خەونی سەربەخۆیی لە بەردەم واقیعی داڕماندا
محمد جەبار ئەحمەد
ئەگەر بڕوانینە کارنامەی دە ساڵی ڕابردووی هەرێمی کوردستان (٢٠١٦–٢٠٢٦)، ڕاستییەکی تاڵ ڕووبەڕوومان دەبێتەوە: ئەم دەیەیە تەنها قۆناغێکی ئاسایی تێنەپەڕیوە، بەڵکو شاهیدی شکستی پڕۆژەیەکی سیاسی و ئابووری بووە کە باجەکەی ڕاستەوخۆ لەسەر پشتی هاووڵاتییان بار کراوە. زنجیرەیەک بڕیاری هەڵەی ستراتیژی، وەک ئەنجامدانی ڕیفراندۆم بە بێ ئامادەکاری و لێکەوتە دڵتەزێنەکانی ١٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧، نەک هەر نیوەی خاکی هەرێم و سەرچاوە نەوتییە بنەڕەتییەکانی دەستبەسەردا گیرا، بەڵکو بڕبڕەی پشتی خەونی “سەربەخۆیی ئابووری”شی شکاند. سیاسەتی شکستخواردووی دارایی و پەیڕەوکردنی سیستەمی بێبەزەییانەی پاشەکەوت، ژیانی ملیۆنێک و نیو مووچەخۆری کردە قوربانی ململانێیە سیاسییەکان؛ شکستێک کە لە ساڵی ٢٠٢٣ بە بڕیارەکەی دادگای پاریس گەیشتە کۆتایی ڕێگاکە و هەرێمەکەی سەرلەنوێ خستەوە ژێر وابەستەیی تەواوەتی بەغدا.
ئەوەی دۆخەکەی زیاتر قەیراناوی کردووە، ڕادەی بێ باکیی دەسەڵاتدارانی ناوخۆیی بووە لە بەرامبەر بێهیوایی گەنجاندا؛ کاتێک کۆچی بەکۆمەڵ لە سنوورەکانی بیلاڕووس و خنکانی گەنجان لە دەریاکاندا بووە دوا پەناگەی نەوەی نوێ، ڕوونترین بەڵگە بوو بۆ ئەوەی کۆمەڵگای کوردی لە رووی دەروونی و جەستەیییەوە تووشی داڕمانی بەکۆمەڵ بووە. لەلایەکی ترەوە، دابەشبوونی کارگێڕی، پەککەوتنی دامەزراوە دیموکراتییەکان، و بوونی کوردستان بە گۆڕەپانی تەقینەوەی موشەکەکانی ئێران و لەشکرکێشییەکانی تورکیا، سەلماندییان کە حوکمڕانیی ناوخۆیی تەنانەت لە پاراستنی سەروەری و ئاسایشی سەرەتایی هاووڵاتییانیشی ناکام بووە. ئەمڕۆ، لە سایەی بەرزبوونەوەی ترسناکی ڕێژەی تاوانکار و ژنکوژیدا، بە ئاشکرا دەبینین چۆن دەسەڵاتێک کە بەڵێنی دروستکردنی دەوڵەتی سەربەخۆی دەدا، کوردستانێکی وێرانکراو و خەڵکێکی هێندە بێئومێدی بەجێهێشتووە کە گەورەترین خەونی ڕۆژانەی تەنها وەرگرتنی مووچەیەک بێت لە کاتی خۆیدا.