مووچەی مامۆستایانی گرێبەست و بەشێک لەفەرمانبەرانی هەمیشەیی و گرێبەست دابەش دەکرێت

وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری راگه‌یاند، ڕۆژی پێنجشەممە (١٢ ی ئازاری ٢٠٢٦) مووچەی مانگی شوباتی مامۆستایانی گرێبەستی وەزارەتی پەروەردەو خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی دابەش دەکرێت.

وتیشی، هاوکات لەهەمان ڕۆژدا مووچەی مانگی شوباتی سەرجەم ئەو فەرمانبەرانە دابەش دەکرێت کەلەدوای (٢٠٢٤/٧/١ ) بەشێوەی گرێبەست و هەمیشەیی لەسەر میلاکی دامەزراوەکانی حکومەتی هەرێم دامەزراون کەشایستەکانیان لەسەر داهاتی ناوخۆی هەرێمی کوردستان خەرج دەکرێت.

نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهاندا بۆ کەمتر لە 92 دولار دابەزی

ئەمڕۆ سێشەممە نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهاندا دابەزی ،دوای ئەوەی سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند کە جەنگەکە هێندە درێژە ناکێشێت و بەزوویی کۆتایی دێت.

نرخی نەوتی برێنتی دەریای باکوور ئەمڕۆ سێشەممە بۆ کەمتر لە 92دۆلار دابەزی، دوای ئەوەی رۆژی دووشەممە بەرزببووەوە لە نزیکەی 120 دۆلار .

هەرچەندە شەوی رابردوو لە کاردانەوەی خێرای بازاڕ بۆ قسەکانی دۆناڵد ترەمپ، نرخی بەرمیلێک نەوت بۆ ئاستی 84 دۆلار دابەزی، دواتر کەم کەم نرخەکەی بەرزبووەوە.

نرخی نەوتی سووکی تەکساسی ئەمریکاش زیاتر لە 6 دۆلار دابەزی و بەرمیلێکی بە نزیکەی 88 دۆلار مامەڵەی پێوەدەکرێت.

نرخی نەوت بۆ کەمتر لە 90 دۆلار دابەزی

لێدوانێكی سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا، نرخی نەوت بۆ كەمتر لە 90 دۆلاری ئەمەریكی دادەبەزێنێت.

شەوی ڕابردوو 9/3/2026، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا لە پرێس كۆنفرانسێكدا گوتی: “جەنگی ئیسرائیل – ئێران بەم زوانە کۆتایی دێت،” ئەو دڵنیاییەی ترەمپ نرخی نەوتی گەیاندە کەمتر لە 90 دۆلار کە لە ڕۆژەکانی ڕابردوودا نرخی یەک بەرمیل نەوتی خاو گەیشتبووە 120 دۆلاری ئەمەریکی.

هەر لەمبارەیەوە، ئاژانسی (ڕۆیتەرز) بڵاوی كردووەتەوە: “گوتەکانی ترەمپ ڕاستەوخۆ کاریگەریی لەسەر بازاڕەکانی جیهان هەیە، ئەم جەنگەی ئیسرائیل – ئێران، نرخی نەوتی گەیاندە ئاستێکی بەرز کە لە ساڵی 2022ەوە نرخی نەوت نەگەیشتبووە ئەو ئاستە بەرزە.”

لەبارەی پێدانی پێنج مووچە، بانكێكی بەشدار لە (هەژماری من) روونكردنەوە دەدات

بانکی جیهان كە بانكێكی بەشداری پرۆژە (هەژماری من)ـە سەبارەت بە پێدانی بڕی قەرزی پێنج مووچە و خزمەتگوزاری (تەمویلکردن بەشێوازی مورابەحە) پێدانی پارە روونكردنەوە دەدات.

لە روونكردنەوەكەدا هاتووە: “لە چەند ڕۆژی رابردوودا هەواڵێك بڵاو کراوەتەوە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، کە گوایە بانکی جیهان قەرز دەداتە هاووڵاتیانی بەشداربوو لە (پرۆژەی هەژماری من)، بە بڕی پێنج مووچە بۆ کڕینی کاڵا و شتومەك.”

بانكەكە دەڵێت: “بە پێویستیی دەزانین هەواڵەکە ڕاست بکرێتەوە، بانکی جیهان هیچ مامەڵەیەك ناکات پێچەوانەی شەریعەتی ئیسلام بێت و هیج جۆرە قەرزێك نادات بە هاووڵاتییان، گشت خزمەتگوزارییەکان بەپێی ڕێنوێنی دەستەی چاودێریی شەرعیی بانك ئەنجام دەدرێن.”

جەخت دەكاتەوە: “ئەوەی کە هەیە و پەسەندکراوە (قەرز نیە)، بەڵکوو بە شێوازی (تەمویلی مورابحەی ئیسلامی و تەوکیلە)، ئەمەش ڕێگەپێدراوە لە ڕووی شەرعییەوە.”

ڕاپۆرتە ئابوورییەکان: 100 ملیار دۆلار خەرج کراوە و کورتھێنانیش بەردەوامە

ئەحمەد عەسکەر، پسپۆڕی کاروباری وزە، ڕایگەیاند، بەردەوامیی قەیرانی کارەبا لە عێراق سەرەڕای خەرجکردنی دەیان ملیار دۆلار لە ساڵانی ڕابردوودا، گوزارشت لە شکستێکی ڕوون دەکات لە بەڕێوەبردنی یەکێک لە گرنگترین دۆسییە خزمەتگوزارییەکانی وڵاتدا.

عەسکەر لە لێدوانێکیدا بۆ (بەغداد ئەلیوم) گوتیشی: “دۆسیەی کارەبا یەکێکە لەو دۆسییانەی زۆرترین سامانی گشتیی تێدا بەفیڕۆ دراوە لەدوای ساڵی 2003وە.

خەمڵاندن و ڕاپۆرتە ئابوورییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە عێراق بڕی زیاتر لە 70 بۆ 100 ملیار دۆلاری لە پڕۆژەکانی بەرهەمهێنان و گواستنەوەی وزەدا خەرج کردووە، بێ ئەوەی ئەم پارە زەبەلاحە ڕەنگدانەوەی لەسەر باشبوونی باری خزمەتگوزارییەکان بۆ هاووڵاتییان هەبێت.”

ئەو پسپۆڕە ئاماژەی بەوەش کردووە، ئەم خەرجییە گەورەیە، پلاندانانێکی ستراتیژیی ڕاستەقینەی بۆ پەرەپێدانی کەرتی وزە لەگەڵدا نەبووە، زۆر لە پڕۆژەکان بەهۆی خراپیی بەڕێوەبردن، گەندەڵی و گرێبەستە بێبەرنامەکانەوە یان پەک خراون، یان تەواو نەکراون. جگە لەوەش، لاوازیی ژێرخانی تۆڕەکانی گواستنەوە و دابەشکردن، هۆکاری کۆکەرەوە بوون بۆ بەردەوامیی ئەو کورتھێنانە گەورەیەی لە نێوان قەبارەی بەرهەمهێنان و خواستە زۆرەکەی سەر کارەبا هەیە.

ئەحمەد عەسکەر، پسپۆڕی کاروباری وزە، ڕوونی کردەوە کە ئێستا عێراق نزیکەی 28 هەزار مێگاوات کارەبا بەرهەم دەهێنێت، لە کاتێکدا پێویستی ڕاستەقینە لە کاتی لوتکەی خواستدا دەگاتە نزیکەی 50 هەزار مێگاوات، ئەمەش واتە بۆشاییەکی گەورە لە دابینکردنی پێداویستییەکانی هاووڵاتییان و کەرتە ئابوورییەکاندا هەیە.

نرخی نەوت لەبازاڕەکانی جیهاندا دابەزی

ئەمڕۆ چوارشەممە نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهاندا دابەزی، دوای ئەوەی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە ، پێشنیازی کردووە یەدەگی ستراتیژیی نەوت بکاتەوە.

ئەمڕۆ چوارشەممە لەدوای کردنەوەی بازاڕەکانی ئاسیا، نرخی نەوتی برێنتی دەریای باکوور 23 سەنت دابەزی و بەرمیلێکی بە 87 دۆلار و 57 سەنت مامەڵەی پێوەکرا.

هاوکات نرخی نەوتی سووکی تەکساسی ئەمریکاش 37 سەنت دابەزی و بە 83 دۆلار و 8 سەنت مامەڵەی پێوەکرا.

ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە، بەپێی رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ پێشنیازی کردووە بۆ ئەندامانی بۆ ئەوەی زیاتر لە 182 ملیۆن بەرمیل لە یەدەگی نەوتی خۆیان بەڕووی بازاڕدا بکەنەوە

وڵاتانی (G7) پەنا بۆ یەدەگی ستراتیژیی نەوت دەبەن

وەزیرانی وزەی وڵاتانی کۆمەڵەی حەوت لە کۆبوونەوەیەکی بەپەلەدا لە پاریس، ئامادەیی خۆیان بۆ بەکارهێنانی یەدەگی ستراتیژیی نەوت نیشان دا. ئەم بڕیارە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ناسەقامگیریی بازاڕ و بەرزبوونەوەی نرخەکانە کە بەهۆی شەڕی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە دروست بووە. هاوکات ڕۆژنامەی (وۆڵ ستریت جۆرناڵ) بڵاوی کردەوە، ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە پێشنیاری گەورەترین پڕۆسەی دەرهێنانی نەوتی لە مێژوودا کردووە، تا ڕێگری لە پەککەوتنی ئابووریی جیهانی بگرێت.

وه‌زاره‌تی سامانه‌ سروشتییه‌كان: به‌ كارتی ئه‌لیكترۆنی ده‌ست به‌ دابه‌شكردنی غاز ده‌كرێت

وه‌زاره‌تی سامانه‌ سروشتییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان، له‌ ڕاگه‌یاندراوێكی ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌دات كه‌ به‌ كارتی ئه‌لیكترۆنی ده‌ست به‌ دابه‌شكردنی غازی مالان ده‌كرێت و 30 رۆژ جارێك دوو بتڵ ده‌درێت.

ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ ده‌قی ڕاگه‌یاندراوه‌كه‌یه‌:

بە مەبەستی کۆنترۆکردنی هەڵکشانی نرخی غازی شلی ماڵان، وەکوو هەنگاوی یەکەم لە پارێزگای هەولێر، بەڕێوەبەرایەتیی نەوت و کانزاکانی هەولێر، ئەمڕۆ 11ی ئاداری 2026 لە ڕێگای بریکارەکانی گەڕۆکەوە و بە کارتی ئەلکترۆنی دەست بە دابەشکردنی غاز بۆ ماڵان دەکات. پرۆسەکە 30 ڕۆژ جارێك هەر هاوڵاتییەک دەتوانێت لە ڕێگای ئەم سیستەمە و بە کارتی ئه‌لیكترۆنی 2 بوتڵی غاز بە نرخی فەرمی 8,500 دینار لە ڕێگای بریکارەکانی غازفرۆشەکانی گەڕۆک وەربگرێت.

هەر ئەمڕۆش لە چەند گەڕەکێکی پارێزگای هەولێر بوتڵی غازی ماڵان بەنرخی فەرمی 8٫500 هەشت هەزارو پێنج سەد دینار دەفرۆشرێتە هاووڵاتیان.

لە ڕۆژانی داهاتووشدا لە بەڕێوەبەرایەتی نەوت و کانزاکانی پارێزگاکانی دیکە سیستەم و ڕێگای گونجاو دەگیرێتەبەر.

نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهاندا بۆ زیاتر لە 96 دۆلار بەرزبووەوە

ئەمڕۆ پێنجشەممە، نرخی نەوت بەڕێژەی زیاتر لە 4% بەرزبووەوە و دووبارە گەیشتەوە بە 96 دۆلار.

بەرزبوونەوەی نرخی نەوت لەدوای ئەوە دێت، بازرگانان پێیانوایە ئەو 400 ملیۆن بەرمیلەی وڵاتانی ئەندام لە گرووپی 7 بڕیاریدان داوە بیخەنە بازاڕەکانەوە، بەس نییە بۆ ئەوەی هێمنی بگەڕێنێتەوە بۆ بازاڕی نەوت.

نرخی نەوتی برێنتی دەریای باکوور ئەمڕۆ بەڕێژەی 8.8٪ بەرزبووەوە و بەرمیلێکی بە 100 دۆلار و 8 سەنت مامەڵەی پێوە دەکرا بەلام دوای دابەزی بۆ 96 دولار.

نرخی نەوتی سووکی تەکساسی ئەمریکاش بە هەمان رێژە بەرزبووەوە بۆ 95 دۆلار بەلام لە ئێستادا نرخەکەی دابەزیوە بو 90.73$ سەنت.

ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە رایگەیاند، 32 ئەندامی ئاژانسەکە بەبڕی 400 ملیۆن بەرمیل نەوت لە یەدەکی ستراتیژی خۆیان دەخەنە بازاڕەکانەوە کە دەبێتە گەورەترین خستنەڕووی نەوتی یەدەکی ستراتیژی لە مێژووی دامەزراندنی ئاژانسەکە لە دوای ساڵی 1973 بە دواوە.

پارتی دوو سه‌رۆك لێژنه‌ی له‌په‌رله‌مانی عێراق وه‌رگرت

ئه‌مشه‌و دانیشتنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق هه‌یه‌، له‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌دا لێژنه‌كانی په‌رله‌مانی عێراق دیاری ده‌كرێن و پارتیش دوو سه‌رۆك لێژنه‌ وه‌رده‌گرێت.

سەرچاوەیەک بۆ ئاژانسی زاگرۆس ئه‌وه‌ی خسته‌روو پارتی سه‌رۆكایه‌تی لێژنه‌ی یاسایی و ته‌ندروستی وه‌رده‌گرێت و ئه‌ندامێكی ده‌بێت له‌ لێژنه‌ی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق.

👤
Live: 46 Today: 803 📊 Click Here