سلار واحید سابیر
جەنگی ئێستای ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران (کە لە کۆتایی شوباتی ٢٠٢٦ دەستی پێکردووە) گەیشتووەتە قۆناغێکی زۆر مەترسیدار و فراوانبوو. لە ٢٨ی شوباتدا، هێرشی هاوبەشی ئەمریکا و ئیسرائیل دەستی پێکرد بە کوشتنی ئایەتوڵڵا عەلی خامەنەیی (سەرکردەی باڵای ئێران) و ژمارەیەکی زۆر لە سەرکردە سەربازی و ئەمنییەکان. ئێرانیش بە وەڵامدانەوە مووشەک و درۆنی بەرەو ئیسرائیل، بنکەکانی ئەمریکا لە کەنداو، و چەند وڵاتێکی عەرەبی ناردووە، لە نێویاندا هێرش بۆ سەر فڕۆکەخانەی هەولێر و بنکەکانی ئەمریکا لە هەرێمی کوردستان.
ئەم جەنگە لە ماوەی چەند ڕۆژێکدا بڵاو بووەتەوە بۆ لوبنان (لەگەڵ هێرشی حزبوڵڵا و وەڵامی ئیسرائیل)، عێراق، و کەنداو. سێ سەربازی ئەمریکی کوژراون و زیاتر لە پێنج کەس بریندار بوونە، و ترەمپ وتویەتی “زیاتر دەکوژرێن” و هێرشەکان بەردەوام دەبن تا گەیشتن بە ئامانجەکان (وەک لەناوبردنی بەرنامەی ئەتۆمی و مووشەکی ئێران، و گۆڕینی ڕژێم).
کاریگەرییەکانی سەر حکوومەتی هەرێمی کوردستان – ڕەخنەی توند
هەرێمی کوردستان ڕاستەوخۆ تووشی هێرشی ئێران بووە:
فڕۆکەخانەی هەولێر و بنکەکانی نزیک ئەمریکا چەند جار هێرشیان کراوەتە سەر (مووشەک و درۆن)، بەرگری ئاسمانی ئەمریکا زۆرجار وەڵامی داوەتەوە بەڵام مەترسی گەورە هەیە.
کەمبوونەوەی کارەبا بەهۆی داخستنی کێڵگە گازییەکان بە مەترسی ئاسایشی.
هەرێم لە ناو “مەیدانی جەنگی” دەرەکی دایە، بەڵام حکوومەتەکە هیچ هەنگاوێکی جدی نەناوە بۆ پاراستنی هاووڵاتییان یان بۆ کەمکردنەوەی ئەم مەترسییە.
ڕەخنەی توند: حکوومەتی هەرێم تەواو لاواز و بێ پلانە لە بەرامبەر ئەم قەیرانەدا.
بەردەوام پشت بە ئەمریکا دەبەستێت بۆ پاراستن، بەڵام خۆی هیچ بەرنامەیەکی بەرگری یان دیبلۆماسی سەربەخۆی نییە.
لە کاتێکدا کوردەکانی ئێران لە مەترسیدان و دەرفەتێکی مێژوویی هەیە بۆ پشتیوانی لێیان (بە تایبەتی دوای کوژرانی خامەنەیی)، حکوومەتەکە هیچ هەوڵێکی جددی نەداوە و تەنانەت لە ترسی ئێران و میلیشیاکان بێدەنگە.
ئەم بێهێزییە دەبێتە هۆی لاوازبوونی پێگەی هەرێم لە ناوچەکەدا، و دەکرێت ببێتە قوربانییەکی سەرەکی ئەگەر جەنگەکە درێژ بکێشێتەوە یان ئێران/میلیشیاکان هێرشی گەورەتر بکەن. حکوومەتەکە پێویستی بە ڕێکخستنەوەی تەواو و دروستکردنی هێزی بەرگری سەربەخۆ هەیە – نەک تەنیا چاوەڕوانی فریاگەی ئەمریکا بکات.
کاریگەرییەکانی سەر حکوومەتی عێراقی میلیشیاکان – ڕەخنەی توند
حکوومەتی ناوەندی عێراق (کە زۆرینەی میلیشیاکانی حەشدی شەعبی و گرووپەکانی وەک کەتائیبی حزبوڵڵا، نەجەبا، و سەیدە شەهیدا کۆنترۆڵی دەکەن) تەواو لە ژێر دەستی ئێراندایە.
میلیشیاکان دەستیان کردووە بە هێرشی درۆن بۆ سەر بنکەکانی ئەمریکا لە هەولێر و بەغدا، و وتیان “دەچنە ناو جەنگەوە” بۆ پشتیوانی ئێران.
عێراق بووەتە مەیدانێکی جەنگی نێوان ئەمریکا و ئێران، بەڵام حکوومەتەکە ناتوانێت سەروەرییەکەی بپارێزێت.
ڕەخنەی توند: ئەم حکوومەتە خیانەتکارە بەرامبەر عێراق و گەلی عێراق.
بە تەواوی لە ژێر فەرمانی تارانە و عێراقی کردووەتە قوربانی بۆ بەرژەوەندییەکانی ئێران – نەک بۆ بەرژەوەندییەکانی خەڵکی عێراق.
میلیشیاکان بە ناوی “بەرگری لە عێراق” هێرش دەکەنە سەر بنکەکانی عێراق خۆی و هەرێمی کوردستان، کە ئەمەش دەبێتە هۆی زیان بە ئابووری، ئاسایش، و ژیانی هاووڵاتییان.
حکوومەتەکە هیچ ویستێکی نییە بۆ کۆتاییهێنان بە کاریگەریی ئێران، و بە پێچەوانەوە میلیشیاکان بەهێزتر دەکات. ئەمە شکستی تەواوی حکومەتی نیشتمانییە و دەبێتە هۆی زیاتر لاوازبوونی عێراق وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ.
کۆتایی و پێشبینی
ئەم جەنگە هێشتا لە سەرەتایە و دەکرێت چەند هەفتە یان زیاتر بخایەنێت (بە وتەی ترەمپ). ئەگەر ڕژێمی ئێران لاواز ببێت یان بکەوێت، دەرفەتێکی مێژووییە بۆ کەمکردنەوەی کاریگەریی ئێران لە عێراق و هەرێمی کوردستان – بەڵام ئەگەر حکوومەتی هەرێمی کوردستان و حکوومەتی بەغدا بەردەوام لەم بێپلانی، بێهێزی و ژێر دەستی ئێراندا بمێننەوە، ناوچەکە بە تەواوی دەکەوێتە ناو شەڕی درێژخایەن و کورد و عێراقییەکان زیانمەندترین قوربانی دەبن.
پێویستە هەردوو حکوومەتەکە بە زووترین کات هەنگاوی جدی بنێن بۆ پاراستنی سەروەری، کەمکردنەوەی میلیشیا، و دروستکردنی پەیوەندییەکی سەربەخۆ – ئەگەرنا داهاتوویەکی تاریک چاوەڕێیان دەکات.