هەڵبژاردن کورسیی بەرهەم هێنا، نەک سەرکردایەتی!

یەشار ستار ئەحمەد

دەبینین کە پرۆسەی هەڵبژاردنەکان لەبری ئەوەی ببنە هۆی نوێبوونەوەی ژیانی سیاسی و دروستکردنی حکومەتێکی خزمەتگوزار، تەنیا بوونەتە ئامێرێکی گەورە بۆ بەرهەمهێنانی کۆمەڵێک کورسیی بێگیان و بەتاڵ لە بڕیاردان. کێشەی سەرەکیی ئەم وڵاتە چیتر ئەوە نییە کە چۆن دەنگەکان دەژمێردرێن یان کێ زۆرترین دەنگی هێناوە، بەڵکو قەیرانە گەورە و کوشندەکە نەبوونی سەرکردەیەکە کە بوێریی ئەوەی هەبێت بەرژەوەندییە نیشتمانی و دامەزراوەییەکان بخاتە پێش حیساباتە حزبی و گیرفانییەکانەوە. کاتێک هاوڵاتیی ماندوو و گیرفان خاڵی بە ئومێدێکی کەمەوە بەرەو سندوقەکانی دەنگدان ڕۆیشت، تەنیا بۆ ئەوە بوو نوێنەری ڕاستەقینە هەڵبژێرێت کە کێشەی مووچە، کارەبا، و ژێرخانی ئابووریی بۆ چارەسەر بکات؛ نەک ئەوەی دەنگ بدات بە لیژنەیەکی بێكۆتایی لە دانوستانکاری بێباک کە مانگەها لەناو ژوورە داخراوەکاندا کات دەکوژن تەنیا بۆ ئەوەی بزانن چۆن کێکەکە لە نێوان خۆیاندا دابەش بکەن.

ئەمە ئەوپەڕی سووکایەتییە بە عەقڵ و کەرامەتی شەقام، کاتێک دەبینن ئەوانەی کە بەڵێنی “چاکسازی” و “کوردستانێکی بەهێز”یان دەدا، هەر کە گەیشتنە سەر کورسییەکانیان، یەکسەر هەموو ئەو بەڵێنانەیان لەبیر چوو و وڵاتیان خستە ناو چەقبەستووییەکی ئیفلیجکەرەوە. پەرلەمان وەک دەزگایەکی چاودێری و یاسادانان بە تەواوی پەراوێز خراوە و دامەزراوەکان سڕ کراون، چونکە نوخبەی سیاسی پێیان وایە کە براوەی هەڵبژاردن بۆی هەیە وڵات وەک موڵکی تایبەتی خۆی دابەش بکات. لەبری ئەوەی سەرکردایەتییەکی ڕاستەقینە پیشان بدەن بۆ تێپەڕاندنی قەیرانەکان، بەردەوام یاری بە کات دەکەن و وەها بیر دەکەنەوە کە تا ڕێککەوتنەکان زیاتر درێژە بکێشن، دەتوانن کارتی فشاری زیاتر لە یەکتری بسەنن، بێئاگا لەوەی کە ئەوەی لەم نێوەندەدا باجەکەی دەدات تەنیا هاوڵاتیی داماوە.

خەڵکی ئەم وڵاتە نوێنەریان هەڵبژارد بۆ ئەوەی یاسا دەربکەن و حوکمڕانییەکی تەندروست بنیات بنێن، نەک بۆ ئەوەی ببنە ئەندامی هەمیشەیی لیژنەیەکی دانوستانی بێئەنجام کە هەرگیز کۆتایی نایەت. ئەم جۆرە لە سیاسەتکردن نیشانەی داڕمانێکی گەورەی ئەخلاقی و ئیدارییە، کە تێیدا هەڵبژاردنەکان لەبری بەرهەمهێنانی هیوا، تەنیا بێهیوایی و وەهمێکی گەورەتر بۆ کۆمەڵگا بەرهەم دەهێنن

بەڕاستی کێ عێراق بەڕێوە دەبات؟

مولود حسن محمود

لە عێراقی ئەمڕۆدا، کێشەکە زۆر لەوە تێپەڕیوە کە تەنیا بریتی بێت لە بوونی چەند میلیشیا و گرووپێکی چەکدار لە دەرەوەی یاسا. کێشە گەورە و ستراتیژییەکە ئەوەیە کە ئەم هێزانە چۆن بە شێوەیەکی قووڵ و ترسناک لەناو جومگە سیاسی، ئابووری، و دامەزراوەییەکانی دەوڵەتدا چەسپاون و خۆیان خزاندووەتە ناو پێکهاتەی وڵاتەوە. حەشدی شەعبی کە بەپێی یاسا و لەسەر کاغەز وەک دامەزراوەیەکی سەر بە دەوڵەت و فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان پێناسە دەکرێت، لە واقیعدا خاوەنی هەژموونێکی تەواو سەربەخۆ و لێپرسینەوەلێنەکراوە. ئەوان چیتر تەنیا هێزێکی ئەمنی نین، بەڵکو بوونەتە خاوەنی کۆمپانیای ئابووری، بڕیاردەری سیاسی، و قۆرخکاری بازاڕەکانی باج و خاڵە سنوورییەکان. ئەمەش وای کردووە کە عێراق لەبری ئەوەی خاوەنی یەک حکومەتی یەکگرتوو بێت، ببێتە وڵاتێک کە تێیدا “دەوڵەتێک لەناو دەوڵەتدا” دروست بووە و بڕیارەکانی کۆشکەکانی بەغدا لەلایەن هێزەکانی سەر شەقامەوە ڤیتۆ دەکرێن.

لێرەدا پرسیارێکی زۆر ڕوون ڕووبەڕووی حکومەتی عێراق دەبێتەوە: ئەگەر حەشدی شەعبی وەک دەڵێن بەشێکە لە دەوڵەت و مووچەکانیان لە گیرفانی خەڵک دەدرێت، بۆچی بەغدا بەردەوام توانای نییە بڕیارەکانی خۆی بەسەر هەندێک لە باڵەکانیاندا بسەپێنێت؟ بۆچی کاتێک دادگاکان یان سەرۆک وەزیران بڕیارێک دەدەن کە لە بەرژەوەندیی میلیشیایەکدا نەبێت، ڕاستەوخۆ بە هێزی چەکدار و هەڕەشە ڕووبەڕووی دەوڵەت دەبنەوە و بڕیارەکان پێچەوانە دەکەنەوە؟ شرۆڤەکاران و ڕاپۆرتە نێودەوڵەتییەکان زۆر بە ڕوونی ئاماژە بەوە دەکەن کە حەشدی شەعبی لە ڕووی یاساییەوە دامەزراوەیەکی دەوڵەتە، بەڵام لەسەر ئەرزی واقیع پێگەیەکی ئۆتۆنۆمی (سەربەخۆ)ی هەیە کە خۆی بڕیار لەسەر جەنگ، ئاشتی، و ئابووری دەدات بێ ئەوەی باکێکی بە دەستوور هەبێت.

ئەمە لوتکەی گاڵتەجاڕیی سیاسییە؛ وەک ئەوەی لە بەغدا دەگوزەرێت، دیارە عێراق خاوەنی یەک حکومەتە لەسەر کاغەز کە بەیاننامە دەردەکات و کۆنگرەی ڕۆژنامەوانی دەبەستێت، و حکومەتێکی تریش هەیە کە بە چەکەوە دێت و بڕیارەکانی ئەوی تر بەتاڵ دەکاتەوە!

👤
Live: 55 Today: 206 📊 Click Here