نرخی زیو لە بازاڕەکانی جیهاندا بەرزبوونەوەیەکی بەرچاوی بەخۆوە بینی

​لەگەڵ دەستپێکردنەوەی مامەڵەکانی ئەمڕۆ چوارشەممەدا، نرخی کانزا گرانبەهاکان و بە تایبەت زیو گۆڕانکاری بەسەردا هات و بەرزبوونەوەیەکی بەرچاوی تۆمارکرد.

​ئەمڕۆ چوارشەممە، بەپێی دواین داتاکانی بازاڕ، نرخی هەر کیلۆگرامێک زیو گەیشتووەتە 2,436.16 دۆلار، هەروەها نرخی هەر ئۆنسەیەکیش بۆ 75.77 دۆلار بەرزبووەتەوە و نرخی یەک گرام زیویش گەیشتووەتە 2.44 دۆلار.

​ئەم گۆڕانکارییە لە کاتێکدایە کە بەراورد بە نرخی ڕۆژی ڕابردوو، نرخی زیو بەرزبوونەوەی تۆمارکردووە، بە جۆرێک نرخی کیلۆگرامێک زیو بە بڕی 92.27 دۆلار، نرخی ئۆنسەیەکیش بە بڕی 2.87 دۆلار و نرخی گرامێک زیویش 0.10 سەنت بەرزبووەتەوە.

​شارەزایانی ئابووری پێیان وایە ئەم بەرزبوونەوەیە دەرەنجامی ڕاستەوخۆی دابەزینی نرخی نەوت و بەهای دۆلارە لە بازاڕەکاندا، کە وایکردووە زیو وەک پەناگەیەکی پارێزراو بۆ وەبەرهێنەران دەرکەوێت. لە لایەکی دیکەوە، لێدوانەکانی وەزیری بەرگریی ئەمریکا سەبارەت بە بەردەوامیی ئەو ئاگربەستەی مانگێک لەمەوبەر ڕاگەیێندراوە، هاوکات لەگەڵ پشتڕاستکردنەوەی وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لەبارەی کۆتاییهاتنی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان، متمانەی زیاتری بە بازاڕەکان بەخشیوە و وایکردووە جموجۆڵی وەبەرهێنەران لەم بوارەدا چالاکتر بێت.

محەممەد شەممەری: بودجەی ساڵی 2026 خزمەتگوزاری دەبێت و پێویستمان بە سەقامگیریی سیاسییە

محەممەد شەممەری، ئەندامی پەرلەمانی عێراق ڕایگەیاند، بودجەی ساڵی 2026 عێراق بودجەیەکی خزمەتگوزاری دەبێت و حکومەت هەنگاو دەنێت بۆ گرنگیدانی زیاتر بە پڕۆژەکانی ژێرخان و ئەو کەرتانەی کە ڕاستەوخۆ پەیوەستن بە ژیانی هاووڵاتییانەوە.

شەممەری لەلێدوانێکی رۆژنامەوانیدا گوتی: “حکومەت سەرنجی خستووەتە سەر پڕۆژە خزمەتگوزارییەکان و بەتایبەتی گرنگی بە کەرتەکانی کارەبا، ئاو، ڕێگاوبان، تەندروستی و پەروەردە دەدات.”

ئەو پەرلەمانتارە ڕوونیشیکردەوە، بودجەی ساڵی 2026مۆرکێکی خزمەتگوزاری و گەشەپێدانی دەبێت، کە تیایدا پاڵپشتی پڕۆژە وەستاوەکان فراوانتر دەکرێت و چەندین پڕۆژەی نوێ لە ژمارەیەک پارێزگا ڕادەگەیەنرێن.

لە بارەی لایەنی ئابوورییەوە، شەممەری باسی لەوە کرد، حکومەت هەوڵدەدات داهاتەکان بەو ئاراستەیە بەکاربهێنێت کە واقیع و بژێوی ژیانی خەڵک باشتر بکات، لەگەڵ ڕەخساندنی هەلی کار بۆ گەنجان و پاڵپشتیکردنی هەردوو کەرتی کشتوکاڵ و پیشەسازی.

سەبارەت بە لایەنی سیاسیش، جەختی کردەوە کە، “قۆناغی داهاتوو پێویستی بە سەقامگیریی سیاسی و هەماهەنگییەکی تەواو هەیە لە نێوان هەردوو دەسەڵاتی جێبەجێکردن و یاسادانان، ئەمەش بۆ زامنکردنی تێپەڕاندنی پرۆژەیاسای بودجە بەبێ دواکەوتن، بەتایبەتی کە شەقامی عێراقی چاوەڕێی چارەسەری ڕاستەقینەیە بۆ دۆسیە خزمەتگوزاری و ئابوورییەکان.”

شەممەری ئاماژەی بەوەشدا، تەواوکردنی کابینەی وەزاری لە ماوەی دیاریکراوی خۆیدا، کاریگەرییەکی ئەرێنی دەبێت لەسەر جێبەجێکردنی پلانە دارایی و خزمەتگوزارییەکان، چونکە یەکلاییکردنەوەی وەزارەتە ماوەکان توانا و هێزێکی زیاتر دەداتە حکومەت بۆ جێبەجێکردنی کارنامەکەی و پەسەندکردنی ئەو پڕۆژانەی کە پەیوەستن بە بودجەی نوێوە.

وه‌زاره‌تی شاره‌وانی: 4 ملیار و 405 ملیۆن دینار له‌ دهۆك بۆ جێبه‌جێكردنی پڕۆژه‌ی خزمه‌تگوزاری خه‌رج ده‌كرێت

وه‌زاره‌تی شاره‌وانی و گه‌شتوگوزار له‌ سێ فه‌رمانی وه‌زاریدا، ڕه‌زامه‌ندیی له‌سه‌ر خه‌رجكردنی گوژمه‌ی 4,405,743,000 دینار دا به‌مه‌به‌ستی جێبه‌جێكردنی ژماره‌یه‌ك پڕۆژه‌ی خزمه‌تگوزاری له‌ سنووری سه‌رۆكایه‌تییه‌كانی شاره‌وانیی دهۆك و ته‌ناهی له‌ پارێزگای دهۆك.

ئه‌و گوژمانه‌ له‌سه‌ر ڕێژه‌كانی 15%ی داهاتی سه‌رۆكایه‌تیی شاره‌وانیی دهۆك و 100%ی داهاتی فرۆشتنی زه‌ویی ڕوكنی سه‌رۆكایه‌تیی شاره‌وانیی ته‌ناهییه كه‌‌ به‌پێی ڕێنمایییه‌كانی داراییی تایبه‌ت به‌ داهاته‌كان له‌سه‌ر پلانی ساڵی 2026 به‌مه‌به‌ستی خزمه‌تكردنی زیاتری دانیشتوانی سنووری شاری دهۆك و ته‌ناهی له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی شاره‌وانی و گه‌شتوگوزاره‌وه‌، ڕه‌زامه‌ندیی خه‌رجكردنی دراوه‌.

گوژمه‌ی 3،035،763،000 سێ ملیار و سی و پێنج ملیۆن و حه‌وت سه‌د و شه‌ست و سێ هه‌زار دینار، له‌سه‌ر ڕێژه‌ی 15%ی داهاتی سه‌رۆكایه‌تیی شاره‌وانیی دهۆك بۆ جێبه‌جێكردنی پڕۆژه‌ی خزمه‌تگوزاری له‌ سنووری سه‌رۆكایه‌تیی شاره‌وانیی دهۆك.

گوژمه‌ی 1،337،158،000 یه‌ك ملیار و سێ سه‌د و سی حه‌وت ملیۆن و سه‌د و په‌نجا و هه‌شت هه‌زار دینار، له‌سه‌ر ڕێژه‌ی 100%ی داهاتی فرۆشتنی زه‌ویی ڕوكنی سه‌رۆكایه‌تیی شاره‌وانیی ته‌ناهی بۆ جێبه‌جێكردنی پڕۆژه‌ی شه‌قامی ناوخۆیی له‌ كه‌رتی 10ی سنووری سه‌رۆكایه‌تیی شاره‌وانیی ته‌ناهی.

گوژمه‌ی 32،822،000 سی و دوو ملیۆن و هه‌شت سه‌د و بیست و دوو هه‌زار دینار، له‌سه‌ر ڕێژه‌ی 15%ی داهاتی سه‌رۆكایه‌تیی شاره‌وانیی ته‌ناهی به‌مه‌به‌ستی دروستكردنی شه‌قامی ناوخۆیی له‌ سنووری ئه‌و سه‌رۆكایه‌تییه‌ی شاره‌وانی.

لە ئەنبار وەرگرتنی گەنمی جوتیاران دەستیپێکرد و سیستەمێکی نوێ پەیڕەو دەکرێت

ئیدارەی پارێزگای ئەنبار ڕایگەیاند، پڕۆسەی وەرگرتنی بەرهەمی گەنمی جوتیاران بۆ وەرزی 2025-2026 دەستیپێکردووە، بۆ ڕێگری لە قەرەباڵغی و ڕێکخستنی هاتنی بارهەڵگرەکان، ئەمساڵ سیستەمێکی “حیجزی ئەلیکترۆنی” بۆ وەرگرتنی گەنم بەکاردەهێنرێت.

مؤید دلێمی، گوتەبێژی حکوومەتی خۆجێی ئەنبار ڕایگەیاند، لە یەکەم ڕۆژدا نزیکەی 200 بارهەڵگر گەنم گەیەندراونەتە سایلۆی ناوەندی ڕومادی و سایلۆی 5 کیلۆ، ئاماژەی بەوەش کرد، حکوومەت هەموو ئاسانکارییەکی کردووە تاوەکو جوتیاران بەبێ ماندووبوون و بە خێرایی بەرهەمەکانیان ڕادەست بکەن.

لەلایەکی دیکەوە، عومەر مەشعان دەبووس، پارێزگاری ئەنبار، دوێنێ چوارشەممە، وەرزی دروێنەی گەنمی ڕاگەیاند، بڕیاریدا 10 ملیار دینار بۆ خەرجکردنی شایستە داراییەکانی پارەی گەنم جوتیاران تەرخان بکرێت، تاوەکو بەبێ دواکەوتن پارەکانیان وەربگرن.

پەرلەمانی عێراق چاوەڕوانی بەرنامەی حکومەتەکەی عەلی زیدی دەکات

هەیبەت حەلبوسی، سەرۆکی پەرلەمانی عێراق ئاشکرای کرد، لە چەند کاتژمێری داهاتوودا کارنامەی حکومەتی کاندیدی ڕاسپێردراو (عەلی زیدی) دەگاتە دەستیان.

حەلبوسی ڕایگەیاند، پەرلەمان دوای وەرگرتنی بەرنامە حکومییەکە، ڕاستەوخۆ بەسەر ئەندامانی پەرلەماندا دابەشی دەکات، ئەمەش بە مەبەستی خوێندنەوەی ورد و ئاگاداربوون لە پلان و کارەکانی کابینە نوێیەکە پێش ئەوەی هەنگاوە یاساییەکانی دیکە دەستپێبکەن.

نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ئیسپانیا، لەگەڵ بەڕێوەبەری گشتی ئۆفیسی مافەکانی مرۆڤ لە وەزارەتی دەرەوەی ئیسپانیا کۆبووەوە و پرسی هێرشە درۆنی و مووشەکییەکانی سەر هەرێمی کوردستانیان تاووتوێ کرد.

ڕۆژی چوارشەممە، ٦ی ئایاری ٢٠٢٦، دارەوان حاجی حامید، نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ئیسپانیا، لە باڵەخانەی وەزارەتی دەرەوەی ئیسپانیا لەگەڵ (ئێدواردۆ ڕامۆن مێرینۆ دێ مێنا)، بەڕێوەبەری گشتی ئۆفیسی مافەکانی مرۆڤی ئەو وەزارەتە کۆبووەوە.

لە کۆبوونەوەکەدا کە هەریەک لە ڤالەنتینا لۆمبێراس، بەرپرسی دێسکی عێراق لە وەزارەتی دەرەوەی ئیسپانیا و دکتۆر عەلی کازمی، نوێنەری باڵیۆزخانەی عێراق ئامادەی بوون، تیشک خرایە سەر بارودۆخی ئێستای هەرێمی کوردستان و دوایین پێشهاتە سیاسی و ئەمنییەکانی ناوچەکە.

تەوەرێکی سەرەکی کۆبوونەوەکە، تایبەت بوو بە پرسی هێرشە درۆنی و مووشەکییەکان بۆ سەر هەرێمی کوردستان. نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان جەختی لە گرنگی هەماهەنگی بەردەوام لەگەڵ وەزارەتی دەرەوەی ئیسپانیا کردەوە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی تەحەددییەکان.

هەر لە دیدارەکەدا، باس لە ڕێگەکانی پەرەپێدانی کاری هاوبەش و ئەنجامدانی پڕۆژەی پێکەوەیی لە نێوان هەرێمی کوردستان و ئیسپانیا کرا.

لای خۆیەوە، ئێدواردۆ ڕامۆن، بەڕێوەبەری گشتی ئۆفیسی مافەکانی مرۆڤی ئیسپانیا، خۆشحاڵی خۆی بە دیدارەکە دەربڕی و ئامادەیی وڵاتەکەشی نیشاندا بۆ کارکردن لەسەر پڕۆژەی هاوبەش، بە ئامانجی سوودوەرگرتن لە ئاڵوگۆڕی ئەزموونەکان لە بوارە جیاجیاکاندا.

وەزیری ئەوقاف لەگەڵ موفتی و موڕشیدانی حەج کۆبووەوە؛ جەخت لە یەکخستنی فەتواکان دەکرێتەوە

د. پشتیوان سادق، وەزیری ئەوقاف و کاروباری ئایینیی حکومەتی هەرێمی کوردستان، لەگەڵ ئەو مامۆستا، موفتی و موڕشیدانە کۆبووەوە کە بڕیارە لە پڕۆسەی حەجی ئەمساڵدا یاوەریی حاجیانی هەرێمی کوردستان بکەن و ڕێنمایی نوێی پێدان.

رۆژیچوارشەممە، ٦ی ئایاری ٢٠٢٦، د. پشتیوان سادق لە کۆبوونەوەیەکدا لەگەڵ مامۆستایانی ئایینی، گفتوگۆی لەبارەی چۆنییەتی بەڕێوەچوونی ئەرک و واجباتەکانی حەجی ئەمساڵ کرد. وەزیری ئەوقاف جەختی لە گرنگیی “کاری پێکەوەیی” کردەوە و داوای کرد مامۆستایان پابەندی “یەک فەتوایی” بن لەسەر بنەمای بەڵگە شەرعییەکان، بەو ئامانجەی باشترین خزمەتگوزاری پێشکەشی حاجیانی کوردستان بکرێت و دووربن لە سەرلێشێوان.

بەپێی پلانەکەی وەزارەتی ئەوقاف، مامۆستایانی ئایینی لە وڵاتی سعوودیە بە بەردەوامی لەگەڵ حاجیان دەبن. بۆ ئەم مەبەستەش خشتەیەکی تایبەتی “ئێشکگری” بۆ موفتییەکان دانراوە تاوەکو بە شێوەیەکی مەیدانی وەڵامی پرسیارە شەرعییەکان و وردەکارییەکانی پڕۆسەکە بۆ حاجیان ڕوون بکەنەوە.

هەر لەو کۆبوونەوەیەدا باس لەوە کرا کە موڕشیدە ئایینییەکان لە هەموو وێستگە و قۆناغە گرنگەکانی حەجدا یاوەریی حاجیان دەبن؛ لەوانەش: مانەوە لە کێوی عەرەفە، چوون بۆ موزدەلیفە، مانەوە لە مینا، جەمەرات و تاوەکو ئەنجامدانی تەوافی ماڵئاوایی، بۆ ئەوەی دڵنیابن لەوەی حاجیان ئەرکە ئایینییەکانیان بە دروستی جێبەجێ دەکەن.

ئەمرۆ یەكەم كاروانی حاجیانی هەرێمی كوردستان بەرێكەوتن

ئەمڕۆ پێنجشەممە، 7ـی ئایاری 2026، کاروان ستوونی، گوتەبێژی بەڕێوەبەرایەتیی حەج و عومرەی هەرێمی کوردستان، رایگەیاند؛ ئەمڕۆ یەکەم کاروانی حاجیانی هەرێم لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی هەولێرەوە بەرەو سعوودیە بەڕێکەوتن.

کاروان ستوونی راشیگەیاند؛ ئەم هەنگاوە دوای هەوڵە بەردەوامەکانی سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان و پشتیوان سادق، وەزیری ئەوقاف دێت، کە لە رێگەی گفتوگۆوە لەگەڵ دەستەی گشتی حەج و عومرەی عێراقی و کۆمپانیای فڕۆکەوانی عێراقی گەیشتنە رێککەوتن بۆ ئەوەی گەشتەکان راستەوخۆ لە فڕۆکەخانەکانی هەرێمەوە بن.

بڕیارە سبەی هەینی 8 ئایار یەکەم گەشتی حاجیان لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی سلێمانییەوە بەرەو سعوودیە ئەنجام بدرێت.

بۆ سوودمەنبوونی پێشمەرگە لە ئیمتیاز و یاساکان کۆبوونەوەیەک دەکرێ

بۆ ئەوەی پێشمەرگە هاوشانی هێزە عێراقییەکان بەشێکی سەرەکی بێت لە سوودمەندبوون لەو ئیمتیازات و پڕۆژە یاسا نوێیەکان کۆبونەوەی وەزارەتی پێشمەرگە و لیژنەی ئاسایش و بەرگری لە پەرلەمانی عێراق کرا.

بەپێی راگەیاندنی وەزارەتی پێشمەرگە ،ئەمڕۆ ٦ی ئایاری ٢٠٢٦، فەریق روکن عیسا عوزێر، سەرۆکی ئەرکانی وەزارەتی پێشمەرگە لە دیوانی وەزارەت، پێشوازی لە هەر یەک لە شێروان دووبەردانی و دکتۆرە چیمەن بارزانی ئەندامانی لیژنەی ئاسایش و بەرگری لە پەرلەمانی عێراق کرد.

ئاماژە بەوە دراوە، ​لە دیدارێکدا، تیشک خرایە سەر بەهێزکردنی پەیوەندییەکانی نێوان وەزارەتی پێشمەرگە و لیژنەی ئاسایش و بەرگریی پەرلەمانی عێراق. ئەوەش هاتووە: “هەردوولا جەختیان لەسەر گرنگیی هەماهەنگیی یاسایی کردەوە، بە شێوەیەک کە هێزی پێشمەرگە وەک بەشێکی سەرەکی لە سیستەمی بەرگریی عێراق، لە تەواوی بڕیار و یاسا پەیوەندیدارەکان بە هێزە ئەمنییەکانەوە ڕەنگدانەوەی هەبێت.”

جەخت کراوەتەوە ​تەوەرێکی تری گفتوگۆکان تایبەت بوو بەو پڕۆژە یاسایانەی کە خزمەتگوزاری پێشکەش بە هێزە چەکدارەکان دەکەن؛ لەم ڕووەوە جەختکرایەوە کە پێویستە هێزی پێشمەرگە هاوشانی هێزە عێراقییەکانی تر، بەشێکی سەرەکی بێت لە سوودمەندبووان لەو ئیمتیازات و پڕۆژە یاسا نوێیانە.

‎سەرۆکی حکومەت و جێگری سەرۆک وەزیرانی بەلجیکا پەرەپێدانی پەیوەندیی دوولایەنە تاوتوێ دەکەن

ئەمڕۆ پێنجشەممە 5/7، مەسرور بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنییدا لەگەڵ یان يامبۆن جێگری سەرۆک وەزیران و وەزیری دارایی بەلجیکا، پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی هەرێمی کوردستان و شانشينى بەلجیکا و دوایین گۆڕانکارییەکانی بارودۆخی گشتیی عێراق و ناوچەکەیان تاوتوێ کرد.

سەرۆکی حکومەت سوپاسی پشتیوانیی بەلجیکا و وڵاتانی ئەوروپای کرد ، بە تایبەتی لە هاوکاریکردنی هەرێمی کوردستان لە ڕووبەڕووبوونەوەی هەڕەشە و مەترسییەکانی تیرۆریستانی داعش.

جێگری سەرۆک وەزیران و وەزیری دارایی بەلجیکا ، پشتیوانیی وڵاتەکەی بۆ ئاسایش و سەقامگیریی هەرێمی کوردستان دەربڕی.

هەردوولا هاوڕابوون لە سەر گرنگیی پاراستنی ئاشتی و سەقامگیریی ناوچەکە.