گەندەڵی هەرگیز یەک کاراکتەری نییە

ڕێبەر عومەر

ئەوەی لەم ڕۆژانەدا لە عێراق دەبیسترێت، تەنیا ژمارە نین، بەڵکو گەمژەکردنی عەقڵی گشتییە. دەستگیرکردنی مەناف عەبدولمونعیم، بەڕێوەبەری گشتیی هێڵە ئاسمانییەکانی عێراق بە تۆمەتی دزینی پتر لە ١١٥ ملیار دینار، و دواتریش ئاشکرابوونی دۆسیەکەی عەدنان جومەیلی، جێگری پێشووی وەزیری نەوت—کە تێیدا دەست بەسەر ١٠ ملیۆن دۆلار، ٣١ ملیار دینار، ٧٠ خانوو و شوقە، ٢١ سەیارەی لوکس و ٣ کیلۆ زێڕدا گیراوە—شەقامی تووشی شۆک کردووە. میدیاکانی دەسەڵات وا پیشانی دەدەن کە پاڵەوانێکی نیشتمانی هاتووە و چەند دزێکی گرتووە، بەڵام حەقیقەتەکە لێرەوە دەست پێدەکات.

دزینی سەدان ملیار دینار و کڕینی ٧٠ خانوو و شوقە، بە دزییەوە و لەناو جانتایەکدا ناکرێت. ئەم قەبارە هێمنە لە تاوان، پێویستی بە دامەزراوە هەیە. بۆ ئەوەی پارەیەکی وا بجوڵێت، دەبێت زنجیرەیەک لە سیستمی ژمێریاری، لێژنەی کڕین، حەواڵەی بانکی، تێپەڕبوون لە تاقیگە و فلتەرەکانی پشکنین، و دەیان پلەی کارگێڕی چاویان نوقاندبێت یان شەشپشک مۆری فەرمییان لێدابێت. ناکرێت لایەنە پەیوەندیدارەکان پێمان بڵێن بریکارێکی وەزارەت یان بەڕێوەبەرێکی گشتی بە تەنیا و بەبێ ئاگاداریی وەزیر، سەرۆک حیزب، و دەزگا چاودێرییەکان بووەتە خاوەنی گەڕەکێک لە خانوو و کۆگایەک لە زێڕ.

تاقیکردنەوەی ڕاستەقینەی لێکۆڵینەوەکان لێرەدایە: ئایا ئەم دەستگیرکردنانە تەنیا بۆ بەتاڵکردنەوەی تووڕەیی خەڵکە و پاشان هێورکردنەوەی دۆخەکەیە، یان دەیانەوێت دەست ببەن بۆ ناو جەرگەی ئەو سیستمە کارگێڕی و حیزباتییەی کە ڕێگەی بە دروستبوونی ئەم مافیایانە داوە؟ ئەگەر لێکۆڵینەوە تەنیا لەسەر کەسەکان بێت و چاوپۆشی لەو دەزگایانە بکرێت کە زەمینەکەیان خۆش کردووە، ئەوا دڵنیابن سیستمی پشکپشکێنە دوای چەند مانگێکی تر، دەموچاوێکی نوێ لەسەر هەمان کورسی دادەنێت بۆ ئەوەی درێژە بە هەمان تەڵەکەبازی بدات. گەندەڵی لە عێراقدا ڕێکخراوە، بۆیە ڕووبەڕووبوونەوەکەشی دەبێت سیستماتیک بێت، نەک تەنیا نیشاندانی چەند سەرپێچییەکی شەخسی لە شاشەی تەلەفزیۆنەکانەوە.

بۆچی دەسەڵاتی کوردی ناکەوێت؟

ڕێبەر سەلیم

هاوکێشەی مانەوە لەسەر حسابی میللەت

لە هەموو فەلسەفەیەکی سیاسی و مێژوویی جیهاندا، کاتێک دەسەڵاتێک نوقمی قەیرانی دارایی، سیاسی، سەربازی و کۆمەڵایەتی دەبێت، تەمەنی بەرەو کۆتایی دەچێت. بەڵام لەم هەرێمەی ئێمەدا هاوکێشەکە پێچەوانەیە! هەرچەندە گەندەڵی قووڵتر دەبێتەوە، دەسەڵات بێباکتر و پایەکانی قایمتر دەبن. ئەمە ڕێکەوت نییە، بەڵکو ستراتیژیەتێکی چەپەڵە بۆ کۆنتڕۆڵکردنی مێشکی کۆمەڵگە.

یەکێک لە هەرە هۆکارە مەترسیدارەکانی ئەم بێباکی و مانەوەیە، دروستکردنی لەشکرێکە لە کۆیلەی چەورە و بەرژەوەندخواز لەژێر عەبا و بەرگی ئاییندا.
ئەم تاقمە، کە ناویان پیاوانی ئایینیە، لە ڕاستیدا زۆرینەیان تەنها فەرمانبەری حیزب و پاسەوانی بەرژەوەندییەکانی گیرفان و ئارەزووەکانی خۆیانن کە. کارەکانیان شەرعیەتدانە بە زوڵم لە کاتێکدا خەڵک لە برسان هاوار دەکات و دەسەڵات زولمیان لێ دەکات، ئەوان باسی سەبر دەکەن.
ئەوان دەقە شەرعییەکان ئەشێوێنن بە دڵی بەرپرسی حیزبی ڕاڤە دەکەن حەرام دەکەن بە حەڵاڵ و تاوان و دزی دەسەڵاتدار پاک دەکەنەوە.

کاری ئەوان ئەوەیە شەقامی ناڕازی سادە و باوەڕدار سارد بکەنەوە و پێیان بڵێن قبوڵکردنی زوڵم پاداشتی هەیە و نابێت ڕووبەڕووی وەلی ئەمرەکان ببنەوە و لەبەرامبەردا دەسەلاتیش کەم و کوڕیەکانیان نەک دائەپۆشێ بەڵکو دیفاعیشیان لێ ئەکەن.

گەورەترین خیانەت ئەوەیە، بە ناوی خوداوە شەرعیەت بە دزینی قووتی منداڵانی ئەم وڵاتە بدەیت.
سەیرەکە لەوەدایە، سەرەڕای ئەوەی ئەم دەمامکانە لادراون و ڕووی ڕاستەقینەی ئەم کاسبکارانە بۆ هەمووان ڕوون بووەتەوە، هێشتا کەسانێک هەن کوێرانە بەرگرییان لێ دەکەن!
مێشکیان شۆراوەتەوە بەجۆرێک وای لەم مرۆڤە سادەیە کردووە نەتوانێت جیاوازی لە نێوان پیرۆزیی ئایین و پیسیی بازرگانانی ئایین بکات.

یان ئەوەتا هەنێک لە شوێنکەوتووانیان بۆ پشکی بچووک یان لە ترسی لەدەستدانی پێگەی کۆمەڵایەتی، چاو لە ڕاستییەکان دادەخەن.
ئەم دەسەڵاتە ناکەوێت تا ئەو کاتەی ئایین لە چنگی ئەم مشەخۆرانە ڕزگار نەکرێت چونکە سۆزی میللەت ئەجوڵێنرێت لە ژێر پەردەی دیندا کەوەک خۆی وەرنەگیرێ .
ناکەوێت تا ئەو کاتەی جەماوەر تێنەگات کە ڕەخنەگرتن لە مەلایەکی گەندەڵ، ڕەخنەگرتن نییە لە خودا، بەڵکو ڕووبەڕووبوونەوەی گەورەترین مەکینەی چەواشەکاریی حیزبە.
کاتێک کۆمەڵگە فێربوو سەیری گیرفانی مەلا و سەیارەی بەرپرس بکات نەک قسە لوسەکانیان، ئەو کاتە پایەکانی ئەم دەسەڵاتە لەرزۆک دەبن و هاوکێشەکە ڕاست دەبێتەوە.

کۆماری مۆەلیدە

عزیز حسێن عمر

کوورەیەکی زەبەلاح لە ناوەڕاستی شارەکەدا دانراوە، ڕۆژانە بە ملیارەها دۆلار لە پارەی ئەم میللەتە دەخرێتە ناوی بۆ ئەوەی بسووتێت، بەڵام لەبری ڕووناکی و گەرمی، تەنها دوکەڵێکی ژەهراوی بەرهەم دەهێنێت کە چاوی خەڵک کوێر دەکات. ئەوانەی پاسەوانی ئەم کوورەیە دەکەن، باکیان بەوە نییە کە ئاگرەکە دەکوژێتەوە، چونکە خۆیان لە کۆڵانەکانی پشتەوەدا خەریکی فرۆشتنی مۆم و فانۆسن بەو کەسانەی کە لە تاریکیدا نۆرەیان گرتووە. کۆماری عێراق و ئەم هەرێمەی ئێمەش هەمان ئەو کوورە ساردەن؛ دەوڵەتێک کە بە قەبارەی بودجەی چەندین وڵات پارەی بۆ کەرتی کارەبا خەرج کردووە، بەڵام هێشتا نەیتوانیوە یەک گڵۆپ بە بەردەوامی پێ بکات، چونکە تاریکی لێرەدا کێشە نییە، بەڵکو گەورەترین پڕۆژەی وەبەرهێنانە.

کاتێک باس لە خەرجکردنی تریلیۆنان دینار دەکرێت بۆ کەرتی کارەبا، دەبێت بزانین ئەو پارەیە نەچووەتە ژێر زەوی، بەڵکو چووەتە ناو گیرفانی حیزب و ئەو کۆمپانیا حزبییانەی کە وەک مشەخۆر لەسەر جەستەی کەرتی گشتی دەلەوەڕێن. پارەکان بۆ پرۆژەی وەهمی و گرێبەستی گەندەڵی تەرخان دەکرێن، لە کاتێکدا سامانی ونبوو و بودجەی شاراوە غەسلی پارەی پێ دەکرێت لە دەرەوەی وڵات. ئەم تاڵانچییانە دەیانەوێت خەڵک بەردەوام باجی ناڕەوا بدەن بە خاوەن مۆەلیدەکان، چونکە کۆماری مۆەلیدەکان بەشێکی دانەبڕاوە لەو ئابووری سێبەرەی کە دەسەڵاتداران بۆ پاراستنی سەرمایەی خۆیان دروستیان کردووە؛ بۆ ئەوان، بونیادنانی وێستگەی کارەبا بە واتای داخستنی ئەو خەزێنەیە دێت کە لەم قەیرانی دروستکراوەوە دەستیان دەکەوێت.

“خراپترین فەرمانڕەوا ئەو کەسەیە کە خەڵکی ناچار کردووە هەمیشە پێویستیان پێی بێت” ئەمەش هەمان ئەو سیاسەتە قێزەونە بوو کە لە وڵاتانی ئەفریقای ژێر هێڵی هەژاریدا جێبەجێ دەکرا، کاتێک دیکتاتۆرەکان ئاوی پاک و کارەبایان دەبڕی تەنها بۆ ئەوەی خەڵک وەک سواڵکەر لەبەردەم کۆشکەکانیاندا بپاڕێنەوە. بەڵام ئەم دەسەڵاتدارانەی ئێمە، هێشتا لەوانە خراپترن؛ ئەوان نەک تەنها کارەبات لێ دەبڕن بۆ ئەوەی پێویستت پێیان بێت، بەڵکو لە ڕێگەی دەڵاڵەکانیانەوە لە بازاڕی ڕەشدا تاریکییەکەت پێ دەفرۆشنەوە و خۆیان وەک پاڵەوانی نیشتمانیش پێشان دەدەن.

زێڕی کوشندە، دەوڵەتی فشەڵ

زانیار ڕێبوار

ئەوەی چەکێکی پڕ لە فیشەک بدەیتە دەست منداڵێکی تووڕە لەناو ژوورێکی پڕ لە خەڵکدا، و چاوەڕێ بکەیت کە ئارامی و ئاسایش بپارێزێت؛ هەرێمی کوردستانیش ڕێک بەمجۆرە مامەڵە لەگەڵ سامانی سروشتیی خۆیدا دەکات. کاتێک نیشتمانێک لەسەر دەریایەک لە نەوت و غاز دانیشتبێت، بەڵام خاوەنی هیچ دادگایەکی سەربەخۆ، پەرلەمانێکی چاودێر، یان دەزگایەکی نیشتمانیی بێلایەن نەبێت، ئەوا ئەو سامانە نابێتە هۆی دروستکردنی قوتابخانە و نەخۆشخانە؛ بەڵکو دەبێتە هۆی دروستبوونی میلیشیا، دەسەڵاتی بنەماڵە، و ململانێی خوێناوی. لەم جۆرە کۆمەڵگایەدا، دەوڵەمەندیی خاکەکە نەک هەر نابێتە مایەی خۆشگوزەرانی بۆ هاوڵاتی، بەڵکو دەبێتە گەورەترین نەفرەت کە تێیدا تاڵانچییەکان بۆ پاراستنی پشکی خۆیان لە تاڵانییەکە، ئامادەن تەواوی وڵاتەکە بسوتێنن.

ئەم وێرانکارییە، دەرەنجامی هەژاری نییە، بەڵکو دەرەنجامی ئەو زەلکاوە سیاسییەیە کە دامەزراوەکانی تێدا نوقم کراوە. کاتێک نەوت دەردەهێنرێت بەڵام یاسایەک نییە بڵێت داهاتەکەی چۆن خەرج دەکرێت، ئەو نەوتە ڕاستەوخۆ دەچێتە ناو گیرفانی حیزب و دەبێتە پارە بۆ کڕینی چەک و دروستکردنی سوپای ئەلکترۆنی بۆ کپکردنی دەنگی ناڕازی. لەبری ئەوەی ئابوورییەکە گەشە بە چینی ناوەڕاست بدات، ئابووری سێبەر و قۆرخکاری بازاڕ دروست دەکات کە تێیدا چەند کۆمپانیایەکی سەر بە دەسەڵات هەموو شتێک کۆنتڕۆڵ دەکەن، لە دەرمانی نەخۆشخانەکانەوە تا دەگاتە هێڵی ئینتەرنێت. ئەمە دەوڵەتداری نییە، ئەمە دابەشکردنی نێچیرە لەناو دارستانێکدا کە تێیدا تەنها ئەو کەسانە دەژین کە خاوەنی چەک و هێزن.

“کاتێک دەسەڵات لە یاسا جیادەبێتەوە، ئیتر هیچ شتێک ناتوانێت ڕێگری بکات لەوەی کە خاوەن هێزەکان ببنە دڕندە.”) — ئەمەش ڕێک هەمان ئەو تراژیدیایەیە کە لە وڵاتانی وەک کۆنگۆ و ئەنگۆلادا ڕوویدا، کە پێی دەوترێت “نەفرەتی سەرچاوەکان” لەو وڵاتانەدا، بوونی ئەڵماس و نەوت لە جیاتی ئەوەی ببێتە هۆی پێشکەوتنی گەل، بووە هۆی شەڕی ناوخۆیی درێژخایەن و دروستبوونی دیکتاتۆریەتی دڕندە، چونکە هیچ دەزگایەک نەبوو کە بتوانێت حوکمڕانەکان لێپرسینەوە بکات. بەڵام دەسەڵاتدارانی ئێمە لە هەرێمی کوردستان لەمانیش فێڵبازترن؛ ئەوان شەڕی ناوخۆییان بە چەک وەستاندووە، بەڵام شەڕێکی نوێیان دەستپێکردووە لە ڕێگەی سەرمایەدارییەکی دڕندەوە کە تێیدا بەردەوام خەریکی سڕینەوەی یەکترن لەسەر داهاتی دەروازە سنوورییەکان و گرێبەستە شاراوەکان، لە کاتێکدا میللەتیش لە برسیێتیدا سەیریان دەکات.

لەم تەماشاگەرییە مەدەنییەدا، هەر کاتێک دەسەڵات باسی “کوردستانێکی بەهێز” و سامانی نەتەوەیی دەکات، دەبێت بزانین کە ئەوان باسی ئاسایشی خۆیان دەکەن، نەک ئاسایشی ئێمە. ئەو سیستەمەی کە دەتوانێت لەسەر دەریایەک سامان، مووچەی سەدان هەزار فەرمانبەر ببڕێت و گەنجەکانی ناچار بە کۆچکردن بکات بۆ هەندەران، سیستەمێکە کە نەوتەکەی تەنها بۆ سووتاندنی ئایندەی وڵاتەکەی خۆی بەکاردەهێنێت.

موچە وەک چەک، هاووڵاتی وەک بارمتە

بەختیار جەزا جەلال

ئەنجومەنێک کە تێیدا ئاغاکان لەسەر مێزێکی پڕ لە خواردن دادەنیشن و شەڕ لەسەر دابەشکردنی پارچە زەوییەکان دەکەن، لە کاتێکدا خزمەتکارەکانیان لە دەرەوە لە سەرمادا دەڕەقنەوە و هەموو مانگێک پێیان دەوترێت: “ئارام بگرن تا گفتوگۆکانمان تەواو دەبێت، ئینجا پاشماوەی خواردنەکانتان پێ دەدەین”. ئەمە ڕێک وەسفی مامەڵەی دەسەڵاتی هەرێمی کوردستان و بەغدایە لەگەڵ سەدان هەزار موچەخۆری کورد. کێشە گەورەکە ئەوە نییە کە ئایا ئەم مانگە یان مانگی داهاتوو موچە دابەش دەکرێت یان نا؛ چونکە لە کۆتاییدا هەر دەدرێت. مشتومڕە ڕاستەقینەکە ئەوەیە کە بۆچی دوای دەیان ساڵ لە حوکمڕانی، هێشتا ژیان و کەرامەتی سەدان هەزار فەرمانبەر دەبێت وەک کارتی فشار لە یارییەکی پیسی سیاسیدا بەکاربهێنرێت؟

ئەوەی ئەمڕۆ ڕوودەدات، تەنها دواکەوتنی چەند ڕۆژێکی موچە نییە؛ ئەوە دەرەنجامی داڕمانی تەواوەتیی سیستەمێکی حوکمڕانییە کە ناتوانێت هیچ دڵنیاییەکی دارایی بۆ هاووڵاتییەکانی دابین بکات. کاتێک دەسەڵاتداران بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانیان لە نەوتی دزراو و قاچاخچێتی سنووردا ناکۆکییان لەگەڵ بەغدا بۆ دروست دەبێت، ڕاستەوخۆ دەرگای بانقەکان بەڕووی مامۆستایان و فەرمانبەراندا دادەخەن. ئەوان موچەخۆر دەکەنە قەڵغانێکی مرۆیی بۆ پاراستنی سەرمایەداری دڕندەی خۆیان. بەم شێوەیە، موچە چیتر مافێکی سەرەتایی بەرامبەر بە کار و ماندووبوون نییە، بەڵکو بووەتە ئامرازێکی ملکەچپێکردن؛ هەر کاتێک دەسەڵات بیەوێت هاووڵاتی بترسێنێت و بێدەنگی بکات، تەنیا بەلوعەی موچەکەی لێ دەگرێتەوە.

“نەفامی ئەگەر لەگەڵ دەسەڵاتدا یەکبگرێت، دەبێتە دڕندەترین دوژمنی دادپەروەری” ئەمەش ڕێک هەمان ئەو سیاسەتە بوو کە لە زەئیر لە سەردەمی مۆبۆتۆ سیسی سیکۆدا پەیڕەو دەکرا، کاتێک کە موچەی فەرمانبەرانی دەوڵەت بۆ چەندین مانگ ڕادەگیرا نەک لەبەر نەبوونی پارە، بەڵکو بۆ ئەوەی خەڵک هەمیشە سەرقاڵی پەیداکردنی نانی ڕۆژانەیان بن و بیر لە شۆڕش نەکەنەوە. بەڵام ئەم دەسەڵاتدارانەی ئێمە، لەوانەش فێڵبازترن؛ ئەوان قەیرانەکە دەخەنە ئەستۆی بەغدا و خۆیان وەک فریادڕەس نیشان دەدەن، لە کاتێکدا داهاتی ناوخۆ و ئابووری سێبەر و باجی ناڕەوا کە لە خەڵکی وەردەگرن، بەسە بۆ دابینکردنی موچە، بەڵام هەمووی دەچێتە گیرفانی حیزبەوە.

جەنگی گۆڵکاران؛ مێسی و ئێمباپێ لە مۆندیالی 2026دا مێژوو دەنووسنەوە

لەگەڵ دەستپێکردنی یارییەکانی مۆندیالی 2026 لە ئەمریکا، مەکسیک و کەنەدا، ڕکابەرییەکی توند لەنێوان لیۆنێل مێسی و کیلیان ئێمباپێدا دروستبووە بۆ شکاندنی ژمارە پێوانەییەکەی میرۆسلاڤ کلۆزەی ئەڵمانی.

کلۆزە لە ئێستادا بە 16 گۆڵ لە سەرووی لیستی گۆڵکارانی مێژوویی مۆندیال دێت، بەڵام چاوی هەموو جیهان لەسەر ئەم دوو ستێرەیەیە کە ئایا کامەیان دەتوانێت لەم پاڵەوانێتییەدا ئەو ڕیکۆردە مێژووییە کۆنە تێکبشکێنێت.

لیۆنێل مێسی، کاپتنی ئەرژەنتین، لە ئێستادا خاوەنی 13 گۆڵە و تەنیا 3 گۆڵی ماوە بۆ ئەوەی بگاتە پێشەنگی لیستەکە، بەتایبەت دوای ئەو ئاستە بەرزەی لە مۆندیالی 2022 پێشکەشی کرد کاتێک 7 گۆڵی تۆمارکرد.

لە بەرامبەردا، کیلیان ئێمباپێی فەڕەنسی، کە تەمەنی تەنیا 27 ساڵە، بە کۆکردنەوەی 12 گۆڵ لە تەنیا دوو مۆندیالی پێشوودا، مەترسییەکی گەورە لەسەر کلۆزە و مێسی دروست دەکات؛ ئەو گەنجە فەڕەنسییە تەنیا پێویستی بە ٥ گۆڵی دیکەیە بۆ ئەوەی ببێتە گۆڵکاری یەکەمی مێژووی مۆندیالەکان.

ڕیکۆردەکەی میرۆسلاڤ کلۆزە لە ساڵی 2024ەوە کاتێک ژمارە پێوانەییەکەی ڕۆناڵدۆی بەڕازیلی شکاند، بە نەشکێنراوی ماوەتەوە.

لەم مۆندیالەدا، بەهۆی ئەوەی هەردوو هەڵبژاردەی ئەرژەنتین و فەڕەنسا پاڵێوراوی سەرەکین بۆ گەیشتن بە قۆناغەکانی کۆتایی، چانسێکی زێڕین بۆ مێسی و ئێمباپێ ڕەخساوە تا یاری زیاتر بکەن و بە تۆمارکردنی گۆڵ، کۆتایی بە باڵادەستییە 12 ساڵەکەی ئەفسانە ئەڵمانییەکە بهێنن.

هالاند دوای یاریەکەی عێراق؛مباپێ و کەین لەمن باشترن

دوای سەرکەوتنەکەی بەرەبەیانی ئەمڕۆیان بەرامبەر هەڵبژاردەی عێراق،ئێرلینگ هالاندی ئەستێرەی نەرویجی هاتە بەردەمی میدیاکان و باسی ئاستی خۆی لەیاریەکە کرد و ستاییشی هاوڕێکانی کرد بۆ ئەو یاریەی کردیان و ڕایگەیاند هەوڵی تەواوی خۆی دەدات بۆ ئەوەی هەڵبژاردەکەی بگەیەنێتە لووتکە.

هالاند دەربارەی ئاستی هەڵبژاردەکەی وتی؛بەڕاستی یاریەکی سەرنج ڕاکێشمان کرد،هاوڕێکانم زۆر ماندوو بوون،بەڵام دەبێت بەردەوام بین،زۆر خۆشحاڵم دوای ئەو هەموو ساڵە لێرەبم و بتوانم دوو گۆڵ تۆمار بکەم،کە ئەمە بۆ شەرەفێکی گەورەیە دوای 28 ساڵ توانیم بەشداری لەم سەرکەوتنە بکەم لەگەڵ هەڵبژاردەکەم لە مۆندیال.

دوای ئەوەی لەلایەن ڕاهێنەری هەڵبژاردەی نەرویجەوە هالاند بە باشترین گۆڵکاری ساڵ وەسفکرا،هالاند وتی؛من هێشتا باشترین گۆڵکار نیم،کەین و مباپێ لەمن باشترن،بەڵام هەموو هەوڵێکی خۆم دەدەم تاکو ببمە گۆڵکار.

“سەرکار ڕێبوار”

لەیاریەکە بەرامبەر جەزائیر مێسی شایەنی کارتی سوور بوو

دوێنێ شەو ساتێکی لەیادنەکراو بوو بۆ لیۆنێل مێسی دوای نووسینەوەی هاتریک بەرامبەر جەزائیر و بوونە گۆڵکاری مێژوویی مۆندیال،بەڵام حاڵەتێکی یاریەکە مشتومڕی زۆری دروست کردوە،ئەویش لێدانە توندەکەی مێسیە بەرامبەر عیسا ماندی،کە بەشێکی شارەزایان دەڵێن شایەنی کارتی سووری ڕاستەوخۆ بووە.

دەربارەی حاڵەکە دەگوترێت مێسی بە ئەنقەست لەپشتەوە قاچی خستۆتە سەر قاچی عیسا،بەڵام ناوبژیوان چاوپۆشی لێکردوە و هیچ هەوڵێستێکی نەبووە دەربارەی ئەم حاڵەتە،کە دەیتوانی کارتی سووری ڕاستەوخۆ بداتە مێسی.

لەلایەکی دیکەوە بەشێکی شارەزایان دەڵێن ململانێ کراوە لەسەر وەرگرتنی تۆپەکە و لەم حاڵەتانەشدا بەریەککەوتنی توند دروست دەبێت،بۆیە ناوبژیوان چاوپۆشی کردوە و هیچ کاردانەوەیەکی نەبووە دەربارەی ئەم حاڵەتە.

“سەرکار ڕێبوار”

مۆندیال؛ مێسی ژمارەکەی کلۆزە یەکسان دەکاتەوە و ئەستێرەکانیش تۆڕی هەڵبژاردە عەرەبییەکان دەهەژێنن

لە درێژەی ڕکابەرییەکانی جامی جیهانیدا، گەڕێکی پڕ لە گۆڵ و سەرنجڕاکێش بەڕێوەچوو، کە تێیدا چەندین ڕووداو و دەستکەوتی مێژوویی بۆ ئەستێرە دیارەکانی تۆپی پێی جیهان تۆمارکران.

دیارترین ڕووداوی ئەم گەڕە، درەوشانەوەی بێوێنەی لیۆنێل مێسی، ئەستێرەی هەڵبژاردەی ئەرجەنتین بوو، کە توانی “هاتریک” (سێ گۆڵ) لە تۆڕی هەڵبژاردەی جەزائیر تۆمار بکات. بەم سێ گۆڵە، مێسی کۆی گۆڵەکانی خۆی لە مێژووی مۆندیالەکاندا گەیاندە 16 گۆڵ و ژمارەی پێوانەیی گۆڵکاری ئەفسانەیی ئەڵمانیا، میرۆسلاف کلۆزەی یەکسان کردەوە.

لە لایەکی دیکەوە، یارییەکانی ئەم گەڕە بۆ هەڵبژاردە عەرەبییەکانی دیکەش بێبەش نەبوو لە ڕکابەری سەخت. لە یارییەکی بەهێزدا، ئێرلینگ هاڵاند، هێرشبەری بەتوانای جیهانی، توانی دوو گۆڵ لە تۆڕی هەڵبژاردەی عێراق تۆمار بکات. هاوکات کیلیان ئێمباپێ، ئەستێرەی فەڕەنسی، ئەویش بە هەمان شێوە دوو گۆڵی لە هەڵبژاردەی سەنیگال تۆمارکرد.

جێی ئاماژەیە، ئەم گەڕەی مۆندیال جارێکی دیکە باڵادەستی گۆڵکارە گەورەکانی جیهانی سەلماندەوە و ململانێی گۆڵکاری جامی جیهانیی گەیاندە لووتکە.

مۆندیالی زلهێزەکان؛ ئەوروپا سەرکێشی دەکات و ئاسیا لە چاوەڕوانیدایە

مێژووی مۆندیال کورت بووەتەوە لە ململانێی توندی دوو کیشوەر؛ ئەوروپا بە 12 نازناو باڵادەستە و ئەمریکاش بە 10 جام لە ڕاوەدوونانی بەردەوامدایە. لوتکەی ئەم مێژووەش لای بەڕازیلی خاوەن 5 ئەستێرەیە، لە کاتێکدا ئەرجەنتین دواین تاجی لە 2022دا پۆشی.

لەنێو ئەم هاوکێشە قورسەدا، گەورەترین شۆک غیابی تیمی شینپۆشی ئیتاڵیایە؛ خاوەنی 4 جامی جیهانی کە بەهۆی سەرنەکەوتنیەوە مۆندیالی بێ تام و چێژی مێژوویی خۆی هێشتەوە.

پاڵەوانەکان شانازی بە مێژوویانەوە دەکەن، کیشوەری ئاسیا هێشتا لە دەرەوەی کایەکەیە؛ کیشوەرە گەورەکە تا ئێستا تەنانەت بۆ یەک جاریش نەبووەتە خاوەنی جامی جیهانی و هێشتا لە حەسرەتی یەکەم مژدەی سەرکەوتندایە.