاریەکەی ئەمشەو دێنە یاریگاوە درێسی سوور بپۆشن،دەمانەوێت یاریگا هەموو ڕەنگی سوور بێت،ئێمە خەریکە دەگەینە کۆتاییەکانی ئامانجەکەمان لەم وەرزەدا و بەیەکەوە خەون بە سەرکەوتن دەبینین.

لەلایەکی دیکەوە ڤێنسیت کۆمپانی بەلجیکی و ڕاهێنەری یانەی بایرن میونخ داوایەکی دیکە ئاڕاستەی هاندەران دەکات و دەڵێت؛پێش ئەوەی بێنە یاریگاوە چاو و هەنگوین بخۆت بۆ ئەوەی دەنگتان سەلامەت بمێنێتەوە و ئێمە پێویستیمان بەدەنگی ئێوە هەیە بۆ یاریەکەی ئەمشەومان.

“سەرکار ڕێبوار”

ماسکێرانۆ دەستی لە پۆستی راهێنەرایەتی ئینتەر میامی کێشایەوە

یانەی ئینتەر میامی ئەمریکی بە فەرمی رۆیشتنی خافێر ماسکێرانۆی ڕاهێنەری ئەرجەنتینی راگەیاند، کە بەهۆی کاری تایبەتەوە بڕیاری داوە لە پۆستەکەی بکشێتەوە.

ماسکێرانۆ لە پەیامێکی ماڵئاواییدا سوپاسی یانە و یاریزانەکانی کرد بۆ ئەو متمانەیەی پێیان بەخشیبوو و رایگەیاند کە ئەو ساتە مێژووییانەی لەگەڵ یانەکەدا بەسەری بردون هەرگیز لەبیر ناچن.

خۆرخی ماس، خاوەنی یانەکە، ستایشی کارەکانی ماسکێرانۆی کرد و وتی: خافێر نەک تەنیا وەک راهێنەر، بەڵکو وەک بەشێکی دانەبڕاو لە مێژووی ئەم یانەیە دەمێنێتەوە، ئەو نموونەی دڵسۆزی و کارکردنی بەردەوام بوو.

ماسکێرانۆ لە یەکەم وەرزی راهێنەرایەتیدا، ئینتەر میامی بەرەو لووتکە برد و توانی دوو نازناوی گەورە بەدەستبهێنێت، کە گرنگترینیان یەکەمین نازناوی خولی ئەمریکی بوو لە مێژووی یانەکەدا.

لە ژێر سەرپەرشتی ئەودا، تیپەکە ژمارەیەکی پێوانەیی تۆمارکرد و توانی 101 گۆڵ لە وەرزەکەدا بکات، هەروەها لەسەر ئاستی جیهانی، ئینتەر میامی بووە یەکەم تیپی ئەمریکی کە بگاتە قۆناغی یەکلاکردنەوەی جامی جیهانی یانەکان و یەکەم یانەی کیشوەری کۆنکاکافیش بوو کە لە یارییەکی فەرمیدا شکۆ بە یانەیەکی ئەوروپی بشکێنێت.

رافینیا سزا دەدرێت

دوای کرانە دەرەوەی یانەی بەرشەلۆنە لە چامپیۆنز لیگ لەسەر دەستی ئەتلەتیکۆ مەدرید، رافینیای ئەستێرەی بەڕازیلی بەهۆی هەڵسوکەوتەکانییەوە بووە جێی باسی میدیاکان و تووشی رەخنە بووەوە.

سەرەڕای ئەوەی بەهۆی پێکانەوە یاری نەکرد، بەڵام رافینیا لە دوای یارییەکە توڕەیی خۆی بەسەر ناوبژیواندا رشت و بە رۆژنامەی مارکای وت: ئەم یارییە دزرا، ناوبژیوان زۆر خراپ بوو و ئەو بڕیارانەی دران بە هیچ جۆرێک جێگەی بڕوا نەبوون.

هەروەها رەخنەی لە شێوازی یاریکردنی ئەتلەتیکۆ گرت و وتی کە ئەوان چەندین هەڵەیان کرد و کارتی زەردیان وەرنەگرت، ئەمەش وای کردووە گومان هەبێت کە ترسێکی راستەقینە لە سەرکەوتنی بەرشەلۆنە هەبووبێت.

ئەم هەڵوێستەی رافینیا تەنیا لە قسەدا نەمایەوە، بەڵکو لە کاتی ماڵئاواییکردن لە هاندەرانی بەڕشەلۆنە، رووی کردە هاندەرانی ئەتلەتیکۆ و بە ئاماژەی دەست سووکایەتی پێ کردن و پێی وتن: بۆ دەرەوە، بەو واتایەی کە لە قۆناغی داهاتوودا دەردەکرێن.

لە ئێستادا یەکێتی تۆپی پێی ئەوروپا خەریکی لێکۆڵینەوەیە لەو لێدوان و ئاماژانەی رافینیا، و بەپێی رۆژنامەی ئاس، ئەگەری هەیە هاوشێوەی نێیمار بۆ چەند یارییەک رابگیرێت، ئەمەش بەشداریی ئەو یاریزانە لە وەرزی داهاتووی چامپیۆنز لیگ دەخاتە ژێر مەترسییەکی گەورەوە.