گەندەڵی وەک شانۆگەری
ژیر نەجم
کاتێک سەرۆکوەزیران عەلی فالح کازمی زەیدی دەمامکی پاڵەوانێکی نەبەردی دژە-گەندەڵی دەپۆشێت و دەست دەکات بە دەستگیرکردنی چەند بەرپرسێک، ڕێک هەست دەکەیت سەیری درامایەکی هەرزانی تەلەفزیۆنی دەکەیت کە پێشتر کۆتاییەکەی دەزانیت. ڕاگەیاندنی دەستگیرکردنی مەناف عەبدولمونعیم لەسەر دیارنەمانی ١١٥ ملیار دینار و عەدنان جومەیلی بەو هەموو زێڕ و دۆلار و موڵکانەوە، تەنها ئاسانترین بەشی یارییەکەیە بۆ خەڵەتاندنی ڕای گشتی و بێدەنگکردنی شەقام. ئەگەر بە چاوی شیکارییەکی قووڵی هاوشێوەی وتارەکانی بی بی سی و سی ئێن ئێن سەیری ئەم دیمەنە بکەین، ئەمە دادپەروەری نییە، بەڵکو پرۆسەیەکە بۆ ڕاگەیاندنی کۆتاییهاتنی تەمەنی ئەو دزانەی کە ئیتر هیچ باوکێکی ڕۆحی لە ناوچەی سەوزدا بەرگرییان لێ ناکات.
ئەم بەرپرسانە لە بۆشاییدا ئەو هەموو سامانەیان کۆنەکردووەتەوە، بەڵکو بەرهەمی هەمان ئەو سیستەمە ئیفلیجەن کە خودی سەرۆکوەزیران و هاوپەیمانەکانی پاسەوانیی لێ دەکەن. بۆیە هێنانە سەر شاشەی ئەم قوربانییە بێپشتەوانانە، تەنها هەوڵێکی بێهودەیە بۆ شاردنەوەی تاڵانکارییە گەورەکانی باڵادەستەکان و پاکتاوکردنی حیساباتە کۆنەکان.
ئەم جۆرە دادپەروەرییە میزاجییە نەک هەر متمانە ناگەڕێنێتەوە، بەڵکو گەورەترین سووکایەتییە بە عەقڵی ئەو هاوڵاتییانەی کە ڕۆژانە لەژێر باری قەیرانەکاندا دەهاڕڕێن. جێگەی پێکەنینە دەسەڵاتداران دەیانەوێت چەپڵە بۆ سیستەمێک لێبدەین کە ڕێگە دەدات بریکارێکی وەزارەت دەیان خانوو و ملیۆنان دۆلار ببات، پاشان کاتێک پێویستی بە دروستکردنی پاڵەوانێکی ساختە دەبێت، دەیخاتە زیندانەوە بۆ ئەوەی شەرعییەت بە خۆی بدات. ئەمە پێمان دەڵێت کە لەم وڵاتەدا تاڵانکردنی سامانی گشتی تاوان نییە ئەگەر لەژێر سێبەری حیزبە گەورەکاندا بکرێت، بەڵکو تاوانەکە تەنها ئەوەیە کە پشکی گەورەکان نەدەیت و بە تەنها نانەکە بخۆیت. چاکسازیی ڕاستەقینە هەرگیز بە ڕاوکردنی چەند ماسییەکی بچووک دەست پێناکات، لە کاتێکدا نەهەنگەکان لە کۆشکەکانیاندا خەریکی واژۆکردنی گرێبەستی گەورەترن بۆ داهاتوو. تا ئەو کاتەی یاسا نەتوانێت بچێتە ناو کۆشکە پارێزراوەکانی لوتکەی دەسەڵاتەوە، ئەم هەڵمەتانە تەنها وەهمێکی میدیایین بۆ شۆردنەوەی تاوانەکان و هێنانەپێشەوەی نەوەیەکی نوێ لە گەندەڵکاران.