تەحسین حوسێن موستەفا
دەرکەوتنی دەسەڵات لەسەر شاشەکان و هەیمەنەی چەکدارەکان لەسەر شەقامەکان، هەرگیز مانای ئەوە نییە کە وڵاتێک بەڕێوە دەچێت، بەڵکو تەنها مانای ئەوەیە کە کۆمەڵگەیەک بە دیل گیراوە! لە هەرێمی کوردستاندا، دوو حیزبە دەسەڵاتدارەکە (پارتی و یەکێتی) گەیشتوونەتە لوتکەی قۆرخکاری؛ ئەوان دەستیان بەسەر هەموو شتێکدا گرتووە، لە خاڵە سنوورییەکانەوە بگرە تا دەگاتە دادگاکان، زانکۆکان، بازاڕ، و تەنانەت ئاسمانی وڵاتەکەش. بەڵام کارەساتەکە لێرەدایە: ئەم کۆنترۆڵە ڕەهایە بۆ یەک چرکەش نەبووەتە هۆی باشترکردنی ژیانی ئەو هاووڵاتییەی کە لە نۆرەی مووچەدا دەبورێتەوە، یان ئەو گەنجەی کە لە بێئومێدیدا خۆی دەداتە دەست شەپۆلەکانی دەریای ئیجە. ئەوان خاوەنی هەموو شتێکن، بەڵام توانای بەڕێوەبردنی هیچ شتێکیان نییە
(وەک چۆن فەیلەسوفی یۆنانی، ئەرستۆ دەڵێت: “ئەو دەوڵەتەی کە تەنها بۆ پاراستنی بەرژەوەندیی دەسەڵاتداران کار دەکات، دەوڵەت نییە، بەڵکو گەورەترین ڕێکخراوی چەتەگەرییە لە مێژوودا.”) ئەمڕۆش لە کوردستان، ئێمە لەبەردەم حکومەتێکدا نین کە خەمی خزمەتگوزاریی هەبێت، بەڵکو لەبەردەم دوو کارتێلی سیاسیداین کە تەواوی دامەزراوەکانیان کردووەتە ئامرازێک بۆ هەڵمژینی سامانی نەتەوەیەک. کاتێک نیوەی کۆمەڵگە لە چاوەڕوانیی گەڕانەوەی کارەبادا دەسوتێت و ئاوی خواردنەوەی نییە، بەرپرسە فەنتەڵۆسەکان لە کۆشکەکانیانەوە باسی “گەشەی ئابووری” و “کوردستانێکی بەهێز” دەکەن. ئەمە حوکمڕانی نییە، ئەمە پچڕانی تەواوەتیی دەسەڵاتە لەو واقیعە تاڵەی کە میللەت تێیدا دەناڵێنێت؛ ئەوان لە جیهانێکی خەیاڵی و دروستکراودا دەژین کە بە پارەی دزراوی نەوت ڕازێنراوەتەوە.
بۆ شاردنەوەی ئەم شکستە گەورەیە، دەسەڵاتداران پەنایان بردۆتە بەر تاکە چەکێک کە هەیانە: ترس! (وەک چۆن مارتن لوتەر کینگ جونیۆر دەڵێت: “گەورەترین کارەساتی ئەم سەردەمە، دەنگی بەرزی خراپەکاران نییە، بەڵکو بێدەنگیی ترسناکی مرۆڤە باشەکانە.”) کاتێک مامۆستایەک داوای مافی خۆی دەکات یان ڕۆژنامەنووسێک باسی گەندەڵی دەکات، یەکسەر بە زەبری هێزی ئەمنی و دادگا حیزبییەکان وەک “تێکدەری ئاسایشی نەتەوەیی” مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت. ئەم پڵنگە کاغەزییانە وایانزانیوە بە زیندانیکردنی دەنگی ناڕازی دەتوانن واقیعی بێمووچەیی و هەژاری بسڕنەوە، بێئاگا لەوەی کە برسیەتی بە زیندان چارەسەر ناکرێت و زەبری هێزیش ناتوانێت شەرعییەت بۆ سیستەمێکی ڕزیو بگەڕێنێتەوە.