پارتی لە خەمی هەژموون و یەکێتی لە خەمی پێگە

ئاراس طارق محمد

لە ناوەڕاستی تاریکستانێکدا، سێ ڕاوچی بە چەقۆی تیژەوە لەسەر لاشەی نێچیرێکی بریندار شەڕ دەکەن؛ یەکەمیان دەیەوێت پێستی دابماڵێت بۆ ئەوەی بیکاتە فەرشی کۆشکەکەی، دووەمیان دەیەوێت قاچەکانی ببڕێت بۆ ئەوەی بنکەی خۆی پێ بەهێز بکات، سێیەمیانیش دەیەوێت بە ناوی یاساوە تەواوی گۆشتەکە بباتە خەزێنەی خۆی ! لێرەدا هیچ کەسێک بیر لە تیمارکردنی برینەکانی ئەو نێچیرە ناکاتەوە، بەڵکو هەموویان تەنها بیر لەوە دەکەنەوە چۆن زۆرترین پارچەی لێ دابڕن! ئەمە ڕێک واقیعی تاڵی ناوچە جێناکۆکەکانە؛ خاکێک کە تێیدا پارتی دیموکراتی کوردستان بەدوای سەپاندنی هەژمووندایە، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بەدوای جێگرتن و فراوانکردنی پێگەی خۆیەتی، حکومەتی بەغداش دەیەوێت بەناوی سەروەرییەوە کۆنترۆڵی ڕەهای بەسەردا هەبێت، بەڵام لە کۆتاییدا هاوڵاتیی سادە تەنها دەبێتە قوربانیی قەیرانێکی بێکۆتایی و چاوەڕوانییەکی کوشندە.

لە سایەی ئەم سێگۆشە وێرانکەرەدا، کەرکووک، شنگال، و خانەقین کراونەتە گۆڕەپانی زۆرانبازییەک کە تێیدا ژیانی مرۆڤەکان هیچ نرخێکی نییە. کاتێک دەسەڵاتدارانی هەولێر و بەغدا لەسەر شاشەی تەلەفزیۆنەکان باسی نیشتمانپەروەری دەکەن، لە پشتی پەردەوە خەریکی بەشبەشێنەی داهاتی قاچاخی سنوور و نەوتی دزراون. بۆ ئەم نوخبە تاڵانچییە، ناوچە جێناکۆکەکان تەنها کارتی فشار و ئابووریی سێبەرن، نەک خاکی نەتەوەیەک کە پێویستی بە خزمەتگوزاری و ئارامی بێت. لێرەدا پەرلەمانی بێدەنگکراو و دادگاکانی کارتۆنی تەنها بۆ شەرعییەتدان بەم قۆرخکارییە بەکاردەهێنرێن، نەک بۆ گەڕاندنەوەی ماف بۆ خاوەن مافەکان.

ئەلبێرت کامۆ دەڵێت: “خۆشگوزەرانیی گەل، هەمیشە بووەتە پاساوی هەمیشەییی ستەمکاران” ! ئەم حەقیقەتە ڕێک هاوشێوەی دۆخی کیشوەری ئەفریقایە لە سەردەمی کۆلۆنیالیزمدا، کاتێک ئیمپراتۆریەتە گەورەکان بە ناوی گەیاندنی شارستانییەت و پاراستنی خەڵکەوە، کیشوەرەکەیان لە نێوان خۆیاندا دابەش کرد و سەرچاوەکانیان تاڵان کرد، لەکاتێکدا دانیشتووانە ڕەسەنەکەیان لەوپەڕی هەژاری و خوێناویدا هێشتەوە ! ئەمڕۆ لە عێراق و هەرێمی کوردستانیشدا هەمان شانۆگەریی قێزەون دووبارە دەبێتەوە؛ دەسەڵاتداران بە ناوی پاراستنی پێکهاتەکان و سەپاندنی سەروەرییەوە، ناوچە جێناکۆکەکانیان خستووەتە ژێر گەمارۆی چەکدارەکانیان، بەڵام لە واقیعدا تەنها خەریکی دزینی سامانی ناوچەکەن و هەر دەنگێکی ناڕازیش بە خێرایی لە ڕێگەی سەرکوتکردنی مەدەنی و دروستکردنی پەڕاوی ساختەوە بێدەنگ دەکەن.

ئەم ململانێیە نە بۆ پاراستنی خاکە و نە بۆ خزمەتی خەڵکە؛ ئەمە شەڕی مانەوەی حوکمی خێزانی و دەسەڵاتی میلیشیاییە کە لەسەر حیسابی کەرامەتی هاوڵاتییان بەڕێوە دەچێت. هەر کاتێک گەنجێک لەم ناوچانەدا داوای کارەبا یان مووچە بکات، دەستبەجێ بە تیرۆری دەروونی و فڕاندنی سیاسی وەڵام دەدرێتەوە. ئەوان خاکەکەیان کردووەتە دۆزەخێک کە تێیدا هیچ پڕۆژەیەکی خزمەتگوزاری بوونی نییە، چونکە وەبەرهێنان لە ناوچەیەکی سەقامگیردا زیان بە قازانجی کۆمپانیاکانی حیزب دەگەیەنێت.

هەولێر و سلێمانی کرانە قوربانیی دوو ئیدارەیی حیزبەکان

جێگر بۆرهان معمد

وەک جەستەیەک کە دوای نەشتەرگەرییەکی شکستخواردوو بە زۆر پێکەوە دووراوەتەوە، بەڵام هەر نیوەیەی خوێن لە دڵێکی جیاوازەوە وەردەگرێت و بە مەنتیقێکی دژبەیەک دەجوڵێتەوە؛ هەرێمی کوردستانیش ڕێک بەمجۆرە بەسەر دوو ئیدارە و دوو سیستەمی هاوتەریبدا دابەش بووە. کاتێک هاوڵاتییەک لە دێگەڵە یان سیتەک تێدەپەڕێت، تەنها سنوورێکی ئەمنی نابڕێت، بەڵکو دەچێتە ناو زۆنێکی تری سیاسی، دادوەری و ئابوورییەوە. لە لایەکەوە هەولێر و دهۆک لەژێر هەژموونی پارتیدان و ڕوویان لە ئەنقەرەیە، و لە لایەکی تریشەوە سلێمانی و دەوروبەری لەژێر کۆنترۆڵی یەکێتیدان و ئاراستەیان بەرەو تارانە. ئەمە فیدراڵیزم نییە، ئەمە هەڵوەشاندنەوەی بێدەنگی نیشتمانێکە کە تێیدا حیزبەکان نەیانتوانی دەوڵەت دروست بکەن، بۆیە بڕیاریاندا نیشتمانەکە لە نێوان خۆیاندا پارچە پارچە بکەن.

ئەم دوو ئیدارەییە شاراوەیە، تەنها کێشەیەکی جوگرافی نییە، بەڵکو کوشندەترین زەلکاوی سیاسییە کە تەواوی دامەزراوەکانی ئیفلیج کردووە. تەنانەت وەزیرەکانی کابینەی حکومەتیش زۆرجار وەک نوێنەری زۆنەکانیان مامەڵە دەکەن نەک وەک وەزیری هەرێمێک، و کاتێک ناکۆکییەکان توند دەبنەوە، وەزیرەکانی یەکێتی دەگەڕێنەوە سلێمانی و بایکۆتی کۆبوونەوەکانی هەولێر دەکەن. ئەمەش وایکردووە کە داهاتی ناوخۆ، جوڵەی بازرگانی و تەنانەت مووچەی فەرمانبەرانیش ببێتە قوربانیی ئەو پرسیارەی کە “کێ پارەی کام پارێزگا دەدات؟”.

(وەک چۆن ئەنتۆنیۆ گرامشی دەڵێت: “کۆنەکان خەریکە دەمرن، بەڵام نوێیەکە ناتوانێت لەدایک بێت؛ لەم بۆشاییەشدایە کە دڕندەکان دەردەکەون”) — ئەمەش هەمان ئەو مۆدێلەیە کە لە لیبیای پاش قەزافیدا دروست بوو، کاتێک وڵات دابەش بوو بەسەر حکومەتێکی ڕۆژئاوا لە تەرابلوس و حکومەتێکی ڕۆژهەڵات لە بەنگازی، کە هەریەکەیان سوپا، بانک، و پەیوەندیی دەرەکیی تایبەت بە خۆیان هەبوو، و هاوڵاتیی ئاساییش لە نێوانیاندا بووە قوربانی. بەڵام ئەم دەسەڵاتدارانەی ئێمە، لەو میلیشیایانەش دووڕووترن؛ ئەوان لەبەردەم باڵیۆزەکاندا باسی یەکڕیزی و حکومەتی یەکگرتوو دەکەن، بەڵام لە واقیعدا دوو هێزی پێشمەرگە، دوو دەزگای ئاسایش، و دوو سیستەمی باجگرتنیان هەیە. تەنانەت گەیشتووەتە ئەو ئاستەی بەرپرسە باڵاکانی خۆشیان دان بەوەدا دەنێن کە “دوو ئیدارەیی لە پشت پەردەوە بوونی هەیە”.

لەم دۆخەدا، نیشتمان بووەتە گۆڕەپانی بازاڕ بکردنی دەسەڵات کە تێیدا پارتی و یەکێتی وەک دوو کۆمپانیای ڕکابەر مامەڵە دەکەن نەک وەک دوو پارتی نیشتمانی. ئەم تەماشاگەرییە مەدەنییەی کە پێی دەڵێن “کابینەی هاوبەش”، تەنها بۆ شاردنەوەی ئەو چەتەگەرییە ڕێکخراوەیە کە هەریەکەیان لە زۆنەکەی خۆیدا دەیکات. ئەوان دەیانەوێت خەڵکی هەولێر وا تێبگەن کە سلێمانی هۆکاری قەیرانەکانە، و خەڵکی سلێمانیش وا تێبگەن کە هەولێر مافیان دەخوات ، تاوەکو سەرنجی کۆمەڵگا لەسەر ئەو ڕاستییە لابدەن کە هەردووکیان پێکەوە خەریکی تاڵانکردنی هەردوو شارەکەن.

“چاکسازیی کارەبا” خەڵکی خستووەتە نێوان هەڵبژاردنی نان یان ڕووناکی

محمد موسڵیح

بێبەشکردنی مرۆڤ لە ڕووناکی و گەرمی، پاشان فرۆشتنەوەی پێی بە نرخی خوێنی، گەورەترین چەتەگەریی سەدەی بیست و یەکە! لە هەرێمی کوردستاندا، دوای زیاتر لە سێ دەیە لە شکست لە دابینکردنی کارەبای نیشتمانی، ئێستا دەسەڵات لە ژێر پەردەی پڕۆژەی “ڕووناکی” و بەتایبەتیکردندا، خەنجەرێکی ژەهراویی لە دڵی هەژاران داوە. هاووڵاتییەک کە مووچەکەی دزراوە یان بێکارە، ئەمڕۆ خراوەتە بەردەم سەختترین تاقیکردنەوەی مانەوە؛ یان دەبێت پارەی کرێی سیستەمی نوێی پریپەید (پێشوەختە) و پێوەرە زیرەکەکان بدات، یان دەبێت خواردن بۆ منداڵەکانی بکڕێت. ئەمە حکومەتداری نییە، ئەمە دانانی بازگەیەکە لە ناوماڵی هەر هاووڵاتییەکدا بۆ ڕووتاندنەوەی گیرفانە بەتاڵەکانیان بە ناوی پێدانی کارەبای ٢٤ کاتژمێرییەوە.

کارەبا چیتر شتێکی کەمەکی و ڕازاندنەوە نییە، بەڵکو پێداویستییەکی حاشاهەڵنەگری ژیانە، و نابێت هەرگیز ببێتە ئامرازی قۆرخکاری لە دەستی چەند کۆمپانیایەکدا. بەڵام ئەم دەسەڵاتدارانەی ئێمە، نەک هەر ئەم مافە سەرەتاییەیان قۆرخ کردووە، بەڵکو سیستەمێکی مافیاییان دروست کردووە کە تیایدا غازی سروشتی و ژێرخانی وڵات دەدرێتە کۆمپانیا حزبییەکانی خۆیان، پاشان هەمان ئەو کۆمپانیایانە کارەباکە بە چەند بەرامبەر دەفرۆشنەوە بە خەڵک. لە کاتێکدا بەرپرسانی حکومەت باس لەوە دەکەن کە گوایە لە ٨٠٪ی خەڵک پارەی کەمتر دەدەن، واقیعی سەر شەقام و ناڕەزایەتییەکان پێچەوانەی ئەمە دەسەلمێنن کە نرخی کیلۆواتێک کارەبا بەشێوەیەکی خەیاڵی بەرز کراوەتەوە و بووەتە هۆی دروستبوونی بارگرانییەکی گەورە لەسەر شانی خێزانەکان.

ئەمەی کە ناویان ناوە “چاکسازی لە کەرتی کارەبا”، هیچ نییە جگە لە درێژکراوەی هونەری دزیکردن بە یاسا. ئەوان بەناوی کەمکردنەوەی خەرجییەکانی موەلیدەی ئەهلی و ڕێکخستنەوەی کەرتی وزە، سەرانە لە خەڵک دەسەنن، تا قەرەبووی ئەو دزی و تاڵانییە بکەنەوە کە لە نەوتدا کردیان. لە کاتێکدا ڤێلا و کۆشکە خەیاڵییەکانی ئەم منداڵە لوسکانە شەو و ڕۆژ نوقمی ڕووناکین بەبێ ئەوەی خەمی پارەدان بێت، کاسبکارێکی سادە خراوەتە نێو گێژاوێکی دەروونییەوە کە تێیدا ژیان بووەتە غەرامە؛ غەرامەی هەناسەدان، غەرامەی ڕووناکی، غەرامەی مانەوە لە ژیاندا.

ئەی ئەو نەتەوە برسی و بێدەنگەی کە لە نێوان کڕینی نان و کڕینی ڕووناکیدا ناچار کراون یەکێکیان هەڵبژێرن؛ ئیتر کاتی ئەوەیە ئەم خەوە قووڵە بشکێنن! قبوڵکردنی ئەم کۆیلایەتییە نوێیە، واتە تەسلیمبوون بە دەرەبەگایەتییەک کە تا دوا دڵۆپی خوێنتان دەمژێت. هاوار بکەن بە ڕووی ئەم پڵنگە کاغەزییانەدا کە تەنها لەپشت کۆمپانیا قۆرخکارەکانیانەوە خۆیان حەشار داوە، چونکە هیچ سیستەمێکی فێڵباز ناتوانێت بەرگەی تووڕەیی گەلێک بگرێت کە بڕیاری ژیانێکی کەرامەتدارانە دەدات. ئەم کارتێلە سیاسییە تەنها چاوەڕێی پاڵنانی ئێوەیە بۆ ئەوەی یەکجارەکی بکەوێتە ناو زبڵدانی مێژووەوە!

خەونی دزراو

محمد زیاد عەزیز

وەک قومارچییەک کە تەواوی سەروەتەکەی لەسەر یەک کاغەز دادەنێت بەو هیوایەی ببێتە خاوەنی هەموو شتێک، بەڵام لە کۆتاییدا نەک تەنها یارییەکە دەدۆڕێنێت، بەڵکو ئەو جلەشی لەبەریدایە لێی دەسەنرێتەوە؛ دەسەڵاتدارانی هەرێمی کوردستانیش لە ساڵی ٢٠١٧دا ڕێک بەمجۆرە یارییان بە چارەنووسی نەتەوەیەک کرد. کاتێک خەڵکی کوردستان بە ڕێژەی لەسەدا ٩٢.٧ دەنگیان بە بەڵێ دا بۆ سەربەخۆیی ، ئەوان باوەڕیان وابوو کە ئەمە کۆتایی سەدەیەک لە چەوسانەوەیە و سەرەتای لەدایکبوونی دەوڵەتە، بەڵام لە واقیعدا ئەوەی ڕوویدا، تەنها بەکارهێنانی سۆزی نەتەوەیی خەڵک بوو لەلایەن سەرکردایەتییەکی سیاسییەوە کە دەیویست لە ڕێگەی ئەم دروشمە گەورەیەوە، قەیرانە ناوخۆییەکانی خۆی و داڕمانی ئابووری پەردەپۆش بکات. ئەنجامی ئەم سەرکێشییە، لەبری سەربەخۆیی، گەورەترین پاشەکشێی مێژوویی بوو. لە چەند ڕۆژێکدا، هێزەکانی عێراق بە پاڵپشتیی وڵاتانی دراوسێ، هێرشیان هێنا و هەرێمی کوردستان لەسەدا ٤٠ی ئەو خاکەی لەدەستدا کە پێشتر بە خوێنی پێشمەرگە ئازادی کردبوو، لە نێویاندا کەرکوک و سەرچاوە نەوتییە زەبەلاحەکانی.

 ئەمە تەنها لەدەستدانی خاک نەبوو، بەڵکو هەرەسهێنانی ئەو وەهمە بوو کە گوایە حیزبە کوردییەکان دەتوانن نیشتمان بپارێزن؛ چونکە لە کاتی هێرشەکەدا، بینیمان کە چۆن پارتی و یەکێتی لەبری بەرگریکردن، یەکتریان بە “نیشتمانفرۆش” تۆمەتبار دەکرد و خەڵکیان لەبەردەم مەترسیدا بەجێهێشت. (وەک چۆن نیكۆلۆ ماکیاڤێلی دەڵێت: “ئەو کەسەی کە بەڵێنی گەورە دەدات بەبێ ئەوەی هێزی جێبەجێکردنی هەبێت، تەنها مەرگی خۆی و گەلەکەی خێراتر دەکات”) — ئەمەش ڕێک هەمان ئەو تراژیدیایەیە کە لە کەتەلۆنیای ئیسپانیادا ڕوویدا لە هەمان ساڵدا، کاتێک سەرکردەکان ڕیفراندۆمیان کرد بۆ سەربەخۆیی بەبێ هیچ گەرەنتییەکی نێودەوڵەتی، و لە ئەنجامدا نەک دەوڵەتیان دروست نەکرد، بەڵکو ئۆتۆنۆمییەکەشیان لێ سەندرایەوە و سەرکردەکانیان هەڵاتن. بەڵام ئەم دەسەڵاتدارانەی ئێمە، لە سەرکردەکانی کەتەلۆنیاش بێباکترن؛ ئەوان سەرەڕای هۆشدارییە توندەکانی ئەمریکا، ئەوروپا، و دراوسێکان ، هەر سووربوون لەسەر ڕیفراندۆم، نەک لەبەر ئەوەی پلانیان هەبوو بۆ پاراستنی، بەڵکو بۆ ئەوەی سەرۆکی پێشوو (مەسعود بارزانی) پێش تەواوبوونی وادەی سەرۆکایەتییەکەی، وێنەیەکی پاڵەوانانە بۆ خۆی دروست بکات.

لەم زەلکاوە سیاسییەدا کە پاش ڕیفراندۆم دروست بوو، هەرێمی کوردستان کەوتە ژێر گەمارۆیەکی سەختی ئابووری و داخستنی فڕۆکەخانەکان. ئەم منداڵە لوسکانەی سیاسەت کە لەسەر شاشەکان بانگەشەی دروستکردنی دەوڵەتیان دەکرد، وەک پڵنگە کاغەزییەکان دەرکەوتن؛ کاتێک باج و گومرگی وڵاتانی دراوسێیان لێ بڕدرا، یەکسەر دەستیان بەرزکردەوە و ئامادە بوون هەموو شتێک ڕادەستی بەغدا بکەنەوە تەنها بۆ ئەوەی لە دەسەڵاتدا بمێننەوە. ئەوان خەونی سەربەخۆییان کردە تەماشاگەرییەکی مەدەنی کە تێیدا خەڵکی ئاسایی باجەکەی دا و نوخبەی دەسەڵاتداریش بەردەوام بوون لە کۆکردنەوەی سامانەکانیان.

درزەکەی نێوان دەسەڵات و شەقام لە کوردستان بووەتە خەندەقێکی کوشندە

محمد کاروان

وەک شانۆیەکی گەورە و ڕازاوە کە تێیدا ئەکتەرەکان جلی پاشایەتییان پۆشیوە و بە دەنگی بەرز دیالۆگی نیشتمانپەروەری دەخوێننەوە، بەڵام لە دەرەوەی هۆڵەکە، بیناکە ئاگری گرتووە و بینەرەکانیش لەناو دووکەڵدا دەخنکێن بێ ئەوەی یەک ئەکتەر ئاوڕیان لێ بداتەوە؛ حوکمڕانیی هەرێمی کوردستانیش ڕێک بەمجۆرە لە واقیعی گەلەکەی دابڕاوە. کاتێک حکومەتێک هەیە کە توانای دابینکردنی مووچە و کارەبای نییە بەڵام دەتوانێت لە چرکەیەکدا ئاسایشی شارێک کۆنترۆڵ بکات، و کاتێک پەرلەمانێک هەیە کە موچەی خەیاڵی وەردەگرێت بەڵام ناتوانێت یەک وەزیری تاڵانچی بانگهێشت بکات، ئەوە ئیتر ئێمە خاوەنی دەوڵەت نین. ئێمە خاوەنی هەیکەلێکی سیاسین کە تەنها بۆ وێنەگرتن و پێشوازییکردن لە شاندە بیانییەکان دروستکراوە، لە کاتێکدا ژیانی ڕاستەقینەی هاوڵاتییان لەناو زەلکاوێکی پڕ لە نەبوونی و بێیاساییدا نوقم بووە. ئەم بۆشاییە گەورەیەی نێوان دروشمەکانی سەرەوە و نەهامەتییەکانی خوارەوە، درزێکی ئاسایی نییە؛ ئەمە خەندەقێکە کە دەسەڵات بە ئەنقەست هەڵیکەندووە بۆ ئەوەی دەنگی خەڵک هەرگیز نەگاتە کۆشکەکانیان.

ئەم دابڕانە ئامانجدارە، دەرەنجامی نەشارەزایی نییە، بەڵکو ستراتیژی مانەوەی ئەو دەسەڵاتی بنەماڵەیەیە کە وڵات بەڕێوەدەبەن. لە فەرهەنگی ئەواندا، “حکومەت” دامەزراوەیەک نییە بۆ خزمەتکردن، بەڵکو کۆمپانیایەکە بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانی ئابووری سێبەر. کاتێک نەخۆشخانەکان بێ دەرمانن و گەنجان لە دەریای ئیجەدا دەخنکێن، وەزیرەکان لەسەر شاشەکان باسی “پێشکەوتنی ئابووری” و “کوردستانێکی بەهێز” دەکەن. ئەمە درۆکردن نییە لەگەڵ میللەت، ئەمە کوشتنی واقیعە. ئەوان جیهانێکی مەجازییان بۆ خۆیان دروستکردووە کە تێیدا هەموو شتێک گوڵاوە، چونکە ئەوان مووچەکانیان دواناکەوێت، کارەبایان نابڕێت، و منداڵەکانیان لە دادگای کارتۆنی ناترسن. ئەوان لەسەر هەسارەیەکی تر دەژین کە بە پارەی دزراوی ئێمە بونیادیان ناوە.

“کۆمەڵگە لە نێوان ئەو ئایدیاڵانەی کە ستایشیان دەکات و ئەو واقیعەی کە پراکتیزەی دەکات، پارچە پارچە بووە.”  ئەمەش ڕێک هەمان ئەو تراژیدیایەیە کە لە فەڕەنسای پێش شۆڕشدا دەگوزەرێت، کاتێک ماری ئەنتوانێت لەناو کۆشکی ڤێرسایدا دەیگوت “با کێک بخۆن”، لە کاتێکدا خەڵکی پاریس لەسەر پارچەیەک نان یەکتریان دەگوشت. ئەو بۆشاییەی نێوان کۆشک و شەقام بووە هۆی ڕووخانی تەواوی سیستەمەکە. بەڵام دەسەڵاتدارانی ئێمە لە هەرێمی کوردستان، وەک ئەوەی کوێر بن لە ئاست مێژوودا، هەمان هەڵە دووبارە دەکەنەوە. ئەوان بە دروستکردنی گەڕەکی داخراو (VIP) و نەخۆشخانەی تایبەت و قوتابخانەی نێودەوڵەتی بۆ خۆیان، بەتەواوی لە ئازاری ئەو مامۆستایە دابڕاون کە پارەی کرێی پاسی پێ نییە بڕواتە دەوام. حکومەتەکەی ئەوان بۆ خەڵک کار ناکات، چونکە ئەوان خۆیان بە بەشێک لەم خەڵکە نازانن.

لەم تەماشاگەرییە مەدەنییەدا، هەر کاتێک پەرلەمان بێدەنگ دەبێت لە ئاست بڕینی قووتی خەڵک، و هەر کاتێک حکومەت دەبێتە تەنها دەرکەرێکی بەیاننامەی بێمانا، شەرعیەتی دەسەڵات نامێنێت و تەنها هێزی زەبروزەنگ جێگەی دەگرێتەوە. ئەو سیستەمەی کە پێکهاتەکەی هێندە قەبەیە بەڵام توانای چارەسەرکردنی بچووکترین کێشەی خەڵکەکەی نییە، وەک دایناسۆرێک وایە کە قەبارەکەی گەورەیە بەڵام مێشکی توانای مانەوەی لەدەستداوە.

کاتێک دروشمەکانی گۆڕانکاری دەبنە بڵقی سەر ئاو لە دوای هەڵبژاردن!

ئەنداز خالید احمد

لە هەرێمی کوردستاندا، “ئۆپۆزیسیۆن بوون” زیاتر لە پیشەیەکی وەرزی دەچێت کە تەنها لە کاتی هەڵبژاردنەکاندا بازاڕی گەرم دەبێت، و دواتر ڕاستەوخۆ دەتوێتەوە ناو هەمان ئەو سیستەمەی کە کاتی خۆی جنێوی پێدەدا! لە هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی کوردستان (٢٠٢٤) و پەرلەمانی عێراق (٢٠٢٥)، هێزە ئۆپۆزیسیۆنەکان و کەسایەتییە ناڕازییەکان بە دروشمی گەورەی وەک “گێڕانەوەی کەرامەت بۆ هاووڵاتیان”، “کۆتاییهێنان بە دەسەڵاتی خێزانی”، و “ڕوخاندنی دووقۆڵی پارتی و یەکێتی” بانگەشەیان دەکرد. بەڵام دوای دەرچوونی ئەنجامەکان، نەک هەر نەیانتوانی ئەو گۆڕانکارییە دروست بکەن، بەڵکو بەشێکی زۆریان چوونە ناو مامەڵە ژێربەژێرەکانەوە یان بێدەنگییان هەڵبژارد.


ئەو پارتە ئۆپۆزیسیۆنانەی کە بەڵێنیان بە خەڵک دەدا دەسەڵات بۆ خەڵک بگەڕێننەوە، ئەمڕۆ لەناو ململانێیەکی ناوخۆیی و بێبەرنامەییدا نوقم بوون. کاتێک پرسیار لەبارەی بەڵێنەکانیانەوە دەکرێت، هەمیشە هەمان پاساو دەهێننەوە؛ یان دەڵێن “ساختەکاری کراوە”، یان باس لەوە دەکەن کە “دەسەڵاتی دوو حزبەکە زۆر لە ئێمە بەهێزترە چونکە پارە و چەکیان بەدەستەوەیە”. ئەوەی کە زۆر ئازارمان دەدات، دەنگی دوژمنەکانمان نییە، بەڵکو بێدەنگیی دۆستەکانمانە.”) خەڵکی کوردستان ئەمڕۆ زۆرتر لە بێدەنگی و پاساوی ئۆپۆزیسیۆن تووڕەن تا لە تاوانەکانی دەسەڵات، چونکە ئەم هێزانە بەناوی پاراستنی مافی هەژارانەوە دەنگیان کۆکردەوە، بەڵام لە کاتی قەیرانە گەورەکانی وەک فرۆشتنی پۆستی پارێزگاری کەرکوک یان بڕینی مووچەدا، ناتوانن بچووکترین فشاری ڕاستەقینە دروست بکەن و تەنها لەسەر شاشەی تەلەفزیۆنەکاندا دەردەکەون.


ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠٢٤ و ٢٠٢٥ بە ڕوونی دەریخست کە هێزەکانی ئۆپۆزیسیۆن (چ نەوەی نوێ بێت کە پێشتر دەنگەکانی بەرز بووبووەوە، چ حزبە ئیسلامییەکان کە قەت نەیانتوانیوە ڕێژەی دەنگەکانیان لە سەدا ١٥ تێپەڕێنن) شکستیان هێنا لە دروستکردنی بەرەیەکی یەکگرتوو بۆ شکاندنی هەژموونی پارتی و یەکێتی. لە ئەنجامدا، ئەم دوو حزبە دەسەڵاتدارە نەک هەر لاواز نەبوون، بەڵکو بەهۆی لاوازی و پەرتەوازەیی ئۆپۆزیسیۆنەوە، توانییان پێگەی خۆیان لە بەغداش بەهێزتر بکەن و ببنەوە بە تاکە بڕیاردەری چارەنووسی هەرێم. ئەمە وای کردووە کە بەشێکی زۆر لە دەنگدەران بێئومێد ببن لە پرۆسەی هەڵبژاردن، و لەبری دەنگدان بە ئۆپۆزیسیۆنێک کە توانای گۆڕانکاریی نییە، پەنا بۆ سووتاندن یان بەتاڵکردنەوەی دەنگەکانیان ببەن وەک ناڕەزایەتییەک دژی تەواوی سیستەمەکە.

ئەی ئەو نەتەوەیەی کە ساڵانێکە دەنگەکانتان بۆ کۆکردنەوەی کورسی بەکاردەهێنرێت و دواتر فڕێ دەدرێنە سەر شەقامەکان؛ ئیتر کاتی ئەوەیە تێبگەن کە کەرامەت و ماف بە دەنگدان بە دروشمی باق و بریق ناگەڕێتەوە. قبوڵکردنی ئۆپۆزیسیۆنێکی ترسنۆک و بێبەرنامە، ڕێک بەقەد قبوڵکردنی دەسەڵاتێکی تاڵانچی مەترسیدارە. هاوار بکەن بە ڕووی ئەم بازرگانە سیاسییانەدا کە تەنها لە کاتی هەڵبژاردندا دێنە دەرگاتان و دواتر لە ژوورە تاریکەکاندا مامەڵە بە دەنگەکانتانەوە دەکەن. ئەم سیستەمە، بە دەسەڵات و ئۆپۆزیسیۆنە درۆینەکەیەوە، تەنها چاوەڕێی پاڵنانی ئێوەیە بۆ ئەوەی یەکجارەکی بکەوێتە ناو زبڵدانی مێژووەوە!

قەڵەمە دیلەکان لە نێوان سەنگەری ڕاستی و سێبەری دەسەڵاتدا !

ئاکام عمر محمد 

سەركوتكردنی دەنگە دلێرەكان لە ئێستادا لەشێوەی فۆڕمی جیا جیادا خۆی نمایشدەكات، دیارترينیان و بەربڵاوترینیان تیرۆری مەعنەوی و كەسایەتییە  لەكەداركردن و دروستكردنی تۆمەتی ناڕەوایە شكاندن و ناوزڕاندنزیندانی کردن و دروست کردنی تۆمەتی ناڕەوا .

لەکاتێکدا دەسەڵاتی هەرێمی کوردستان لەسەر سەکۆ نێودەوڵەتییەکاندا باسی دیموکراسی و مافی مرۆڤ دەکات،لە پشت دیوارە ئەستوورەکانی زیندان و لە ناو ژوورە تاریکەکانی دادگا حزبییەکاندا مۆدێلێکی نوێ لە حوکمڕانیی پۆلیسی پەیڕەو دەکرێت کە تەنها یەک ئامانجی هەیە ئەویش کپکردنی هەر دەنگێک کە بڵێت نا.
پەسەندکردنی سزای سێ ساڵ و پێنج مانگی دیکە بۆ ڕۆژنامەنووس شێروان شێروانی بەبێ بوونی هیچ بەڵگەیەکی یاسایی و تەنها لەسەر بنەمای سیناریۆیەکی هەواڵگریی لاواز سەلمێنەری ئەو ڕاستییەیە کە حکومەتی هەرێم ماوە بەسەرچوو بە سەرۆکایەتی مەسروور بارزانی چیتر ناتوانێت جیاوازی لە نێوان یاسا و تۆڵەی سیاسی”بکات.
ئەم بڕیارە نەک هەر نادادییە بەڵکو تیرۆرکردنی مەعنەویی عەدالەتە لەم وڵاتەدا.

دادگایەک لە ژێر فەرمانی ئەسپێردراوەکاندا
چۆن دەکرێت دادگایەک ناوی خۆی بنێت دادگای تەمیز لەکاتێکدا هەموو بەڵگە یاساییەکان نەبوونی ڤیدیۆی کامێراکان،د وەرنەگرتنی شاهیدی شایەتحاڵەکان و پێشێلکارییە ڕێکارییەکان پشتگوێ بخات؟ وەڵامەکە ڕوونە چونکە دادگا لە هەولێر بووەتە پاشکۆی دەزگا ئەمنییەکان.
کاتێک ڕۆژی دادگاییکردن داد-گا دەکرێتە سەربازگە ئەوە مانای وایە دەسەڵات لە قەڵەمەکەی شێروانی دەترسێت نەک لە خودی شێروانی.
شاردنەوەی بڕیاری دادگا بۆ ماوەی ٧٠ ڕۆژ و ئاشکراکردنی لە گەرمەی ئاڵۆزییەکانی ناوچەکە لە نێوان (ئێران و ئیسرائیل) نیشانەی ترسنۆکیی سیاسیی ئەم کابینەیەیە و خودی مەسروور بارزانی و دەزگا ئەمنییەکانیەتی وا دەزانن دەتوانن لە ژێر دووکەڵی جەنگە هەرێمییەکاندا کەیسی شێروان شێروانی وەک تەرمێکی سیاسی بشارنەوە.
بەڵام ئەوان نەیانزانی کە دەنگی زوڵم لە هەموو دەنگەکان بەرزترە و هیچ تەمومانێک ناتوانێت ڕووی ڕاستەقینەی ئەم دیکتاتۆرییەتە نوێیە دابپۆشێت.

ئەكرێ راستییەكان درەنگ بگەن، بەڵام گومانمان نییە كە  رۆژێك ھەر دەگەن، ئێمەش نەفەسی ئەمەمان هەیە كە بەدیار ئەم وێستگەیە دابنیشین كە لاپەڕەكانی مێژووی ئێمەی هەڵگرتووە” .

پرسیار ئەوەیە ئایا ئەم حکومەتە ئێکسپایەرە میراتگرانی بەعسە یان پارێزەری کوردایەتی؟
ئەو پارادۆکسە شەرمەزارکەرەی شێروان شێروانی لە بەردەم دادوەرەکاندا هاواری کرد برینێکی قووڵی ئەم دەسەڵاتەیە چۆن دەکرێت بۆ مردنی گەورە جەلادێکی وەک تاهیر جەلیل حەبوشو بەعسییە ئەنفالچییەکان سەکۆکانی هەولێر پڕ بن لە شیوەن و ڕێز بەڵام بۆ ڕۆژنامەنووسێکی وەک شێروانی کە تەنها تاوانی ئازادیخوازییە زیندان و ئەشکەنجە و بڕینی مافە یاساییەکانی (وەک ئازادبوونی مەرجدار) بێتە پێش؟
ئەمە سەلمێنەری ئەوەیە کە عەقڵییەتی حوکمڕانی لەم کابینەیەدا درێژکراوەی هەمان ئەو عەقڵییەتە تۆتالیتارەیە کە تەنها زمانی زیندان و سەرکوتکردن دەناسێت.

دەبێت مەسروور بارزانی ئەوە باش بزانێت ئێوە دەتوانن شێروان شێروانی بۆ سێ ساڵ یان سی ساڵی دیکە لە زینداندا بهێڵنەوە دەتوانن دادگاکان بکەنە فەرمانبەرێکی گوێڕایەڵی حزب بەڵام ناتوانن سیمبۆلێک بشکێنن کە ئێستا بووەتە قەڵای بەرخودان.

شێروان شێروانی دەیان جاری تر حوکمی بدەن و
سەدان دەرگای لەسەر کڵۆم بدەن و
هەزاران کەلەپچەی بکەنە دەست ،
هێشتا لەو ڕۆژنامەنوسانە ئازادترە کە بۆ پاروێ نان هەزار درۆ دەکەن.
لەو ڕاوێژکارانە ئازادترە کە بۆ پاروێ نانی ئیسرەحەت سەریان شۆڕکردوە.
لەو بەرپرسانە ئازادترە کە هەموو شتێکن بەرپرس نین.
لەو سەرۆک کۆمارەش ئازاترە کە بە هەزار خۆفرۆشی و کاری ژێر بەژێر بوو بە سەرۆککۆمار.
تەنانەت لە مەسرور بارزانی و مەسعود بارزانیش ئازادترە کە لە پێناو مانەوەیان هیچ نەماوە بۆ تورکیا و ئێرانی نەکەن.
شێروان وەک قەڵای شێروانە لەبەردەم زوڵم و زۆر و چاوشۆڕیەکانی حوکمڕانی کوردی وەستاوە .

شێروان شێروانی لە ناو زیندانەکەی ئێوەدا ئازادترە لەو دادوەرانەی کە بە فەرمانی تەلەفۆنێک بڕیار دەدەن.

ئەم ڕەفتارانە تەنها یەک ئەنجامی دەبێت قووڵکردنەوەی کەلێنی نێوان خەڵک و دەسەڵات و مێژووش وەک کابینەی زیندانیکردنی قەڵەمەکان ناوی ئەم قۆناغە دەنووسێتەوە.
شێروانی بە تەنیا نییە ئەو ئەمڕۆ ویژدانی زیندووی میللەتێکە کە نایەوێت چیتر لە ژێر سێبەری ترسدا بژی.

ئازادی بۆ شێروان شێروانی، ڕوڕەشی بۆ بازرگانانی عەدالەت!

ئامرازەکانی گەندەڵی لە هەرێمی کوردستان


فەرهەنگ فەرهاد عومەر
یەکەم _بەهێزکردنی بنماڵە بۆ چەنها نەوەی داهاتویان هەر دوو حیزبی بنماڵە لە باو و باپیرانیانەوە تەنیا ئەمرۆش نەوەکانیان لە هەوڵ دان کە تەنیا خۆیان بەهێز بکەن کەسانی ئاسای بە چاوێکی کەتری سەیری بکەن چونکە تەنیا حیزبی پارتی و یەکێتی خۆیان بە خاوەنی کوردستان ئەزانن لە کاتێکا هەموومان خاوەنی ئەو کوردستانە.

دووەم_دزینی داهاتی هەرێم کوردستان دابەش کردنی ئەو پارەیە لە بەینی پارتی و یەكێتی بۆ بەهێزکردنی حیزەبکانیان لە کاتێکا داهاتی هەرێمی کوردستان مولکی گشتیە دەبێت بۆ خزمەتکردنی هاوڵاتیان بەکار بهێنەوە کەچی ئەوان بۆ بەهێزکردنی هێزە تایبەتەکانیان بەکاری دەهێنن بۆ مانەوەی خۆیان لەسەر حکوم.

سێیەم_چەواشەکاری دایمە بەوە چاوی کەسانی دەورو بەریان ئەبستن کە چاک سازی دەکرێ گەندەلێ نایەڵن لە کاتێکا ئەوان خۆیان داهێنەری گەندەڵین خەریکی پێشێل کردنی مافی خەلکن چەوسانەوەی خەلکن بە ناوی چاک سازیەوە.

چوارەم_دەم بەستنی کەسانی وشیار هەر کاتێک گەندەڵیک ئەنجام ئەدەن کەسانی وشیاری و زیرەک بە مەترسی کارەساتەک دەزان یباسی دەکەن بۆ ئەوەی خەلک وشیار بێت کە چی زولمێک لە کوردستان و میلەت ئەکرێ دەس بەجێ تۆ مەتێکی بۆ هەڵ دەبستن راپێچی زیندانی دەکەن یان تیرۆری دەکەن لەبەر ئەوەی هەرگیز نەتوانێ جارێکی تری قسە بکاتەوە .

کارەبا بووەتە ئامرازێک بۆ دروستکردنی دوو جۆر هاوڵاتی لە کوردستان

ئاری زائد محمد

وەک خاوەن ماڵێک کە ژووری میوانەکانی بە چلچرا و گڵۆپی گرانبەها ڕازاندووەتەوە بۆ ئەوەی بڵێت دەوڵەمەندم، بەڵام منداڵەکانی خۆی لە ژوورێکی تاریک و سارددا لەسەر زەوی دەخەون؛ هەرێمی کوردستانیش بەمجۆرە مامەڵە لەگەڵ ژێرخانی ئابووری و دابەشکردنی خزمەتگوزارییەکاندا دەکات. کاتێک لە هەندێک پڕۆژەی نیشتەجێبوونی تایبەت و گەڕەکە دەوڵەمەندەکاندا کارەبای ٢٤ کاتژمێری بە نرخی جیاواز دەدرێت ، بەڵام گەڕەکێکی هەژارنشین یان قەزایەک دەبێت چاوەڕێی دەنگی بێزەکەری مۆلیدە ئەهلییەکان بکات و مانگانە پارەیەکی خەیاڵی بۆ چەند ئەمپێرێک بدات ، تێدەگەین کە ئەمە قەیرانی نەبوونی وزە نییە. ئەمە قەیرانی دروستکردنی چینایەتییە لە ڕێگەی وایەری کارەباوە. حکومەتێک کە توانای بەرهەمهێنانی زیاتر لە ٦٧٠٠ مێگاوات کارەبای هەیە بەڵام بەهۆی نەبوونی غاز و کێشەی حیزبییەوە وێستگەکانی ڕاگرتووە ، پێمان دەڵێت کە ڕووناکی لەم وڵاتەدا ماف نییە، بەڵکو ئیمتیازە.

ئەم دابەشبوونە لە پەرەپێدانی شارەکان و خزمەتگوزارییەکان، کە تێیدا شارێک سەنتەری وەبەرهێنانە و شارێکی تر سزای ئابووری دەدرێت، بەرهەمی عەقڵیەتێکە کە نیشتمان وەک پرۆژەیەکی بازرگانی دەبینێت نەک وەک جەستەیەکی یەکگرتوو.

(وەک چۆن ڕۆزا لوکسەمبۆرگ دەڵێت: “ئەوانەی کە ناچووڵێن، هەست بە زنجیرەکانیان ناکەن”) — ئەمەش هەمان ئەو دۆخەیە کە لە وڵاتانی ئەمریکای لاتین لە سەدەی ڕابردوودا ڕوویدا، کاتێک دەسەڵاتدارەکان پایتەختەکانیان کردە مروارییەکی ڕووناککراوە بۆ چاوی وەبەرهێنەرە بیانییەکان، لە کاتێکدا لادێکان و شارۆچکەکانیان لە تاریکی و بێبەشبووندا هێشتەوە، تا ئەو ڕۆژەی ڕق و توڕەیی پەراوێزخراوەکان ئاگری تێبەردا. بەڵام ئەم دەسەڵاتدارانەی ئێمە، لەجیاتی ئەوەی دادپەروەری لە دابەشکردنی خزمەتگوزارییەکاندا بکەنە پێوەر، پڕۆژەی “ڕووناکی” و پێوەری زیرەک دەکەنە دەستکەوتی شەخسی ، لە کاتێکدا هاوڵاتی نازانێت بۆچی دەبێت لە وڵاتێکدا کە لەسەر دەریایەک غاز و نەوت خەوتووە، هێشتا باجی دوو جۆر کارەبا بدات.

ئەم کارتێلە سیاسییە، کاتێک دێتە سەر باج و ڕسومات، زۆر بە دادپەروەرانە دەستی دەگاتە گیرفانی هەموو کەسێک لە زاخۆوە تا هەڵەبجە، بەڵام کاتێک دێتە سەر دروستکردنی شەقامێک، نەخۆشخانەیەک، یان دابینکردنی کارەبا، یەکسەر “تایبەتمەندی ناوچەکان” و “نەبوونی بودجە” دەکەنە پاساو. ئەوان شارەزای دروستکردنی زەلکاوێکی گەورەن کە تێیدا گەڕەکە هەژارەکان دەبنە قوربانی وەبەرهێنانە زەبەلاحەکانی سەرانی حیزب. ئەمە حوکمڕانی نییە، ئەمە بەڕێوەبردنی کۆمپانیایەکە کە تێیدا هاوڵاتی تەنها بەکاربەرێکی ناچارکراوە

ئەی کرێکاران و کاسبکارانی ناو بازاڕ، کە نیوەی داهاتی مانگەکەتان دەدەنە مۆلیدە و لە هاویندا لەبەر بێ کارەبایی ئارەقە دەڕێژن؛ ئەم دەسەڵاتە لەو پرسیارانە دەترسێت کە لە مێشکی ئێوەدا دروست دەبن. ئەوان دەزانن ئەگەر ئێوە لەم نادادییە تێبگەن، چیتر ڕازی نابن ڕووناکی ماڵەکانتان بکرێتە چەکێک بۆ کڕینی بێدەنگیتان. حکومەتێک کە نەتوانێت لە سەدەی بیست و یەکدا کارەبایەکی یەکسان و دادپەروەرانە بۆ هەموو هاوڵاتییانی دابین بکات، حکومەتێکی ماوەبەسەرچووە — و تەنها وریابوونەوەی ئێوەیە کە دەتوانێت پاترییە بەتاڵەکەی ئەم دەسەڵاتە فڕێبداتە دەرەوە!

قەڵەمەکان بوونەتە گەورەترین هەڕەشە بۆ سەر دەسەڵاتدارانی کوردستان

ئەریڤان بهاءالدین لطیف

وەک دزێک کە لە کاتی دزینی ماڵێکدا، لەبری شکاندنی کامێراکانی چاودێری، هەوڵدەدات چاوی خاوەن ماڵەکە دەربهێنێت تاوەکو نەتوانێت شاهێدی بدات؛ دەسەڵاتدارانی هەرێمی کوردستانیش ڕێک بەمجۆرە مامەڵە لەگەڵ ڕۆژنامەنووسان و دەنگە ئازادەکاندا دەکەن. کاتێک ڕۆژنامەنووسێکی بنکۆڵکار وەک شێروان شێروانی یان چالاکوانانی دیکە پەنجە دەخەنە سەر برینەکانی گەندەڵی، لەبری ئەوەی لێپرسینەوە لە تاڵانکاران بکرێت، قەڵەمەکان کەلەپچە دەکرێن و بەپێی یاساکانی “ئاسایشی نیشتمانی” ڕاپێچی دادگاکان دەکرێن. ئەمە هەڵەیەکی کارگێڕی نییە، بەڵکو دانپێدانانێکی ڕوونی دەسەڵاتە بەوەی کە بنچینەی مانەوەیان لەسەر بێدەنگیی کۆمەڵگا وەستاوە، و هەر ڕووناکییەک کە بخرێتە سەر کارە تاریکەکانیان، وەک پەلامارێک بۆ سەر مانەوەی بنەماڵەکانیان سەیر دەکرێت.

کاتێک مامۆستایان و مووچەخۆران بۆ داواکردنی نانی منداڵەکانیان دەڕژێنە سەر شەقامەکان، دەزگا ئەمنییەکان نەک تەنها خۆپیشاندەران سەرکوت دەکەن، بەڵکو لە پێشوەختەدا هێرش دەبەنە سەر کامێراکان و دەیان ڕۆژنامەنووس دەڕفێنن. ئەمە ئیدارەدانی قەیران نییە، بەڵکو خولقاندنی زیندانێکی گەورەیە کە تێیدا حیزب دادگاکانی کردووەتە چەکێک بۆ تۆڵەسەندنەوە لەو کەسانەی کە ئامادە نین ببنە بەشێک لەم تاڵانکارییە سیستماتیكە.

سامناکترین شت لە دیکتاتۆریەتەکاندا ئەوە نییە کە خەڵک بە زۆر بێدەنگ دەکەن، بەڵکو ئەوەیە کە وا لە خەڵک دەکەن باوەڕ بەو درۆیانە بکەن کە خۆیان بۆیان دروست دەکەن  ئەمەش هەمان ئەو مۆدێلەیە کە لە مەکسیک دەگوزەرێت، کاتێک کارتێلەکانی ماددە هۆشبەرەکان و بەرپرسە گەندەڵەکان تێکەڵ بەیەکتر بوون و هەموو ڕۆژنامەنووسێکی مەیدانییان کردە ئامانج، تا ڕادەیەک کە کوشتن و ڕفاندنی میدیاکاران بووە هەواڵێکی ئاسایی. بەڵام ئەم دەسەڵاتدارانەی ئێمە، لەو کارتێلانەش دووڕووترن؛ ئەوان لە لایەکەوە لەبەردەم باڵیۆزخانەکاندا باسی پاراستنی مافی مرۆڤ دەکەن و یاسای ڕۆژنامەگەری دەردەکەن، بەڵام لە لایەکی ترەوە، لە نیوەشەودا هێزی چەکدار دەنێرنە سەر ماڵی چالاکوانان و بەزۆر پەڕاوی دانپێدانانیان پێ واژۆ دەکەن.

ئەم کارتێلە سیاسییە، کە خاوەنی دەیان کەناڵی ئاسمانی و سوپایەکن لە میدیای سێبەر، لە ڕاستیدا هێندە لەرزۆکن کە بەرگەی یەک پرسیاری بێ فلتەر یان یەک ڕاپۆرتی مەیدانی ناگرن. ئەوان دەیانەوێت ئەو وێنە ساختەیە بەسەر جیهاندا بفرۆشن کە گوایە کوردستان پەناگەی دیموکراسییە، بەڵام لە واقیعدا وڵاتیان کردووەتە گۆڕستانی وشەکان، کە تێیدا تەنها ئەو قەڵەمانە ئازادن کە خەریکی ستایشکردنی ستەمکارەکان و پاساوهێنانەوەن بۆ بڕینی نانی خەڵک.

👤
Live: 66 Today: 375 📊 Click Here